- Meme kanserinde koltuk altı lenf bezi tutulumunun çoğunlukla ultrason ve muayeneyle saptandığını belirten Doç. Dr. Enver Özkurt, bu durumun tedavi planını doğrudan etkilediğini açıkladı.
- Güncel cerrahi yaklaşımlar sayesinde geniş çaplı ameliyatlara her zaman gerek kalmadığını vurgulayan Özkurt, uygun hastalarda yalnızca sınırlı sayıda lenf bezinin alınmasının yeterli olduğunu bildirdi.
- Hastaların gereksiz cerrahi müdahalelerden korunduğu kaydedilirken, tedavi sürecinin tümörün biyolojik özelliklerine göre kişiye özel belirlendiği ifade edildi.
Meme kanserinde koltuk altı lenf bezlerine yayılım, hastalığın evresinin belirlenmesinden uygulanacak tedavinin seçimine kadar birçok aşamada önem taşıyor. Ancak lenf bezlerinde tümör hücrelerine rastlanması, her hastanın geniş kapsamlı bir koltuk altı ameliyatı geçirmesini gerektirmiyor. Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Genel Cerrahi ve Meme Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Enver Özkurt, güncel cerrahi yaklaşımlar sayesinde uygun hastalarda yalnızca sınırlı sayıda lenf bezinin alınabildiğini belirtti. Özkurt, erken değerlendirme ve kişiye özel tedavi planlamasının önemine dikkat çekti.
Meme kanserinde lenf bezlerine yayılım fark edilmeyebilir
Meme kanserinin koltuk altındaki lenf bezlerine yayılması, hastalığın evresine bağlı olarak farklı sıklıklarda görülebiliyor. Ancak lenf bezlerindeki değişiklikler her zaman hastanın fark edebileceği bir belirtiye yol açmıyor. Bazı hastalar memelerinde fark ettikleri kitle nedeniyle sağlık kuruluşlarına başvururken koltuk altındaki tutulum muayene ve görüntüleme sırasında belirlenebiliyor.
Doç. Dr. Enver Özkurt, bu durumu şu sözlerle anlattı:
“Hastaların önemli bir bölümünde koltuk altındaki lenf bezlerinde yayılım görebiliyoruz. Ancak hastalar çoğunlukla bunu kendileri fark etmiyor. Genellikle meme bölgesinde bir kitle şikayetiyle başvuruyorlar. Bizim yaptığımız klinik muayene ve radyolojik değerlendirmeler sırasında koltuk altında lenf bezi tutulumu olup olmadığını araştırıyoruz. Bazı hastalar koltuk altında ellerine gelen bir beze nedeniyle de başvurabiliyor.”
Koltuk altındaki lenf bezleri nasıl değerlendirilir?
Meme kanserinde koltuk altındaki lenf bezlerinin değerlendirilmesinde klinik muayenenin yanı sıra görüntüleme yöntemlerinden yararlanılıyor. Özellikle ultrasonografi, lenf bezlerinin yapısındaki şüpheli değişikliklerin belirlenmesinde önemli rol oynuyor. Görüntüleme sonucunda tümör tutulumu açısından şüphe oluşması halinde biyopsiyle doku örneği alınabiliyor.
Özkurt, değerlendirme sürecini şöyle açıkladı:
“Muayenede özellikle koltuk altı bölgesinde yuvarlak, misket tarzında lenf bezleriyle karşılaşabiliyoruz. Bu durumda şüpheli bulgulara yönelik tetkikler yapıyoruz. Ultrason ve mamografi temel görüntüleme yöntemlerimiz. Koltuk altı lenf bezlerindeki yayılımı çoğunlukla ultrasonla tespit ediyoruz. Şüpheli durumlarda biyopsi yaparak lenf bezinde tümör tutulumu olup olmadığını netleştirebiliyoruz. Bu değerlendirmelerin meme konusunda deneyimli bir radyolog tarafından yapılması önemli. Çünkü lenf bezlerinin görüntülemesinde dikkat edilmesi gereken özel kriterler bulunuyor.”
