- Başbakan, Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi ile Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi'nin seçimlere ortak listeyle girmesi gerektiğini söyledi.
- Ben-Gvir, Netanyahu'nun çağrısına sosyal medya üzerinden yanıt vererek ortak liste fikrine tepki gösterdi ve başbakanı kamuoyu önünde eleştirdi.
- Küçük sağ partilerin seçim barajını aşamaması halinde oyların boşa gidebileceği ve bunun Netanyahu karşıtı blokun avantajına dönüşebileceği hesaplanıyor.
- İsrail'de parlamento seçimleri 27 Ekim 2026'da yapılacak. Reuters'a göre muhalefetin seçimi kazanma ihtimali piyasalar tarafından da ciddi bir senaryo olarak değerlendiriliyor.
İsrail'de 27 Ekim'de yapılması planlanan parlamento seçimleri yaklaşırken, iktidardaki sağ blok içinde liste krizi patlak verdi.
Başbakan Binyamin Netanyahu yayımladığı video mesajında, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in liderliğindeki Yahudi Gücü Partisi ile Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi'nin seçimlere ortak listeyle girmesi gerektiğini savundu.
Netanyahu'ya göre sağın parçalanması, geçmişte olduğu gibi toplamda daha fazla oy alan sağ blokun parlamentoda çoğunluğu kaybetmesine neden olabilir.
“1992’deki hatayı tekrarlamayın”
Netanyahu, çağrısında özellikle 1992 seçimlerini örnek gösterdi.
Başbakan, o seçimlerde sağ partilerin bölünmesi nedeniyle sağın toplamda daha fazla oy almasına rağmen hükümeti kuramadığını ve bunun ardından İşçi Partisi lideri Yitzhak Rabin'in iktidara geldiğini hatırlattı.
Netanyahu, bu dönemin Oslo Anlaşmaları'nın imzalanmasına kadar uzandığını belirterek, benzer bir sonucun bugün de yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Başbakanın mesajının temelinde, seçim barajının altında kalan sağ partilerin aldığı oyların parlamentoda temsil edilmemesi ve bunun Netanyahu karşıtı blokun sandalye sayısını artırması ihtimali bulunuyor.
Ben-Gvir’den sert yanıt
Ancak Netanyahu'nun çağrısı Ben-Gvir tarafından olumlu karşılanmadı.
Ben-Gvir, sosyal medya üzerinden Netanyahu'ya yanıt vererek başbakanın değerlendirmelerine itiraz etti. Böylece Netanyahu ile hükümetin en sertlik yanlısı isimlerinden biri olan Ben-Gvir arasındaki anlaşmazlık kamuoyu önünde açık bir tartışmaya dönüştü.
Ben-Gvir'in partisi ile Smotrich'in partisi daha önce de seçim ittifakı konusunda farklı pozisyonlar almıştı.
Smotrich, bu ay yaptığı açıklamada Dini Siyonizm'in tek başına güçlü ve önemli bir parti olarak seçime girmesi gerektiğini söylemiş ve Ben-Gvir ile yeni bir ittifaka sıcak bakmadığını belirtmişti.
Netanyahu’nun asıl korkusu: Oyların boşa gitmesi
İsrail seçim sisteminde parlamentoya girebilmek için partilerin yüzde 3,25'lik seçim barajını aşması gerekiyor.
Bu nedenle sağ kanattaki küçük partilerden birinin barajın altında kalması, o partiye verilen oyların sandalye dağılımında dikkate alınmaması anlamına geliyor.
Netanyahu'nun endişesi de burada yoğunlaşıyor.
Başbakan, Ben-Gvir ve Smotrich'in ayrı listelerle yarışmasının sağ oylarını bölerek Netanyahu karşıtı partilere avantaj sağlayabileceğini düşünüyor.
Anketler Netanyahu için alarm veriyor
Seçim tartışmasının zamanlaması Netanyahu açısından dikkat çekici.
Reuters'ın aktardığı JPMorgan değerlendirmesine göre, muhalefet bloğunun seçimleri kazanma ihtimali yüzde 55 olarak hesaplanıyor. Muhalefetin eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğinde şekillenmesi beklenen senaryoda İsrail şekelinin de seçim sonucuna bağlı olarak yüzde 2-3 değer kazanabileceği tahmin ediliyor.
