- TBMM’de yaklaşık 150 milletvekiline ait bin 96 dokunulmazlık dosyası beklerken MHP’den dikkat çeken bir çıkış geldi.
- MHP Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Kalaycı, yolsuzluk ve rüşvet suçlarının dokunulmazlık kapsamından çıkarılmasını ve Siyasi Ahlak Yasası çıkarılmasını istedi.
- Kalaycı, yolsuzlukla mücadele için denetimlerin artırılması, soruşturma engellerinin kaldırılması ve ihbarcıların korunması çağrısında bulundu.
TBMM Anayasa ve Adalet Komisyonu üyelerinden oluşan Karma Komisyonda, yaklaşık 150 milletvekiline ait bin 96 dokunulmazlık dosyası bekliyor. Dosyaların 692’sinin önceki yasama döneminden devrettiği belirtilirken MHP Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Kalaycı, milletvekilleri için yolsuzluk ve rüşvet suçlarının dokunulmazlık kapsamından çıkarılmasını istedi.
Milletvekili dokunulmazlığı, son dönemde gündeme gelen yolsuzluk ve rüşvet soruşturmalarıyla yeniden tartışma konusu oldu. CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Veli Ağbaba ve Burhanettin Bulut rüşvet iddialarıyla gündeme gelirken Özgür Karabat ve Turan Taşkın Özer’in isimleri İBB’ye yönelik yolsuzluk soruşturmasında geçti. Yeni Parti Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül ise kara para aklama ve cinsel istismar iddialarıyla gündeme geldi.
Söz konusu isimler hakkında çeşitli fezlekeler bulunurken dokunulmazlık dosyalarının TBMM’deki bekleyişi sürüyor.
MHP'den siyasi ahlak yasası çağrısı
MHP Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Kalaycı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Adalet Bakanlığının 2027 yılı bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı konuşmada, yolsuzluk ve rüşvet suçlarının milletvekili dokunulmazlığı kapsamından çıkarılması gerektiğini söyledi.
MHP’nin yolsuzlukla mücadeleyi milli siyaset olarak gördüğünü belirten Kalaycı, fon soruşturmalarıyla ortaya çıkan iddiaların devlet kurumlarına duyulan güveni sarstığını ifade etti. Siyasette etik kuralların belirlenmesi gerektiğini kaydeden Kalaycı, Siyasi Ahlak Yasası çıkarılması çağrısında bulundu.
Siyasetin finansmanında şeffaflığın sağlanmasını isteyen Kalaycı, siyasi partilerin ve adayların seçim harcamalarının beyan edilmesi ve denetlenmesine yönelik yasal düzenleme yapılmasını da talep etti.
Kalaycı, "Yasama dokunulmazlığı siyasi özgürlük alanını kısıtlamadan kamu vicdanının kabul edeceği makul esaslara bağlanmalı, özellikle yolsuzluk ve rüşvet suçları dokunulmazlık kapsamından çıkarılmalıdır." dedi.
Yolsuzlukla mücadele için önerilerini sıraladı
Yolsuzlukla mücadelede önleyici ve caydırıcı tedbirlerin alınması gerektiğini belirten Kalaycı, gizlilik gerekçesiyle yapılamayan denetim ve soruşturmaların önündeki engellerin kaldırılmasını istedi.
Kalaycı'nın sıraladığı öneriler arasında şunlar yer aldı:
Yolsuzluk kapsamında değerlendirilen suçların af ve erteleme yasalarının dışında tutulması.
İdari usul eksikliklerinin yolsuzluğa zemin hazırlamasının önüne geçilmesi için İdari Usul Kanunu çıkarılması.
Kamu görevlileri hakkındaki soruşturmalarda izin sisteminin gözden geçirilmesi ve ayrıcalık sağlayan hükümlerin kaldırılması.
Kamu görevinden ayrılanların yapamayacağı işlere ilişkin düzenlemelerin yeniden değerlendirilmesi.
Yolsuzlukları yetkili mercilere bildirenlerin korunması ve ödüllendirilmesi.
Diğer ülkelerde dokunulmazlık uygulaması
Milletvekili dokunulmazlığına ilişkin uygulamalar ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor.
İngiltere'de siyasi dokunulmazlık, milletvekillerinin Meclis içindeki ifade özgürlüğünü korumakla sınırlı tutuluyor. Meclis dışında işlenen adli suçlarda milletvekilleri, diğer vatandaşlarla aynı hukuki süreçlere tabi tutuluyor.
Almanya'da ise milletvekilleri hakkında ceza soruşturması açılması, dokunulmazlığın kaldırılması, gözaltı veya tutuklama işlemleri Meclis iznine bağlı bulunuyor. Ancak suçüstü durumunda izin şartı aranmıyor.
ABD'de milletvekili ve senatörler hakkında adli suçlar nedeniyle Meclis kararına ihtiyaç duyulmadan doğrudan yargılama süreci başlatılabiliyor.