- Arakçi, Katarlı arabulucularla yapılan görüşmede İran'ın şartlarının nasıl karşılanabileceğine ilişkin fikir alışverişinde bulunulduğunu ve bu önerilerin ABD'ye aktarılacağını açıkladı.
- İran, Katar üzerinden Washington'un nihai yanıtını bekliyor. Arakçi, yanıtın ardından sonraki adımlara Tahran'da karar verileceğini söyledi.
- Arakçi, mevcut temaslarda İran'ın nükleer programına ilişkin herhangi bir taviz görüşülmediğini ve müzakerelerin şu aşamada Hürmüz Boğazı'na odaklandığını belirtti.
- İran, stratejik su yolunun yeniden açılmasını ABD'nin Tahran'ın şartlarını yerine getirmesine bağlıyor; bu şartlar arasında savaşın ve ABD'nin askeri-ekonomik baskısının sona erdirilmesi ile İran varlıklarının serbest bırakılması bulunuyor.
İran ile ABD arasındaki dolaylı temaslarda yeni bir aşamaya geçildi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, New York'ta yaptığı açıklamada Katarlı arabulucularla görüştüklerini ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için öne sürdüğü şartların nasıl karşılanabileceğine ilişkin önerilerini ilettiklerini söyledi.
Arakçi, Katarlı yetkililerin söz konusu fikirleri ABD tarafına aktaracağını ve Washington'un yanıtını İran'a ileteceğini belirtti. İranlı Bakan, ABD'nin nihai yanıtını beklediklerini ifade etti.
Arakçi, kısa süre içinde Tahran'a döneceğini ve ABD'den yanıt gelmesinin ardından İran yönetiminin sonraki adımlara karar vereceğini söyledi.
"Nükleer konuda herhangi bir görüşme yapılmadı"
Arakçi, uluslararası basında İran'ın nükleer programı konusunda taviz vermeye hazırlandığı yönündeki haberleri de reddetti.
İranlı Bakan, "İran'ın pozisyonu hiç değişmedi" diyerek mevcut görüşmelerde nükleer meseleyle ilgili herhangi bir müzakere yapılmadığını söyledi.
Arakçi'ye göre şu anki temasların temel konusu Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve bunun için İran'ın öne sürdüğü şartların karşılanması.
İran daha önce de ABD'nin askeri baskısını ve deniz ablukasını sona erdirmesi, İran'ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve ekonomik baskının kaldırılması gibi koşulları gündeme getirmişti.
Hürmüz Boğazı'nın açılması İran'ın şartlarına bağlı
İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden normal deniz trafiğine açılmasını Washington ile yürütülen temasların temel başlıklarından biri haline getirdi.
Arakçi, boğazın ancak İran'ın şartlarının karşılanması halinde açılabileceğini vurguladı. İran yönetimi, Hürmüz'deki deniz trafiğinin yeniden başlamasını ABD'nin İran'a yönelik askeri ve ekonomik baskısının sona erdirilmesiyle ilişkilendiriyor.
Tahran ayrıca Hürmüz'de güvenli bir deniz ulaşım düzeninin oluşturulmasını ve bunun İran ile Umman arasında daha önce görüşülen bir düzenleme temelinde uygulanmasını istiyor.
İran: Şartlarımızda değişiklik yok
Arakçi, bazı medya kuruluşlarında İran'ın tutumunu yumuşattığı yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını savundu.
İranlı Bakan, Tahran'ın herhangi bir taviz vermediğini ve Hürmüz Boğazı'nın açılması için ortaya konulan şartların açık olduğunu belirtti.
Arakçi, "İran'ın şartları tamamen adil ve mantıklıdır" diyerek ABD'nin gerçekten bir anlaşma veya barışçıl çözüm istediğini söylemesi halinde Tahran'ın çözüm için kendi önerisini sunduğunu ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı ayrıca ülkesinin hem diplomasiye hem de askeri karşılık vermeye hazır olduğunu belirterek, temasların sonucunun Washington'un vereceği yanıta bağlı olduğunu söyledi.
ABD'den ilk tepki gelmişti
İran'ın Katar üzerinden resmi yanıt beklediği süreç, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören son teklifine yönelik ilk tepkisinin ardından gelişti.
İran tarafı, Trump'ın açıklamasını gördüğünü ancak arabulucular aracılığıyla kendilerine henüz resmi ve nihai bir yanıt iletilmediğini bildirmişti. Arakçi, İran'ın kararını Washington'un resmi tutumunun kendilerine aktarılmasının ardından vereceğini açıklamıştı.
Bununla birlikte ABD tarafında da İran'la dolaylı temasların sürdürülmesi yönünde açıklamalar geldi. AP'nin aktardığına göre arabulucular, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD ablukasının kaldırılması ve İran'a yönelik yaptırımların gevşetilmesi gibi başlıkları içeren bir anlaşma üzerinde taraflar arasında temas yürütüyor. Washington ise özellikle İran'ın nükleer programına ilişkin somut adımlar talep ediyor.
Katar ve Pakistan arabuluculuk yapıyor
İran ile ABD arasındaki mesaj trafiğinde Katar'ın yanı sıra Pakistan da arabulucu rolü üstleniyor.
Tahran yönetimi daha önce Katar aracılığıyla Washington'a savaşın sona erdirilmesi, ABD'nin askeri ve ekonomik baskısının kaldırılması ve İran varlıklarının serbest bırakılması gibi taleplerini iletmişti.
Son temaslarda ise özellikle Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin koşulların nasıl uygulanabileceği üzerinde duruluyor.
Arakçi'nin son açıklaması, Washington ile Tahran arasındaki doğrudan olmayan diplomatik kanalın tamamen kapanmadığını ve tarafların arabulucular üzerinden mesaj alışverişini sürdürdüğünü gösteriyor.
Hürmüz krizi müzakerelerin merkezinde
Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, İran ile ABD arasındaki çatışmanın küresel enerji ve deniz ticareti üzerindeki etkisini artırmış durumda.
Boğazın yeniden açılması için yürütülen temaslarda İran'ın askeri ve ekonomik baskının sona erdirilmesi talepleri ile ABD'nin nükleer program konusunda güvence istemesi arasında önemli görüş ayrılıkları bulunuyor. AP'ye göre taraflar arasında özellikle hangi adımın önce atılacağı ve nükleer denetimlerin nasıl gerçekleştirileceği konusunda anlaşmazlıklar devam ediyor.
İran'ın son açıklaması ise Tahran'ın Hürmüz'ün açılması konusunda pozisyonunu değiştirmediğini ve Washington'dan resmi yanıt gelmeden yeni bir adım atmayacağını ortaya koydu.