- İspanya'da UGT ve CCOO öncülüğünde 14 yıl sonra ilk kez ortak genel grev düzenleniyor.
- Grev; sanayi, limanlar, toplu taşıma ve kamu hizmetlerinde aksamalara yol açıyor.
- Sendikalar kira artışlarının sınırlandırılmasını, ücretlerin yükseltilmesini ve çalışma sürelerinin azaltılmasını talep ediyor.
- 800'den fazla sanatçının destek verdiği grev, 29 Kasım'daki erken genel seçim öncesinde siyasi gündemin önemli başlıklarından biri haline geliyor.
İspanya'da konut krizi, hayat pahalılığı ve yetersiz ücretlere karşı ilan edilen 24 saatlik genel grev, 11 Kasım Çarşamba günü gece yarısı başladı. Ülkenin en büyük işçi sendikaları UGT (Genel İşçi Sendikası) ve CCOO (İşçi Komisyonları) öncülüğündeki grev çağrısı, kamu ve özel sektördeki milyonlarca çalışanı kapsıyor.
14 yıl aradan sonra büyük sendikaların birlikte düzenlediği ilk genel grevde, başta sanayi tesisleri, limanlar ve ulaşım merkezleri olmak üzere çeşitli sektörlerde iş bırakma eylemleri gerçekleştiriliyor. Sendikalar, hükümetten ve işverenlerden ücretlerin artırılmasını, konut maliyetlerinin düşürülmesini ve çalışanların satın alma gücünün korunmasını istiyor.
Grev, 29 Kasım'da yapılacak erken genel seçimlere yaklaşık üç hafta kala ülkenin siyasi gündemini de etkiliyor. Başkent Madrid ve Barselona başta olmak üzere çok sayıda kentte gün boyunca gösteriler düzenlenmesi planlanıyor.
"Maaşlar, konut ve fiyatlar" sloganıyla düzenlenen greve UGT, CCOO, CGT, CNT ve diğer işçi örgütleri ile kiracı sendikaları destek veriyor.
Grevin ilk saatlerinde özellikle otomotiv, sanayi, liman işletmeciliği ve gıda dağıtımı sektörlerinde iş bırakma eylemleri görüldü. Sendikalar, Barselona yakınlarındaki Seat, Ficosa, Grifols ve Nestlé tesislerinde gece vardiyalarında üretimin durduğunu veya aksadığını bildirdi.
Barselona Limanı'nda yük taşımacılığı ve konteyner işlemleri de grevden etkilendi. Galiçya bölgesinde otomotiv tesisleri, lojistik merkezleri ve çöp toplama hizmetlerinde iş bırakma eylemleri gerçekleştirildi.
Madrid'deki Mercamadrid toptancı hali çevresinde ise grev gözcüleri ile güvenlik güçleri arasında gerginlik yaşandı. UGT Genel Sekreteri Pepe Álvarez, polisin grev hakkının kullanılmasını engellediğini ileri sürdü.
Madrid ve Barselona'da ulaşım aksıyor
Genel grev nedeniyle toplu taşıma, demiryolu, havacılık ve kamu hizmetlerinde aksamalar bekleniyor. Yetkililer, temel hizmetlerin tamamen durmaması için asgari çalışma düzenlemelerini yürürlüğe koydu.
Madrid'de metro seferlerinin yoğun saatlerde yüzde 80'inin, diğer saatlerde ise yüzde 50'sinin sürdürülmesi kararlaştırıldı. Banliyö trenlerinde de yoğun saatlerde yüzde 75, diğer zamanlarda yüzde 50 oranında asgari hizmet uygulanıyor.
Havayolu ulaşımında ise güzergâhlara göre değişen asgari hizmet oranları belirlendi. Sağlık ve eğitim hizmetlerinde de bölgelere göre farklı uygulamalar bulunuyor.
Sendikalar, Madrid'de saat 18.00'de Atocha ile Plaza de España arasında, Barselona'da ise 17.30'da Jardinets de Gràcia'da başlayacak kitlesel yürüyüşler planladı.
Konut krizi grevin merkezinde: Kiralara müdahale talebi
İspanya'da grevin başlıca nedenini, özellikle büyük şehirlerde giderek ağırlaşan konut ve kira krizi oluşturuyor.
