- İspanya'da 2026 yılında meydana gelen iki tren kazasında toplam 115 kişi hayatını kaybetti.
- Renfe'nin güvenlik hizmetlerinde İsrail bağlantılı I-SEC ile çalışması tartışma konusu oldu.
- Alstom'un, tren hatlarının siber güvenliği alanında faaliyet gösteren İsrailli Cylus'a 7 milyon dolar yatırım yaptığı belirtildi.
- Kazaların ardından yabancı şirketlerin İspanya'nın kritik demir yolu altyapısındaki rollerinin incelenmesi çağrıları yapıldı.
İspanya, 2026 yılında yaşanan iki büyük tren kazasının ardından demir yolu güvenliğini tartışıyor. Ocak ayında Madrid-Sevilla yüksek hızlı tren hattının Adamuz bölgesinde meydana gelen kazada 46 kişi hayatını kaybetti. 28 Ekim'de ise Toledo yakınlarındaki Urda'da iki hızlı trenin çarpışması sonucu 69 kişi yaşamını yitirdi, çok sayıda kişi yaralandı.
İki facianın ardından ülkedeki demir yolu altyapısı, güvenlik sistemleri ve teknolojik denetim mekanizmaları gündeme geldi. Tartışmaların dikkat çeken başlıklarından birini ise İspanya'nın demir yolu sektöründe faaliyet gösteren İsrail bağlantılı şirketler oluşturdu.
Güvenlik ve denetimde İsrail bağlantısı
İspanya'nın ulusal demir yolu işletmesi Renfe, trenlerde, istasyonlarda ve bakım atölyelerinde gözetim ve güvenlik hizmetleri için I-SEC ile çalışıyor. İsrail menşeli ICTS grubuyla bağlantılı olan I-SEC, İsrail iç istihbarat teşkilatı Şin-Bet'in eski mensupları tarafından kurulan bir yapı bünyesinde faaliyet gösteriyor.
Demir yolu güvenliğine ilişkin tartışmalarda öne çıkan bir diğer şirket ise İsrailli Cylus oldu.
Fransa merkezli demir yolu sistemleri üreticisi Alstom, tren hatlarının siber güvenliği alanında faaliyet gösteren Tel Aviv merkezli Cylus'a 7 milyon dolar yatırım yaptı. İki şirket arasındaki stratejik iş birliği kapsamında Cylus, demir yolu sistemlerini siber saldırılara karşı korumaya yönelik çözümler geliştiriyor.
Bu bağlantılar, İspanya'daki tartışmaların yalnızca fiziksel güvenlik ve gözetim hizmetleriyle sınırlı kalmamasına neden oldu. Sinyalizasyon, haberleşme ve siber güvenlik gibi kritik alanlarda yabancı şirketlerin üstlendiği roller de sorgulanmaya başladı.
Madrid-Tel Aviv hattında gerilim
İspanya ile İsrail arasındaki diplomatik gerilim, Madrid yönetiminin Filistin'i devlet olarak tanıma kararının ardından belirginleşti.
İspanya'nın 2024 yılında Filistin'i tanımaya hazırlandığını duyurması üzerine dönemin İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz, Madrid yönetimini "Bize zarar verenlere, biz de zarar vereceğiz" sözleriyle tehdit etti. İspanya, bu açıklamadan bir gün sonra, 28 Mayıs 2024'te Filistin'i resmen tanıdı.
Bu gelişmenin ardından İspanya'da yaşanan bazı olaylar da tartışmalara konu oldu:
- 7 Mart 2025: Katalonya'daki Rodalies demir yolu ağında yaşanan büyük aksaklık nedeniyle yaklaşık 900 yolcu tahliye edildi.
- 28 Nisan 2025: İspanya genelinde nedeni açıklanamayan geniş çaplı elektrik kesintileri yaşandı.
- 18 Ocak 2026: Adamuz'daki tren kazasında 46 kişi hayatını kaybetti.
- 10 Nisan 2026: İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İspanya'yı İsrail'e karşı "diplomatik savaş" yürütmekle suçladı ve Madrid'in "bedel ödeyeceği" uyarısında bulundu.
- 30 Temmuz 2026: Ceuta krizinde 100'den fazla kişi hayatını kaybetti.
- 28 Ekim 2026: Toledo yakınlarındaki Urda'da meydana gelen tren kazasında 69 kişi yaşamını yitirdi.
Söz konusu olayların aynı dönemde yaşanması, İspanya ile İsrail arasındaki siyasi gerilim bağlamında çeşitli iddiaların gündeme taşınmasına neden oldu. Ancak bu olayların İsrail bağlantılı şirketlerle veya herhangi bir sabotaj faaliyetiyle ilişkili olduğunu ortaya koyan doğrulanmış bir bulgu bulunmuyor.
Demir yolu sistemleri için inceleme çağrısı
İspanya'da yaşanan kazaların ardından sosyal medyada çok sayıda kullanıcı, demir yolu altyapısındaki güvenlik sistemlerinin ve yabancı teknoloji şirketlerinin rolünün ayrıntılı biçimde incelenmesini istedi.
Özellikle fiziksel güvenlik, sinyalizasyon, haberleşme ve siber güvenlik alanlarında faaliyet gösteren şirketlerin yetki ve sorumluluklarının açıklığa kavuşturulması çağrıları öne çıktı.
İki büyük kazanın ardından gündeme gelen tartışmalar, İspanya'nın kritik ulaşım altyapısında dış kaynaklı güvenlik ve teknoloji çözümlerine bağımlılığını da yeniden gündeme taşıdı.