- Alberta’da seçmenler Kanada’da kalma veya bağımsızlık sürecini başlatacak yeni bir oylamayı seçme arasında karar verecek.
- Bağımsızlık yanlısı ve karşıtı dilekçeler yüz binlerce imzaya ulaşarak siyasi baskıyı artırdı.
- Başbakan Danielle Smith, yargı kararlarının halk iradesini engelleyemeyeceğini savundu.
- Ottawa yönetimi, olası ayrılık sürecinin “Netlik Yasası” kapsamında net çoğunluk ve müzakere şartlarına bağlı olacağını vurguluyor.
Kanada’nın Alberta eyaleti, ekim ayında yapılacak referandumla Kanada’dan ayrılma tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
Petrol zengini eyalette seçmenler, Kanada’da kalma ya da bağımsızlık için yeni bir oylama sürecini başlatma arasında karar verecek. Federal hükümet ise sürecin anayasal kurallara bağlı olacağını belirtiyor.
Referandum sorusu netleşti
19 Ekim’de yapılması planlanan oylamada seçmenlere şu soru yöneltilecek:
“Alberta Kanada’nın bir eyaleti olarak kalmalı mı, yoksa bağımsızlık için bağlayıcı bir referandum süreci başlatılmalı mı?”
Smith, hükümet olarak Kanada içinde kalma yönünde oy kullanacağını da açıkça ifade etti.
Mahkeme kararı krizi derinleştirdi
Referandum süreci, yerli topluluklara danışılmadığı gerekçesiyle bir yargıç tarafından iptal edilen dilekçenin ardından hız kazandı.
Smith, bu karara sert tepki göstererek yüz binlerce kişinin iradesinin engellenemeyeceğini savundu.
Ottawa süreci sıkı kurallara bağlıyor
Kanada Başbakanı Mark Carney, olası ayrılık sürecinin “Clarity Act” kapsamında yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Bu yasaya göre net çoğunluk oyu şartı, anayasal müzakere süreci, federal parlamento denetimi gibi kritik koşullar bulunuyor.
Ayrılık tartışmasının arka planı
Alberta’da federal hükümete yönelik hoşnutsuzluk özellikle enerji politikaları ve doğal kaynakların yönetimi üzerinden uzun süredir devam ediyor.
Eyalet yönetimi, Alberta’nın ülke ekonomisine katkısının yeterince karşılık bulmadığını savunurken, Ottawa ile enerji ve iklim politikalarında yeni gerilimler yaşanıyor.
Uzmanlara göre referandum, Kanada’da federal birlik tartışmalarını yeniden en üst gündeme taşıyabilir.