Diğer anketlerde de Netanyahu'nun karşısında güçlü bir alternatif oluştuğu görülüyor.
Bu nedenle Likud lideri, yalnızca muhalefetle değil, kendi sağ blokundaki parçalanma ihtimaliyle de mücadele ediyor.
Ben-Gvir ve Smotrich arasındaki rekabet
Ben-Gvir ile Smotrich, Netanyahu hükümetinin en sağındaki iki önemli siyasi aktör.
Her iki isim de Gazze savaşı, Filistin meselesi ve İsrail'in güvenlik politikalarında sert çizgileriyle biliniyor. Ancak iki siyasetçi arasında yalnızca ideolojik değil, seçim stratejisi açısından da rekabet bulunuyor.
Smotrich'in partisinin seçim barajını aşamama ihtimali, Netanyahu'nun ortak liste konusunda ısrar etmesinin temel nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Netanyahu, iki partinin birleşmesi halinde sağ blokun daha fazla sandalye kazanacağını savunurken, Smotrich kendi partisinin bağımsız şekilde yarışmasının daha doğru olduğunu düşünüyor.
“Ülkeyi riske atıyorsunuz” suçlaması
Netanyahu, Ben-Gvir ve Smotrich'e yönelik mesajında kişisel anlaşmazlıkların seçim hesabının önüne geçmemesi gerektiğini savundu.
Başbakan Netanyahu, sağ partilerin birleşmemesi halinde Gadi Eisenkot, Yair Golan ve Arap partilerinin desteklediği bir hükümetin kurulabileceği uyarısında bulundu.
Netanyahu'nun kullandığı dil, meselenin artık yalnızca bir seçim ittifakı tartışması olmadığını gösteriyor.
Başbakan açısından konu, mevcut sağ hükümet modelinin devam edip etmeyeceğiyle doğrudan bağlantılı.
Netanyahu’nun oğlu da devreye girdi
Tartışmaya Netanyahu'nun oğlu Yair Netanyahu da dahil oldu.
Yair Netanyahu'nun son günlerde Ben-Gvir, Smotrich ve diğer sağ partilere sosyal medya üzerinden babasının liderliği altında birleşmeleri yönünde baskı yaptığı bildiriliyor.
Yair Netanyahu, sağ partilerin ayrı listelerle seçime girmesi halinde seçim barajının altında kalacak oyların babasının bloğunun parlamentodaki çoğunluğunu kaybetmesine neden olabileceği uyarısında bulunuyor.
Sağ blok için kritik seçim
İsrail'deki seçim yarışının temel sorusu artık yalnızca “Netanyahu mu, muhalefet mi?” değil.
Bunun yanında Netanyahu'nun liderliğindeki sağ blokun tek bir siyasi cephe halinde kalıp kalamayacağı da belirleyici olacak.
Ben-Gvir ile Smotrich'in ayrı listelerle yarışması halinde sağ oyların bölünmesi, Netanyahu'nun hükümet kurmasını zorlaştırabilir.
Öte yandan iki partinin birleşmesi, farklı ideolojik ve siyasi hesapları bulunan Ben-Gvir ve Smotrich arasındaki rekabeti de yeniden şekillendirebilir.
Netanyahu için seçim öncesi güç mücadelesi
İsrail'de 27 Ekim seçimlerine yaklaşık iki ay kala ortaya çıkan kriz, Netanyahu'nun kendi siyasi kampındaki kontrolünün de sınandığını gösteriyor.
Başbakan Netanyahu, sağın bölünmesinin iktidara mal olabileceğini savunarak Ben-Gvir ve Smotrich'i ortak listeye zorlamaya çalışıyor.
Ancak Ben-Gvir'in karşı çıkması ve Smotrich'in bağımsız yarışma eğilimi, Netanyahu'nun sağ blok üzerindeki siyasi ağırlığının artık eskisi kadar tartışmasız olmadığını ortaya koyuyor.
Seçim yaklaşırken sağdaki ittifak pazarlıkları, Netanyahu'nun siyasi geleceğini belirleyecek en kritik başlıklardan biri haline gelmiş durumda.