Rusya'daki Aviastar-SP tesisinde görüntülenen yeni bir uçak, Çin'in 2,2 ila 2,6 milyar dolar değerinde olabileceği belirtilen 20 adet tanker uçağı tedarik etmeye hazırlandığı yönündeki iddiaları yeniden gündeme getirdi.
Rusya'nın Ulyanovsk kentindeki Aviastar-SP tesisinde üretilen bir Il-78 tanker uçağının 26 Ekim 2026 tarihinde paylaşılan fotoğrafı, Çin'e yönelik olası ihracat programına ilişkin tartışmaları artırdı.
Koyu gri renkteki uçağın gövdesinde Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetlerinin işaretlerine benzeyen kısmen görünür bir amblem bulunduğu öne sürüldü. Kokpit yakınında ise Rusya bayrağı yer alıyor.
Ancak uçağın seri numarası, nihai kullanıcısı ve Çin için üretilip üretilmediği henüz doğrulanmadı.
Çin'in 20 adet Il-78 tanker uçağı tedarik edebileceği iddia ediliyor
İddiaların temelinde, 13 Eylül 2023 tarihli ve Müşteri 156 olarak tanımlanan bir alıcı için 20 adet Il-78MK-90A uçağına ilişkin teknik tedarik sorgusu bulunuyor.
Söz konusu müşterinin Çin olabileceği değerlendirilirken olası anlaşmanın 2,2 ila 2,6 milyar dolar değerinde olduğu ve teslimatların 2027-2028 döneminde gerçekleştirilebileceği öne sürülüyor.
Bununla birlikte Çin tarafından imzalanmış bir tedarik sözleşmesi, ön ödeme, kesin üretim tahsisi veya resmî teslimat takvimi açıklanmadı.
Rusya'nın Ağustos 2026'da görüntülenen başka bir ihracat konfigürasyonlu Il-78 uçağının Cezayir ile ilişkilendirilmesi de yeni uçağın Çin'e ait olduğunun kesinleşmediğini gösteriyor.
Çin'in tanker uçağı filosu 63 adede ulaşabilir
Çin Hava Kuvvetlerinin mevcut ağır havadan yakıt ikmal kapasitesinin yaklaşık 43 uçaktan oluştuğu tahmin ediliyor.
Bu filoda 3 adet Il-78, yaklaşık 30 adet YY-20A ve yakıt ikmal görevlerinde de kullanılabilen 10 adet Y-20B bulunuyor.
Olası 20 uçaklık Rusya siparişinin gerçekleşmesi durumunda Çin'in tanker kapasitesine sahip ağır uçak sayısı, mevcut envanterin değişmediği varsayımıyla 43'ten 63'e yükselebilir. Bu da yaklaşık yüzde 46,5'lik artış anlamına geliyor.
Yeni uçakların özellikle J-20 ve J-16 savaş uçakları ile H-6 bombardıman uçaklarının Batı Pasifik'teki uzun menzilli görevlerini desteklemesi öngörülüyor.
Il-78MK-90A, 78 ton yakıt transfer edebiliyor
Il-76MD-90A askerî nakliye uçağından geliştirilen Il-78MK-90A, dört adet PS-90A-76 turbofan motoruyla donatılıyor.
Uçakta bulunan üç yakıt ikmal istasyonu sayesinde iki savaş uçağına kanat altındaki sistemlerden, daha büyük platformlara ise gövde arkasındaki sistemden yakıt aktarılabiliyor.
Il-78MK-90A'nın 1.000 kilometre mesafede yaklaşık 78 ton yakıt transfer edebildiği belirtiliyor. Bu kapasite üzerinden yapılan teorik hesaplamaya göre 20 uçaklık filonun aynı görev döngüsünde toplam 1.560 ton yakıt aktarabilmesi mümkün.
Uçak, sökülebilir yakıt tankları ve kargo rampası sayesinde 60 tona kadar yük taşıyabilen nakliye uçağı olarak da kullanılabiliyor.
Rusya'nın üretim kapasitesi teslimat takvimini belirleyecek
Rusya, Il-78M-90A prototipini Kasım 2017'de tanıtmış ve ilk uçuşunu 25 Ocak 2018'de gerçekleştirmişti.
Rusya Savunma Bakanlığı, Aralık 2020'de kendi silahlı kuvvetleri için 10 adet tanker uçağı siparişi vermişti.
Çin'e yönelik 20 uçaklık olası tedarikin 2027-2028 döneminde tamamlanması, Rusya'nın yılda ortalama 10 adet ihracat uçağı teslim etmesini gerektirecek.
Ancak Aviastar-SP tesisinin aynı zamanda Il-76MD-90A nakliye uçaklarını üretmesi ve Rusya'nın mevcut siparişlerini karşılaması gerekiyor.
Bu nedenle Çin'e yönelik olası programın gerçekleşmesi, kesin bir sözleşmenin imzalanmasının yanı sıra Rusya'nın üretim kapasitesine ve teslimat takvimine bağlı olacak.