- Ay'ın Güneş'i tamamen kapatacağı o karanlık koridor, Kuzey Kutbu'ndan başlayıp Avrupa'ya kadar uzanan devasa bir hat oluşturacak.
- Bu muhteşem doğa olayı, İspanya ana karasından 1905 yılından beri, yani tam 121 yıldır görülebilecek ilk tam Güneş tutulması olacak.
- Bilim insanları, tutulma sırasında gökyüzünü inceleyerek Albert Einstein’ın ünlü "görelilik teorisini" kanıtlayan tarihi deneyi yeniden yapacak.
Tam Güneş tutulması, Ay’ın Dünya ile Güneş arasına girmesi ve Güneş ışınlarını tamamen kesmesiyle meydana geliyor. Bu sırada Ay'ın dev gölgesi Dünya'nın üzerine düşüyor ve kuşlar dahil tüm doğa birkaç dakikalığına gece moduna geçiyor.
Tutulma saat kaçta başlayacak ve ne kadar sürecek?
Kozmik takvimlerin işaretlediği büyük tarih 12 Ağustos 2026 Çarşamba. Dünya genelinde heyecan yaratan bu şölenin zamanlaması ve süresi ise şu şekilde netleşti:
Zamanlama: Tutulma, dünya genelinde Türkiye saati ile (TSİ) akşamüstü saatlerinde başlayacak ve gün batımına kadar devam edecek.
Zirve anı: Tam kararmanın yaşanacağı o büyülü anlar, ortalama olarak TSİ 19.00 - 21.00 sularında zirveye ulaşacak.
Süre: Ay'ın Güneş'i tamamen örttüğü 'tam kapanma' evresi, maksimum noktasında yaklaşık 2 dakika 18 saniye sürecek.
Tutulma hangi ülkelerden izlenebilecek?
Uzaydan bakıldığında net bir çizgi gibi görünecek olan bu tutulma hattı, Arktik kıyılarından başlayıp Kuzey Kutbu yakınlarından geçecek. Dünyada bu şanslı karanlığı tam olarak yaşayacak yerler şunlar:
- Grönland: Burada tutulmayı izleyenler 2 dakikadan fazla süren bir karanlık yaşayacak.
- İzlanda: Tam tutulmanın en net görüleceği adalardan biri olacak.
- Kuzey İspanya ve Kuzeydoğu Portekiz: İspanya'dakiler yaklaşık 20 saniyelik hızlı bir kararmaya şahit olacak.
Avrupa, Afrika ve Kuzey Amerika’nın geri kalan geniş kesimlerinde ise tam kararma olmasa da Güneş'in bir kısmının ısırılmış gibi göründüğü "parçalı tutulma" izlenecek. Uzmanlar, o gün tek riskin gökyüzünü kapatabilecek olası bulutlar ve kötü hava koşulları olduğunu belirtiyor.
2026 Güneş tutulması Türkiye'den nereden izlenebilir?
Tam kapanma hattı Akdeniz'in hemen güneyinden geçeceği için Türkiye, bu olayı tam tutulma şeklinde değil, yüksek oranlı bir parçalı tutulma olarak deneyimleyecek. Ülkemizde Güneş'in en çok kapanacağı şanslı bölgeler şunlar olacak:
- Antalya kıyıları
- Hatay ve çevresi
- Muğla şeridi
Özellikle bu güney kıyısında, gün içinde Güneş'in çok önemli bir kısmı Ay tarafından kapatılacak. Bu süreçte hava sıcaklığının hissedilir derecede düşmesi ve gökyüzünün büyüleyici bir alacakaranlık görünümüne bürünmesi bekleniyor.
Bilim dünyası neden bu kadar heyecanlı?
Tam Güneş tutulmaları, bilim insanları için adeta bir laboratuvar görevi görüyor. Parlak Güneş ışığı kapandığında, Güneş'in normalde görünmeyen dış atmosferi, yani "korona" tabakası çıplak gözle incelenebiliyor.
Bilim insanları bu yaz gökyüzüne yüksek irtifa balonları uçurarak Ay'ın gölgesini kaydedecek. En büyük amaç ise 1919 yılında yapılan o ünlü deneyi tekrarlamak.
O yıl yapılan tutulma gözleminde, Güneş'in kütle çekiminin yıldız ışıklarını nasıl büktüğü kanıtlanmış ve Einstein'ın teorisi doğrulanmıştı. Üstelik bu yılki çalışmalara evde kendi basit cihazlarını kuran normal vatandaşlar da katılarak atmosferdeki değişimleri ölçecek.