- BAE Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed'in, 7 Ekim'den yaklaşık bir buçuk hafta önce Netanyahu'yu Hamas'ın büyük bir operasyon hazırlığında olduğu konusunda uyardığı iddia edildi.
- Haaretz, Netanyahu'nun bu uyarıyı Şin Bet, Mossad ve İsrail ordusunun üst yönetimiyle paylaşmadığını öne sürdü; Netanyahu ise iddiaları reddetti.
- Gazete, Mısır istihbaratının da saldırı öncesinde Netanyahu yönetimine Hamas'ın "korkunç bir operasyon" hazırlığında olduğu yönünde uyarı gönderdiğini yazdı.
- Netanyahu'nun 7 Ekim öncesinde Hamas'la yürütülen müzakereleri son aşamada tıkadığı ve saldırının hemen ardından Hamas'ın rehine takası için yaptığı öne sürülen ilk teklifi İsrail'in reddettiği iddiaları da haberin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed'in, 7 Ekim 2023 tarihli Aksa Tufanı Operasyonu'ndan yaklaşık bir buçuk hafta önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu Hamas'ın büyük bir operasyon hazırlığında olduğu konusunda uyardığı öne sürüldü.
Haaretz'in çok sayıda kaynağa dayandırdığı kapsamlı araştırmasına göre Netanyahu, kendisine aktarılan uyarıyı İsrail güvenlik kurumlarıyla paylaşmadı; Netanyahu ise böyle bir görüşmenin gerçekleştiğini ve kendisine bu yönde bir uyarı yapıldığını kesin bir dille reddetti.
45 dakikalık kritik görüşme iddiası
İsrail'in önde gelen gazetelerinden Haaretz, 7 Ekim 2023 saldırısının öncesine ilişkin dikkat çekici bir araştırma yayımladı. Gazetenin iddiasına göre Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayed, saldırıdan yaklaşık bir buçuk hafta önce Netanyahu'yu telefonla arayarak Hamas'ın Gazze'deki lideri Yahya Sinvar'ın İsrail'e yönelik büyük bir operasyon hazırlığında olduğu konusunda uyardı.
Haaretz, görüşmenin Abu Dabi'deki Başkanlık Sarayı'ndan gerçekleştirildiğini ve yaklaşık 45 dakika sürdüğünü belirtti. Üç üst düzey yabancı kaynağa dayandırılan habere göre Bin Zayed, böyle bir operasyonun yalnızca İsrail ile Hamas arasındaki çatışmayı büyütmeyeceğini, tüm bölgeyi istikrarsızlaştıracağını ve İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki ilişkilerin temelini oluşturan İbrahim Anlaşmaları'nı da tehlikeye atacağını söyledi.
Bin Zayed'in ayrıca Gazze için ekonomik bir çözüm aranmasını ve Batı Şeria'daki gerilimin düşürülmesini tavsiye ettiği aktarıldı.
Ancak habere göre Netanyahu, tehdidi farklı değerlendirdi ve Hamas'ın esas olarak Batı Şeria'da faaliyet göstermeyi amaçladığını düşündüğünü söyledi.
Uyarı güvenlik kurumlarına iletilmedi
Haaretz'in haberindeki en dikkat çekici iddialardan biri, Bin Zayed'in Netanyahu'ya aktardığı bilgilerin İsrail güvenlik kurumlarına iletilmemesi.
Gazeteye göre Şin Bet Başkanı, Mossad Başkanı ve İsrail ordusunun genelkurmay başkanı Bin Zayed'in uyarısından haberdar edilmedi. Haaretz'e konuşan üst düzey bir Şin Bet yetkilisi, söz konusu uyarının bilinmesi halinde kurumun değerlendirmesinin değişebileceğini savundu.
Bin Zayed'in danışmanının ise Emir'in Netanyahu'nun çekingen tepkisine rağmen mesajı ciddiye alarak harekete geçmesini beklediğini söylediği aktarıldı.
Sinvar'dan "deprem" mesajı
Haaretz'in araştırmasına göre 7 Ekim'den önce İsrail'e ulaşan uyarılar yalnızca Bin Zayed'in Netanyahu ile yaptığı görüşmeyle sınırlı değildi.
Habere göre Hamas lideri Yahya Sinvar, Eylül 2023'te İsrail ile yürütülen temasların kesilmesinden önce bir aracı üzerinden İsraillilere büyük bir operasyon hazırlığında oldukları mesajını gönderdi.
Sinvar'ın, İsraillilere "büyük bir sürpriz" ve "tüm sürprizlerin anası" olacak bir operasyon hazırladığını söylediği aktarıldı. Mesajı alan kişinin, Sinvar'ın kullandığı "deprem" ifadesinin savaş anlamına geldiğini düşündüğü ve gelişmeyi Bin Zayed'in danışmanına aktardığı belirtildi.
Bunun üzerine Bin Zayed'in mesajın İsrail'deki en üst güvenlik kademelerine ulaştırılması gerektiğine karar verdiği öne sürüldü.
Mısır da Netanyahu'yu uyarmış
Haaretz'in aktardığı bir diğer iddia ise Mısır istihbaratından gelen uyarıyla ilgili.
Dönemin Mısır istihbarat şefi Abbas Kamel'in de Netanyahu'nun ofisiyle temasa geçerek Hamas'ın "olağandışı" ve "korkunç" bir operasyon hazırlığında olduğu konusunda uyarıda bulunduğu ileri sürüldü.
Yedioth Ahronoth gazetecisi Smadar Perry'nin aktardığına göre Netanyahu, Kamel'e Gazze'deki durumun kontrol altında olduğunu, asıl problemin Batı Şeria olduğunu ve İsrail güçlerinin bu bölgeye kaydırıldığını söyledi.
