- SpaceX, İran savaşı sırasında Pentagon'un Starlink bağlantısı için ödediği 5 bin dolarlık ücretin 25 bin dolara çıkarılmasını talep etti.
- Kriz, İran'a yönelik saldırılarda kullanılan ABD yapımı "LUCAS" intihar dronlarının bağlantı maliyetleri üzerinden patlak verdi.
- Pentagon, İran saldırılarını yoğunlaştırdığı bir dönemde fahiş fiyat artışını mecburen kabul ederek dron maliyetlerini ikiye katladı.
- İran halkına internet sağlama projesi için SpaceX'in talep ettiği 500 milyon dolarlık kurulum ücreti orduda şok etkisi yaptı.
ABD'nin İran'a yönelik savaşında Elon Musk'ın Starlink ağı tarafından yönlendirilen kamikaze dronlar çok ön plandayken, SpaceX ile Pentagon arasında dev bir krizin patlak verdiği ortaya çıktı.
Bombardımanın başlamasından haftalar sonra Pentagon yetkilileriyle görüşen SpaceX yöneticileri, ordunun terminal başına yaklaşık 5 bin dolar ödediğini ancak fiilen 25 bin dolara yakın daha yüksek bir hizmet seviyesini kullandığını öne sürdü.
Kamikaze dron anlaşmazlığı büyüyor
Reuters tarafından incelenen belgelere göre anlaşmazlığın merkezinde, İran'ın Şahid dronlarına benzeyen ve hedefe dalmadan önce bölgede tur atabilen ucuz ABD yapımı "LUCAS" intihar dronları yer alıyor.
SpaceX bu dronların havacılık aboneliği gerektirdiğini savunurken, Pentagon yetkilileri 25 bin dolarlık aylık ücretin uçaklar için tasarlandığını ve Starlink bağlantısını sadece birkaç dakika veya saat kullanan kamikaze dronlar için bu rakamın haksız olduğunu belirtti.
Pentagon fahiş zammı kabul etmek zorunda kaldı
Ancak İran'a yönelik saldırıları artıran Pentagon, nihayetinde SpaceX'in önerdiği fiyat artışını kabul etmek zorunda kaldı.
Başlangıçta birim başına 30 bin dolar ödeyen ordunun bu adımıyla, her bir LUCAS dronunun maliyeti neredeyse iki katına çıktı.
Reuters’a göre Pentagon, İran hükümetinin uyguladığı iletişim kesintilerini aşmaları için İran vatandaşlarına Starlink ile 5G benzeri doğrudan hücresel bağlantı sağlama planı konusunda da SpaceX ile anlaşmazlık yaşıyor.
2025'te Starlink'ten 11,4 milyar dolar gelir elde eden SpaceX, İran’da böyle bir proje başlatmak için 500 milyon dolar ve aylık 100 milyon dolar işletme ücreti talep ederek savunma yetkilileri arasında büyük paniğe yol açtı.
Ulusal güvenlikte artan SpaceX tekeli
Devam eden tartışmalar, Pentagon'un artan SpaceX bağımlılığının Musk'a ABD ulusal güvenliğinin kritik bir katmanı üzerinde nasıl daha fazla koz verdiğini gözler önüne seriyor.
Bu durum, SpaceX'in önümüzdeki ay gerçekleşecek ve tarihin en büyüklerinden biri olabilecek devasa halka arz (IPO) öncesinde gelirlerini artırmaya çalıştığı bir döneme denk geliyor.
SpaceX, mağazalarda satılan tüketici terminallerinin aksine, 2023 yılında yapılan bir anlaşmayla Pentagon'a "Starshield" adlı askeri özel bir versiyon satıyor.
Modern savaşlarda giderek daha kritik bir araç haline gelen Starlink'e benzer bir alternatif sunan başka bir şirket bulunmuyor.
Yörüngedeki yaklaşık 10 bin uydudan oluşan devasa ağ, rakiplerini gölgede bırakarak pazarın yüzde 60'ından fazlasını elinde tutuyor.
Toplam gelirinin yaklaşık yüzde 20'sini ABD hükümetinden sağlayan SpaceX ile Pentagon arasındaki ticaret ise büyümeye devam ediyor.
Belgeler, ordunun yüksek fiyatlı havacılık katmanına sahip 100 adet terminal dahil olmak üzere 3 bin 500'den fazla ek Starshield aboneliği satın almayı planladığını gösteriyor.