- Harald V, 28 Ağustos sabahı Oslo Üniversite Hastanesi'nde saat 06.35'te yaşamını yitirdi.
- 1991'de tahta çıkan Harald, Avrupa'nın en yaşlı hükümdarı ve Norveç'in uzun süre görev yapan krallarından biri oldu.
- 53 yaşındaki Veliaht Prens Haakon, Harald'ın ölümünün ardından Norveç Kralı oldu.
- Harald, monarşiyi topluma daha açık hale getiren, farklı yaşam tarzlarına ve göçmen topluluklarına yönelik kapsayıcı mesajlarıyla reformcu bir kral olarak tanınıyordu.
Norveç Kraliyet Sarayı, Kral Harald'ın Oslo Üniversite Hastanesi'nde hayatını kaybettiğini açıkladı.
89 yaşındaki kral, son dönemde yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle hastanede tedavi görüyordu. Saray, ölümün ardından yaptığı açıklamada Harald'ın huzur içinde hayatını kaybettiğini bildirdi.
Harald'ın ölümüyle birlikte Norveç monarşisinde 35 yıldan uzun süren bir dönem sona erdi.
1991'de tahta çıktı
Harald V, babası Kral Olav V'nin 17 Ocak 1991'de hayatını kaybetmesinin ardından tahta çıktı.
Saltanatı boyunca Norveç'in anayasal monarşi sistemindeki geleneksel rolünü sürdürürken, kraliyet kurumunun toplumla ilişkisini değiştirmeye yönelik adımlarıyla öne çıktı.
Harald, Norveç'te doğan ilk veliaht olarak da tarihsel bir öneme sahipti. 21 Şubat 1937'de Oslo'da dünyaya gelen kral, yaklaşık 600 yıl sonra Norveç'te doğan ilk prens olmuştu.
Nazi işgali sırasında çocuk yaşta sürgün edildi
Harald'ın çocukluğu, Norveç tarihinin en kritik dönemlerinden birine denk geldi.
Nazi Almanyası'nın 1940'ta Norveç'i işgal etmesinin ardından kraliyet ailesi ülkeden ayrıldı. Harald, ailesiyle birlikte önce İsveç'e, ardından ABD'ye gitti.
Harald ve ailesi savaş yıllarının bir bölümünü Washington'da geçirdi.
Savaşın sona ermesinin ardından Norveç'e dönen Harald, eğitimini burada sürdürdü ve ilerleyen yıllarda kraliyet görevlerini üstlendi.
“Reformcu kral” olarak tanındı
Harald V, Norveç monarşisini daha modern ve toplumun farklı kesimlerine daha açık hale getirmeye çalışan bir hükümdar olarak değerlendirildi.
2016'da tahta çıkışının 25. yılı dolayısıyla yaptığı konuşmada Norveç toplumunun çeşitliliğine vurgu yapan Harald, Afganistan ve Pakistan'dan gelen göçmenlerden eşcinsel çiftlere kadar toplumun farklı kesimlerinin Norveç'in parçası olduğunu savunan kapsayıcı mesajlar verdi.
Bu yaklaşımı, Norveç'teki kraliyet kurumunun daha geleneksel ve mesafeli imajdan uzaklaşmasına katkı sağladı.
Halk arasında yüksek popülariteye sahipti
Harald, siyasi yetkileri büyük ölçüde sembolik olan bir anayasal monark olmasına rağmen Norveç kamuoyunda güçlü bir popülariteye sahipti.
Kralın en önemli rollerinden biri, özellikle ulusal kriz dönemlerinde toplumu bir arada tutan sembolik bir figür olarak öne çıkmasıydı.
2011'deki Breivik saldırıları, Kovid-19 salgını ve çeşitli doğal afetler sırasında yaptığı konuşmalar Norveç toplumunda geniş yankı buldu.
Son yıllarında sağlık sorunları arttı
Harald V, son yıllarında çok sayıda sağlık problemi yaşadı.
2003'te mesane kanseri nedeniyle ameliyat edilen kral, 2005'te kalp kapağı operasyonu geçirdi. 2020'de ise kalp kapağı ameliyatı oldu.
2024'te kalp pili takılan Harald, 2026 boyunca da çeşitli sağlık sorunları nedeniyle birkaç kez hastaneye kaldırıldı.
Son olarak hemolitik anemi nedeniyle tedavi gören kralın sağlık durumu ağustos ayında ağırlaştı. Kanındaki bakteriyel enfeksiyon nedeniyle uygulanan tedaviye rağmen durumunun kötüleştiği açıklanmıştı.
Haakon Norveç'in yeni kralı oldu
Harald V'nin ölümünün ardından tahta oğlu Veliaht Prens Haakon geçti.
53 yaşındaki Haakon, babasının sağlık sorunları nedeniyle son dönemde kraliyet görevlerinin önemli bir bölümünü vekaleten yürütüyordu.
Böylece Norveç monarşisi, Harald V'den Haakon'a geçti.
Haakon'un tahta çıkışı, Norveç Kraliyet Ailesi'nin son dönemde karşı karşıya olduğu tartışmaların gölgesinde gerçekleşiyor. Özellikle eşi Kraliçe Mette-Marit'in Jeffrey Epstein ile geçmişteki yazışmaları ve oğulları Marius Borg Høiby hakkındaki davalar, kraliyet ailesi üzerindeki kamuoyu baskısını artırmış durumda.
35 yıllık bir dönem kapandı
Harald V'nin ölümü, yalnızca Norveç'te bir hükümdar değişikliği anlamına gelmiyor.
Norveç'in modern tarihinde 1990'ların başından 2020'lerin ortasına kadar uzanan 35 yıllık bir dönemin kapanması anlamına geliyor.
Harald, babası Olav V'nin “Halkın Kralı” olarak bilinen mirasını daha modern bir anlayışla sürdürdü. Kraliyet ailesinin toplumla daha doğrudan iletişim kurmasına ve monarşinin değişen Norveç toplumuna uyum sağlamasına önem verdi.
Yeni Kral Haakon'un önündeki en önemli görev ise bu popülerlik mirasını korurken Norveç monarşisini yeni dönemin siyasi ve toplumsal tartışmalarına uyumlu biçimde yönetmek olacak.