Bu istilacı türle mücadelede feromon tuzaklarından biyolojik yöntemlere kadar çeşitli stratejiler kullanılıyor. Peki, kahverengi kokarca böceğinin etkileri neler, nasıl mücadele ediliyor?
Kahverengi kokarca böceği zararları
Kahverengi kokarca böceği (Halyomorpha halys), orijinal olarak Doğu Asya’ya özgü istilacı bir tür olup, Türkiye’de ilk kez 2017 yılında tespit edildi. Amerika ve Avrupa’daki yayılımı sonrası Türkiye’de özellikle Karadeniz bölgesinde büyük bir tehdit oluşturmaya başladı. Fındık başta olmak üzere yaklaşık 300 çeşit bitkiye zarar verebilen bu böcek, bitkilerin özsuyunu emerek meyve ve sebzelerde lekelenme, çökme ve çürüme gibi hasarlar bırakıyor. Bu durum, fındık üreticileri için ciddi ekonomik kayıplara yol açabiliyor.
Kahverengi kokarca feromon tuzağı
Türkiye’de kahverengi kokarca böceğiyle mücadelede çeşitli yöntemler kullanılıyor. Feromon tuzakları, böceği cezbederek popülasyonunu azaltmak için etkili bir yöntem olarak öne çıkıyor. Özellikle “cezbet-öldür” stratejisi adı altında feromon tuzakları kullanılarak böceklerin sayısı azaltılmaya çalışılıyor. Ordu ve Giresun gibi fındık üretiminin yoğun olduğu bölgelerde bu tuzaklardan binlerce adet yerleştirildi ve düzenli kontrolleri yapılıyor.
Kahverengi kokarca böceğiyle mücadele
Feromon tuzaklarının yanı sıra kimyasal mücadele ve biyolojik yöntemler de kullanılıyor. Bakanlık tarafından ruhsat verilen bazı biyosidal ilaçlarla böceğin sayısının kontrol altına alınması hedefleniyor. Ayrıca, samuray arısı gibi doğal düşmanlarının kullanımıyla biyolojik mücadele çalışmaları sürdürülüyor. Uzmanlar, kimyasal ilaçların özellikle Mayıs-Eylül ayları arasında uygulanmasını öneriyor ve fındık hasadına zarar veren bu zararlıyla toplu mücadele edilmesi gerektiğini vurguluyor.
Kahverengi kokarca, kış aylarında evlerin çatı ve bacaları gibi kapalı alanlarda kışlayarak insanları rahatsız edebiliyor. Böceklerin bu alanlardan süpürülerek toplanması ve imha edilmesi de yayılmalarını engellemede önemli bir rol oynuyor. Soğuk hava dönemlerinde daha az aktif olan böcekler, sıcaklık arttıkça tarımsal ürünlere zarar vermeye başlıyor. Mücadelenin etkinliğini artırmak için ise tüm bölge genelinde koordineli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği belirtiliyor.
Kahverengi kokarca böceği, Türkiye tarımında giderek büyüyen bir sorun haline gelmiş durumda. Bu istilacı türle başa çıkabilmek için entegre mücadele yöntemlerinin sürekli olarak uygulanması ve bölgesel farkındalığın artırılması büyük önem taşıyor.