Lenf bezlerine yayılım tedavi planını değiştirebilir
Koltuk altındaki lenf bezlerinde kanser hücrelerinin saptanması, meme kanserinin evrelendirilmesini ve tedavi sıralamasını etkileyebiliyor. Hastalığın özelliklerine göre bazı hastalarda cerrahi müdahaleden önce kemoterapi veya diğer sistemik tedaviler uygulanabiliyor. Bazı hastalarda ise doğrudan ameliyat tercih edilebiliyor.
Lenf bezlerinde tutulum tespit edildiğinde, gerekli görülen hastalarda vücudun diğer bölgelerinde yayılım bulunup bulunmadığı da araştırılıyor.
Doç. Dr. Özkurt, tedavi planlamasına ilişkin şu bilgileri verdi:
“Koltuk altındaki lenf bezlerinde yayılım varsa hastalığın evresi değişebiliyor ve tedavi yaklaşımımız farklılaşıyor. Tümörün alt tipine ve hastanın durumuna göre bazı hastalarda önce kemoterapi veya başka sistemik tedaviler uygulayıp ardından ameliyat yapabiliyoruz. Bazı hastalarda ise doğrudan cerrahi tedavi tercih edilebiliyor. Ayrıca lenf bezlerinde tutulum saptandığında vücudun başka bölgelerinde yayılım olup olmadığını da değerlendirmek gerekiyor. Bu nedenle uygun hastalarda PET-BT gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanıyoruz. Elde ettiğimiz bütün bulgular tedaviyi planlamamız açısından önemli.”
Meme kanserinde koltuk altındaki tüm lenf bezleri alınmalı mı?
Meme kanseri cerrahisinde koltuk altındaki lenf bezlerine yönelik yaklaşım, bilimsel çalışmaların sonuçları doğrultusunda değişiyor. Geçmişte lenf bezlerinde tümör tutulumu belirlenen hastalara daha sık geniş kapsamlı koltuk altı cerrahisi uygulanırken günümüzde uygun hastalarda daha sınırlı müdahaleler tercih edilebiliyor.
Bu yöntemlerden biri olan sentinel lenf nodu biyopsisinde, tümörün lenf yoluyla ilk ulaşabileceği nöbetçi lenf bezleri örnekleniyor. Bazı hastalarda sınırlı sayıda lenf bezinde tutulum bulunmasına rağmen koltuk altındaki diğer lenf bezlerinin tamamının alınması gerekmeyebiliyor.
Doç. Dr. Özkurt, cerrahi yaklaşımda yaşanan değişimi şu ifadelerle anlattı:
“Eskiden koltuk altındaki lenf bezlerinde tutulum saptandığında aksiller diseksiyon dediğimiz, lenf bezlerinin geniş ölçüde temizlendiği ameliyatları daha sık yapıyorduk. Ancak yapılan çalışmalarla birlikte uygun hastalarda bu yaklaşımdan uzaklaştık. Günümüzde bir veya iki lenf bezinde sınırlı tutulum bulunan bazı hastalarda koltuk altının tamamını temizlemek gerekmiyor. Sentinel lenf nodu biyopsisiyle bir veya birkaç lenf bezini örnekleyebiliyoruz. Bu örneklerde sınırlı sayıda tutulum saptandığında, uygun hastalarda daha geniş bir lenf bezi temizliği yapmadan ameliyatı tamamlayabiliyoruz.”
Meme kanseri tedavisinde kişiye özel planlama önemli
Meme kanserinde tedavi kararı yalnızca lenf bezlerindeki yayılımın varlığına göre verilmiyor.
Tümörün biyolojik alt tipi, patolojik özellikleri, hastalığın yaygınlığı ve hastanın genel sağlık durumu birlikte değerlendiriliyor. Doç. Dr. Özkurt, lenf bezlerinde tutulum bulunan hastalarda kemoterapi ve radyoterapinin de tedavi seçenekleri arasında yer alabildiğini belirtti.
Cerrahi, medikal onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanlarının ortak değerlendirmesiyle hastaya uygun tedavi planının oluşturulduğunu vurguladı. Uzmanlara göre koltuk altındaki lenf bezlerine yönelik cerrahi müdahalenin kapsamı, her hastanın klinik özellikleri dikkate alınarak belirlenmeli.