Haaretz'e göre Netanyahu, kendisine ulaşan bu uyarıları da güvenlik kadrosuyla paylaşmadı.
Netanyahu ve Hamas arasında temas iddiası
Haaretz araştırmasının bir başka bölümünde ise 7 Ekim öncesindeki aylarda İsrail ile Hamas arasında dolaylı ve doğrudan temasların sürdüğü öne sürüldü.
Gazeteye göre Netanyahu'nun bilgisi ve onayıyla yürütülen görüşmelerde Gazze'deki ablukanın kademeli olarak hafifletilmesi, gıda ve hammadde girişinin artırılması ve İsrail ile Mısır sınırında ticaret bölgeleri kurulması gibi ekonomik başlıklar ele alındı.
Gazzelilere yeni iş imkanları oluşturulması ve Gazze'deki doğalgaz sahasından bölgeye gaz sağlanması da masadaki öneriler arasında yer aldı. "Gazze için gaz" olarak adlandırılan proje kapsamında ekonomik koşulların iyileştirilmesiyle uzun vadeli bir ateşkes zemini oluşturulmasının hedeflendiği aktarıldı.
Görüşmeler son aşamada tıkandı
Haaretz'e göre 2023 yazına gelindiğinde görüşmelerde önemli ilerleme sağlandı ve geriye en hassas konu olarak İsrailli esirler ile Hamas mensubu mahkumların takası kaldı.
Gazeteye konuşan bir İsrail güvenlik kaynağı, Ağustos 2023'ün sonuna kadar Netanyahu'nun, Şin Bet tarafından belirlenecek 30 mahkumun serbest bırakılmasını onayladığını söyledi. Ancak Netanyahu'nun ilgili komitenin toplanmasını defalarca ertelemesi nedeniyle süreç ilerlemedi.
Bunun ardından Sinvar'ın müzakerelerdeki İsrail tarafıyla temasını kestiği ve Hamas içinde İsrail'in iç siyasi kriz nedeniyle zayıfladığı düşüncesinin güçlendiği belirtildi.
Haaretz'in aktardığı iç belgelere göre Hamas'ın İran ve Hizbullah'la koordinasyonu da bu dönemde yoğunlaştı.
"Deprem" 7 Ekim sabahı başladı
Haaretz'in haberine göre Sinvar'ın bahsettiği operasyon 7 Ekim 2023 sabahı başladı.
Saat 06.29'da Hamas öncülüğündeki silahlı gruplar Gazze sınırını aşarak İsrail'in güneyindeki yerleşim ve askeri noktalarına saldırdı. Saldırıda çok sayıda kişi hayatını kaybederken, yüzlerce kişi Gazze'ye götürülerek rehin alındı.
Haberde, Hamas liderlerinin saldırının başlamasından önce Hizbullah'a da operasyon hakkında mesaj gönderdiği ve örgütün dönemin lideri Hasan Nasrallah'ı savaşa katılmaya ikna etmeye çalıştığı öne sürüldü.
Netanyahu iddiaları reddetti
Haaretz'in haberinde yer alan iddialar Netanyahu tarafından kesin bir dille reddedildi.
Netanyahu, Bin Zayed ile böyle bir görüşme gerçekleştirmediğini ve kendisine Hamas'ın saldırı hazırlığında olduğuna ilişkin herhangi bir uyarı ulaşmadığını savundu.
Eski Şin Bet Başkanı Ronen Bar ile eski İsrail ordusu Genelkurmay Başkanı Herzl Halevi de Bin Zayed'in ilettiği öne sürülen uyarıdan haberdar olmadıklarını açıkladı.
Haaretz ise araştırmasının onlarca kaynak ve belgeye dayandığını savundu.
7 Ekim sonrasında rehine teklifi iddiası
Gazetenin dikkat çeken bir diğer iddiası da saldırının hemen sonrasına ilişkin.
Haaretz'e göre Hamas, Katar Başbakanı aracılığıyla İsrail'e elindeki sivil rehineleri hızlı şekilde serbest bırakmaya hazır olduğu mesajını iletti. Bunun karşılığında yalnızca üzerinde anlaşılacak bir arabulucu talep edildiği öne sürüldü.
Ancak İsrail'in teklifi değerlendirmeden reddettiği, Katar'ın bunun üzerine dönemin ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'ı bilgilendirdiği iddia edildi.
Gazeteye göre Blinken, saldırının ardından İsrail'deki ortamın son derece karmaşık olduğunu ve ilk günlerde bu konunun İsrail yönetimiyle kapsamlı biçimde ele alınmasının mümkün olmadığını belirtti.
Haaretz, Netanyahu hükümetinin önceliğinin saldırının hemen ardından rehinelerin serbest bırakılmasını sağlayacak bir anlaşma yapmak olmadığını savundu.
Seçimler öncesinde Netanyahu için yeni tartışma
Haaretz'in araştırması, İsrail'de gelecek ay yapılacak genel seçimler öncesinde yayımlandı. Haber, 7 Ekim saldırısının önlenip önlenemeyeceği ve Netanyahu hükümetinin saldırı öncesindeki istihbarat uyarılarını nasıl değerlendirdiği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
İddiaların doğruluğu konusunda taraflar arasında ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor. Netanyahu ve bazı eski güvenlik yetkilileri haberin temel iddialarını reddederken, Haaretz haberinin çok sayıda kaynak ve belgeye dayandığını savunuyor.
Bu nedenle haberin seçim kampanyasında Netanyahu'nun güvenlik politikaları ve 7 Ekim'deki istihbarat başarısızlığı üzerinden yürütülecek tartışmaları daha da sertleştirmesi bekleniyor.