- Grönland, ABD ile NATO arasında yapılacak herhangi bir anlaşmanın maden kaynaklarını kapsamasını reddetti.
- Maden Kaynakları Bakanı Naaja Nathanielsen, “Minerallerin geleceği Grönland dışında belirlenemez” dedi.
- Trump, Grönland üzerinden AB’ye gümrük vergisi tehdidinde bulunmuş, ardından geri adım atmıştı.
- AB ve Danimarka, süreci yakından izlerken Nuuk yönetimi çok taraflı müzakereye açık olduğunu vurguluyor.
Grönland Maden Kaynakları Bakanı Naaja Nathanielsen, ABD’nin adanın zengin doğal kaynakları üzerinde söz sahibi olma girişimlerini sert bir dille eleştirdi.
ABD Başkanı Donald Trump ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin kapalı kapılar ardında yaptığı görüşmelerin ardından Trump’ın “Grönland kaynaklarını da kapsayan bir çerçeve anlaşmaya varıldığını” öne sürmesine tepki gösteren Nathanielsen, şu ifadeleri kullandı:
“Egemenliğimiz dışında her şey masada. Maden sektörümüzün geleceğinin Grönland dışında belirlenmesini kabul etmeyiz.”
Nathanielsen, bu tür bir anlaşmanın ülkenin yetki alanını ve egemenliğini fiilen devretmek anlamına geleceğini vurguladı.
Trump’ın tehditleri geri tepti
Trump, hafta başında Grönland’ın ABD’ye devredilmemesi halinde bazı Avrupa Birliği ülkelerine yüksek gümrük vergileri uygulayacağı tehdidinde bulunmuştu.
Ancak piyasalardan gelen olumsuz tepkilerin ardından ABD Başkanı geri adım atarak, NATO Genel Sekreteri Rutte ile “geleceğe dönük bir çerçeve” üzerinde uzlaştıklarını açıkladı.
Grönland tarafı ise bu çerçevenin maden kaynaklarını kapsaması halinde bunun kesin bir “hayır” anlamına geleceğini net biçimde ortaya koydu.
Nadir elementler küresel yarışın merkezinde
Arktik adası Grönland, bazı nadir toprak elementlerinde dünya talebinin yaklaşık yüzde 25’ini karşılayabilecek potansiyele sahip. Ayrıca petrol, doğal gaz, altın ve temiz enerji metallerinin de önemli rezervleri bulunduğu biliniyor.
Buna rağmen bugüne kadar bu kaynakların neredeyse hiçbiri çıkarılmadı. Nathanielsen, bu durumun dış aktörler tarafından bir baskı aracına dönüştürülmesine karşı olduklarını söyledi:
“Minerallerimizi egemenlik karşılığında pazarlık konusu yapamayız.”
NATO’ya açık kapı, madenlere kapalı
Grönland yönetimi, NATO’nun Arktik’teki askeri kapasitesinin artırılmasına ve izleme faaliyetlerine prensipte karşı olmadığını vurguladı.
Ayrıca ABD ile 2019 yılında imzalanan maden işbirliği anlaşmasının geliştirilmesine de açık olduklarını belirtti. Nathanielsen konu ile ilgili şu sözleri söyledi:
“Bir anlaşma ihtimali olabilir. Ama bu, minerallerimizi başka bir ülkenin kontrolüne vermek anlamına gelemez.”
“ABD müttefik ama dost değil”
Küresel tedarik zincirlerinin kırılganlaştığı bir dönemde Avrupa Birliği, kritik hammaddeler için yeni ortaklıklar kurmaya çalışıyor. Bu kapsamda AB, 2023 yılında Grönland ile stratejik maden ortaklığı anlaşması imzalamıştı.
Nathanielsen, ABD’nin Trump döneminde hızlı ticari hamlelerle öne çıktığını, AB’nin ise karar alma süreçlerinin daha yavaş ilerlediğini söyledi.
ABD’nin askeri müdahaleyi dışlayan açıklamalarının ardından tansiyonun kısmen düştüğünü belirten Grönlandlı bakan, süreci şu sözlerle özetledi:
“Gerilim azaldı ama tablo net. ABD bizim için bir müttefik olabilir; ancak şu aşamada bir dost değil.”