- İngiltere Parlamentosu İnsan Hakları Ortak Komitesi, yapay zekanın insan haklarına yönelik riskleri nedeniyle yeni bir yasa tasarısı çağrısı yaptı.
- Raporda, rızasız yüz taraması ve kadınlar ile kız çocuklarının cinsel içerikli görsellerinin oluşturulması insan hakları riskleri arasında gösterildi.
- Komite, bağımsız bir yapay zeka denetim organı kurulmasını ve yüksek riskli modeller için daha sıkı kurallar getirilmesini istedi.
- İnsan haklarıyla bağdaşmayan bazı yapay zeka kullanımlarının doğrudan yasaklanması önerildi.
İngiltere'de parlamentonun alt ve üst meclislerinden oluşan partiler arası İnsan Hakları Ortak Komitesi, yapay zekanın insan haklarına yönelik oluşturduğu tehditleri ele alan bir rapor yayımladı.
Komite Başkanı Milletvekili Alex Sobel, İngiltere dahil dünyada hiçbir ülkenin yapay zekaya ilişkin amaca uygun bir yasal yaklaşıma sahip olmadığını belirtti.
Raporda, yapay zekanın mevcut yasaların yeterince karşılayamadığı çok sayıda insan hakları ihlaline yol açabileceği vurgulandı. Kadınlar ve kız çocuklarının cinsel içerikli görsellerinin oluşturulması ile kişilerin yüzlerinin rızaları olmadan taranması, bu riskler arasında gösterildi.
Sistemlerin internetten toplanan verilerle eğitilmesinin de önyargıların yapay zeka modellerine taşınmasına ve yanlış bilgilerin yayılmasına neden olabileceği ifade edildi.
Bağımsız denetim organı önerisi
Komite, yasal statüye sahip, tek ve bağımsız bir yapay zeka denetim organı kurulmasını önerdi.
Mevcut yasal çerçevenin parçalı ve dağınık olduğu belirtilen raporda, bu durumun yapay zekanın yol açabileceği insan hakları ihlallerine karşı korumada boşluklar oluşturduğu kaydedildi.
Komite, hazırlanacak yeni yasa tasarısında yapay zeka sistemlerinin risk seviyelerine göre sınıflandırılmasını ve yüksek riskli modeller için daha katı yükümlülükler getirilmesini istedi.
Raporda ayrıca insan haklarıyla bağdaşmayan bazı yapay zeka kullanım alanlarının doğrudan yasaklanması gerektiği savunuldu.
Bilinçaltı tekniklerinin kullanılması, kişilerin profillenmesi ve biyometrik verilerin uygunsuz şekilde kullanılması, yasaklanması değerlendirilen potansiyel kullanım alanları arasında gösterildi.
Öte yandan yapay zeka şirketi Anthropic'in Üst Yöneticisi Dario Amodei de geçtiğimiz günlerde yapay zeka alanında küresel düzenleme, sektörel düzenleme ve bağımsız izleme mekanizmalarını içeren bir plan önermişti.