- Günde 10 bin litre havayı süzerek vücudu koruyan akciğerlerin, hava kirliliği ve virüsler nedeniyle ciddi tehdit altında olduğu belirtildi.
- Grip salgınıyla birlikte birden fazla virüsün yayılması sonucu, özellikle genç ve yaşlılarda zatürre vakalarının arttığı ifade edildi.
- Sigara kullanmayan gençlerde görülen akciğer kanseri vakalarının arkasında pestisit ve zararlı kimyasalların yer alabileceği vurgulandı.
Solunum sistemi, dış ortamla doğrudan temas ettiği için günlük yaşamda maruz kalınan birçok etkenin etkisini taşıyor. Özellikle sonbahar ve kış aylarında enfeksiyonların yaygınlaşması, kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artması ve hava kalitesindeki değişimler akciğer sağlığını yeniden gündeme getiriyor. Uzmanlar ise yalnızca hastalık ortaya çıktığında değil, erken yaşlardan itibaren akciğerleri koruyacak alışkanlıkların önemine dikkat çekiyor.
Akciğerler her gün binlerce litre havayı filtreliyor
İnsan vücudunun dış çevreyle en yoğun temas noktalarından biri olan akciğerler, gün boyunca sürekli olarak solunan havaya maruz kalıyor. Bu nedenle solunan havanın içeriği, akciğer sağlığı açısından büyük önem taşıyor.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, 25 Eylül Dünya Akciğer Günü kapsamında akciğer sağlığının korunmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Akciğer hastalıklarının dünya genelinde önemli ölüm nedenleri arasında yer aldığını belirten Özkaya, özellikle hava kirliliği, sigara ve kanserojen maddelere maruziyetin azaltılmasının önemine dikkat çekti.
Prof. Dr. Özkaya, akciğerlerin çalışma sistemine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Akciğer kanseri, astım, KOAH, tüberküloz, başta zatürre olmak üzere alt solunum yolu enfeksiyonları ve COVID-19 tüm dünyada en çok ölüme neden olan hastalıklar grubunu oluşturmaktadır. Enfeksiyoz ve enfeksiyon dışı akciğer hastalıklarına bağlı ölümler toplamda tüm ölümlerin neredeyse yarısını oluşturmaktadır. Akciğerleriniz yaşadığınız dış çevrenin filtresi gibi çalışır. Normal bir insan günde 20 bin kez nefes alıp verir. Her nefeste yaklaşık 500 ml yani yarım litre dış ortamdaki hava akciğerlerinize gelir. Bu şu demektir; akciğerleriniz bulunduğunuz ortamdaki yaklaşık 10 bin litre havayı 1 günde alır ve temizler. Hava kirliliği, bakteriler, alerjenler, sigara, tozlar, virüsler, kanserojen maddeler dahil birçok zararlı madde bu 10 bin litre hava ile akciğerlerinize gelir ve hastalık yapabilir."
Grip sonrası zatürre vakalarına dikkat
Okulların açılmasıyla birlikte grip vakalarında artış görüldüğünü belirten Özkaya, özellikle grip sonrası zatürre tanısıyla hastaneye başvuran genç ve yaşlı hastaların bulunduğunu söyledi. Vakalarda viral enfeksiyonların etkili olduğunu belirten Özkaya, toplumda aynı dönemde birden fazla virüsün dolaşımda olmasının solunum yolu hastalıkları açısından önem taşıdığını ifade etti.
Özkaya, son dönemde görülen vakalara ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Okulların açılması ile son günlerde artan grip salgını sonrası çok sayıda genç ve yaşlı hastamız grip sonrası zatürre tanısı ile hastaneye başvurmaktadır. Bunların büyük kısmı viral enfeksiyonlar sonrası olup, COVID-19 da hala toplumu etkilemektedir. İnsanlarımız artık çok kolay zatürre olmaktadırlar ve bunu vücut direncinin ya da bağışıklık sisteminin zayıflamasına bağlamaktadırlar. Bu birkaç virüsün, grip, COVID-19 ve RSV gibi birkaç virüsün toplumda aynı anda dolaşıyor olmasına bağlıdır. Artık bizi hasta edebilecek toplumda tek bir virüs değil, birkaç düşman ile mücadele etmemize bağlı olarak kolay zatürre oluyoruz."
Genç yaşta akciğer kanseri vakaları araştırılıyor
Akciğer sağlığının korunmasında çocukluk döneminden itibaren zararlı maddelere maruziyetin azaltılması gerektiğini vurgulayan Özkaya, genç yaşta ortaya çıkan akciğer kanseri vakalarına da dikkat çekti.
Özellikle sigara kullanmayan gençlerde görülen vakaların nedenlerinin araştırıldığını belirten Özkaya, çocukluk ve gençlik döneminde maruz kalınan çeşitli kanserojen maddelerin araştırma konusu olduğunu söyledi.
Özkaya, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Ama asıl bizi korkutan ve şu an tüm dünyada tartışma konusu olan nokta ise genç yaşta görülmeye başlayan ve daha ölümcül seyreden genç akciğer kanseri vakalarıdır. Özellikle sigaradan bağımsız yani sigara içmeyen gençlerde ortaya çıkan bu ölümcül akciğer kanserinin nedeni araştırılıyor. Bunun özellikle genç ve çocukluk döneminde akciğerlerin ve vücudun maruz kaldığı kanserojen maddelere odaklanıyoruz. Erken dönemde yapılan kanserojen madde içeren makyaj malzemelerinin kullanımı, pestisit içeren sebze ve meyvelerin hem solunması hem de ağız yoluyla alınması risk olarak düşünülmektedir. 25 Eylül'deki Dünya Akciğer Günü'nün bu seneki sloganı 'Ömür Boyu Akciğer Sağlığı' olup, çocukluk döneminde sağlıklı akciğer gelişimini desteklemekten, yetişkinlik ve yaşlılık boyunca solunum sağlığını korumaya kadar her türlü eylemi içermektedir."