- Netanyahu ile Ben Gvir arasında seçim sonrasında kurulması muhtemel hükümetin yapısı konusunda görüş ayrılığı ortaya çıktı.
- İsrail basınında Netanyahu’nun Ben Gvir yerine eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar partisiyle koalisyon kurmayı değerlendirdiği öne sürüldü.
- Otzma Yehudit, Netanyahu’nun Ben Gvir ile son haftalarda böyle bir görüşme yaptığı iddiasını reddetti ve başbakanın partiyi hükümet dışında bırakmak istediğini savundu.
- 120 sandalyeli Knesset’te hükümet kurmak için 61 sandalye gerekiyor. Anketlerde iki ana blok bu çoğunluğa ulaşamazken, küçük sağ partilerin ayrı listelerle seçime girmesi Netanyahu’nun ittifakı açısından kritik hale geldi.
İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak erken genel seçimler öncesinde Başbakan Binyamin Netanyahu ile Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir arasındaki siyasi gerilim yeniden gündeme geldi.
İsrail basınında yer alan son haberlere göre tartışmanın merkezinde, Ben Gvir’in liderliğini yaptığı Otzma Yehudit partisinin seçim sonrasında kurulacak olası Netanyahu hükümetinde yer alıp almayacağı bulunuyor.
Kanal 12, Netanyahu’nun Ben Gvir ve Likud milletvekili Tally Gotliv ile görüşerek Otzma Yehudit’in yeni hükümette yer alacağını söylediğini aktardı. Ancak Ben Gvir’in partisi bu görüşmenin gerçekleştiğini reddetti.
"Netanyahu beni Eisenkot ile değiştirmek istiyor"
Otzma Yehudit cephesi ise farklı bir tablo çiziyor. Parti, Netanyahu’nun bazı siyasi aktörlere Ben Gvir’in partisinin yeni hükümette yer almaması gerektiğini söylediğini ve Yashar lideri Gadi Eisenkot’u tercih ettiğini öne sürdü.
Ben Gvir de Netanyahu’ya yönelik eleştirilerini kamuoyuna taşıyarak, partisinin başbakana ve Likud’a uzun süredir destek verdiğini vurguladı. Ben Gvir cephesi, Netanyahu’nun daha geniş bir koalisyon oluşturmak için sağdaki mevcut ortaklarından uzaklaşmaya çalıştığını savunuyor.
İsrail basınında daha önce de Netanyahu’nun seçim sonrasında daha geniş tabanlı bir hükümet kurmayı değerlendirdiği ve bunun Ben Gvir’in koalisyon dışında kalmasına yol açabileceği iddia edilmişti.
Netanyahu daha önce sağ partilerin birleşmesini istemişti
Netanyahu, seçim sürecinin önceki aşamalarında Ben Gvir ile Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in partilerinin ortak listeyle seçime girmesi için çağrıda bulunmuştu.
Başbakan, iki partinin bölünmesinin sağ seçmen oylarının parçalanmasına ve bazı partilerin seçim barajının altında kalmasına yol açabileceğini savundu. Ancak Ben Gvir, Otzma Yehudit ile Smotrich’in Dini Siyonizm Partisi’nin farklı seçmen gruplarına hitap ettiğini belirterek ortak liste fikrine karşı çıktı.
Likud da ağustos ayında Ben Gvir’i ortak listeye katılmayı reddettiği için açık şekilde eleştirmişti. Parti, bu kararın sağ kanattaki oyların bölünmesine neden olabileceğini savundu.
Küçük partilerin oyları kritik
İsrail’de nispi temsil sisteminin uygulandığı 120 sandalyeli Knesset’te hükümet kurabilmek için en az 61 sandalyelik çoğunluk gerekiyor. Hiçbir parti tek başına bu çoğunluğa ulaşamadığı için seçim sonuçlarının ardından koalisyon görüşmeleri belirleyici oluyor.
Son anketler de Netanyahu’nun mevcut sağ blokuyla muhalefet arasında net bir çoğunluk oluşmadığına işaret ediyor. Jerusalem Post’un aktardığı son anketlerde iki ana blok 52’şer sandalye civarında görünürken, Arap partileri ve iki blokla doğrudan hizalanmayan küçük partiler geri kalan sandalyelerde belirleyici konumda bulunuyor.
Bu tablo, seçim barajını aşamayan veya ayrı listeler nedeniyle sandalye kaybeden küçük partilerin oluşturacağı farkı daha önemli hale getiriyor.
Netanyahu sağ tabanı bir arada tutmaya çalışıyor
Reuters, Netanyahu’nun seçim öncesinde parçalı sağ kanadı mümkün olduğunca bir arada tutmaya çalıştığını bildirmişti. Ancak Ben Gvir ile Smotrich arasındaki anlaşmazlık ve diğer sağ partilerin ayrı hareket etmesi, Netanyahu’nun seçim sonrasında koalisyon kurma hesabını karmaşıklaştırıyor.
Associated Press de Netanyahu’nun en büyük sorunlarından birinin muhalefet partilerinden ziyade kendi siyasi tabanındaki bölünmeler olduğunu aktardı. Ben Gvir ve Smotrich gibi sağ kanattaki küçük partilerin ayrı listelerle seçime girmesi, Netanyahu destekçisi seçmenlerin oylarının bölünmesi ihtimalini artırıyor.
Seçim 27 Ekim’de yapılacak
İsrail’de genel seçimlerin 27 Ekim’de yapılması planlanıyor. Seçim sonucunda hiçbir blok 61 sandalyeye ulaşamazsa hükümet kurma süreci koalisyon görüşmelerine kalacak.
Bu nedenle Netanyahu ile Ben Gvir arasındaki anlaşmazlığın yalnızca iki siyasetçi arasındaki bir gerilim olarak değil, seçim sonrası koalisyonun nasıl şekilleneceğine ilişkin daha geniş bir pazarlığın parçası olarak ele alındığı görülüyor.
Ben Gvir’in partisinin hükümete dahil edilip edilmeyeceği konusunda ise tarafların açıklamaları birbiriyle çelişiyor. Dolayısıyla şu aşamada Otzma Yehudit’in seçim sonrasında Netanyahu liderliğindeki olası bir koalisyonda yer alacağına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.