Ülkede yükselen kira fiyatları ve konut arzındaki yetersizlik, özellikle gençler ve düşük gelirli çalışanlar üzerinde baskı yaratıyor. Reuters'ın aktardığı verilere göre İspanya'daki konut açığının yaklaşık 750 bin olduğu, bu sayının 2028'e kadar bir milyonu aşabileceği tahmin ediliyor.
Aynı verilere göre ortalama aylık kira 1.176 avroya ulaşırken bu tutar, genç çalışanların ortalama aylık gelirlerinin neredeyse tamamına karşılık geliyor.
Sendikalar ve kiracı örgütleri, yüksek talep gören bölgelerde kira artışlarının sınırlandırılmasını, konut spekülasyonuyla mücadele edilmesini, sosyal konut stokunun artırılmasını ve zorunlu tahliyelere karşı daha güçlü yasal koruma sağlanmasını talep ediyor.
Sendikalardan ücret artışı ve çalışma süresi talebi
UGT ve CCOO, konut sorunuyla birlikte ücretlerin yükseltilmesini ve işçilerin satın alma gücünün korunmasını grevin temel talepleri arasında gösteriyor.
UGT, 2027 yılı için asgari ücretin en az yüzde 7 artırılmasını isterken toplu iş sözleşmesi görüşmelerinin hızlandırılmasını ve çalışma saatlerinin azaltılmasını talep ediyor.
Sendikalar ayrıca iş güvenliğinin güçlendirilmesini, güvencesiz istihdamın azaltılmasını ve kamu hizmetlerinin korunmasını istiyor.
UGT Genel Sekreteri Pepe Álvarez, grevin yalnızca hükümete değil, ücret politikalarını belirleyen işveren örgütlerine de yönelik olduğunu belirtti. Sendika, konut maliyetlerindeki yükselişin ücret artışlarının etkisini ortadan kaldırdığını savunuyor.
Sendikalardan gelir dağılımına tepki
CCOO, grevin gerekçelerini açıkladığı bildiride, İspanya ekonomisinde büyüme yaşanmasına rağmen çalışanların bu büyümeden yeterince yararlanamadığını savundu.
Sendika, ekonomik kaynakların paylaşımına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Sorun zenginlik eksikliği değil. Sorun, zenginliğin nasıl dağıtıldığıdır."
CCOO, hükümetin, yerel yönetimlerin ve işverenlerin konut fiyatları ile ücretler arasındaki dengesizliği gidermek için sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti.
UGT ise yayımladığı manifestoda insana yakışır ücretler, erişilebilir konut, güçlü kamu hizmetleri ve daha adil gelir dağılımı talep etti.
800'den fazla sanatçı genel greve destek verdi
İspanya'daki genel greve kültür ve sanat dünyasından da geniş destek geldi. Aralarında yönetmenler, oyuncular, yazarlar ve müzisyenlerin bulunduğu 800'den fazla isim, grevi destekleyen ortak bir manifestoya imza attı.
Destekçiler arasında yönetmenler Rodrigo Sorogoyen ve Laura Hojman, oyuncu ve yazar Carlos Bardem, yazar Alana S. Portero, filozof Paul B. Preciado ve müzisyen Nacho Vegas bulunuyor.
"11 Kasım'da kültür de duruyor" başlıklı manifestoda, güvenceli ve uzun süreli kira sözleşmeleri, yüksek talep gören bölgelerde kira tavanı uygulanması ve zorunlu tahliyelerin sona erdirilmesi istendi.
İspanya'da erken seçim öncesi kritik protesto
Genel grev, Başbakan Pedro Sánchez'in 29 Kasım için erken seçim kararı aldığı bir dönemde düzenleniyor.
Sánchez hükümetinin kiracıları korumaya yönelik hazırladığı düzenlemelerin parlamentoda reddedilmesi, ülkede konut politikalarına ilişkin tartışmaları artırmıştı.
Muhalefetteki Halk Partisi (PP) lideri Alberto Núñez Feijóo, genel grevin seçim sürecindeki zamanlamasını eleştirirken sendikalar eylemin siyasi partilerden bağımsız, ekonomik ve toplumsal talepler doğrultusunda düzenlendiğini savunuyor.
İspanya'da seçim kampanyası 13 Kasım'da başlayacak, sandıklar ise 29 Kasım Pazar günü kurulacak. Genel grevin ekonomik ve siyasi sonuçları, ülkede seçim öncesindeki temel tartışma başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.