ABD Ulusal Güvenlik Konseyi, İran Ordusu'nun Rusya'nın devam eden Ukrayna işgaline “karada doğrudan müdahale ettiğini” iddia etti.
Beyaz Saray tarafından, Kırım'da bulunan Rus birliklerine İslam Devrim Muhafızları Kolordusu (IRGC) üyelerinin, yeni satın alınan İran dronlarının kullanımı konusunda Rus birliklerinin eğitimine yardım ettiği bildirildi.
Beyaz Saray sözcüsü John Kirby düzenlediği basın toplantısında, "Tahran şimdi, Ukrayna'daki savaşa doğrudan müdahil oldu. İran, Ukrayna'daki sivilleri ve sivil altyapıyı etkileyen silahların sağlanması yoluyla savaşta devreye giriyor." ifadelerini kullandı.
Kirby, sözlerinde Rus pilotların Kiev'e yönelik bombalamaları sırasında İran insansız hava araçlarının pilotluğunu yaptığına da dikkat çekti ve Beyaz Saray'ın Rusya'nın Tahran'dan kısa ve orta menzilli yüzey de dahil olmak üzere "gelişmiş konvansiyonel silahlar" satın almaya çalışacağından "kaygı duyduklarını" açıkladı.
Rusya ve İran, Ukrayna'da kullanılmak üzere İran dronlarını satın aldığı iddialarını defalarca reddetti. Ancak Kirby, ABD'nin her iki ülkenin de yalan söylediğine dair kanıtı olduğunu ve "İran'ın Ukrayna halkına karşı bu mühimmat tedarikini ifşa etmek, caydırmak ve karşı çıkmak için her yolu deneyeceğini" belirtti.
Kirby, Rus kullanıcıların insansız hava araçlarının "arızalar yaşadığını ve görünüşe göre beklenen standartlara uymadığını belirterek, İranlı drone operatörlerinin çatışmaya katılmak için Kırım'a gittiğini iddia etti.
Rusya, Kirby'nin iddialarını yalanladı ve Rusya'nın Birleşmiş Milletler büyükelçi yardımcısı Dmitry Polyanskiy, ABD'yi insansız hava araçlarının kökenine ilişkin “temelsiz suçlamalar ve komplo teorileri” yaymakla suçladı.
Ancak, Ukrayna lideri Zelenskiy de dahil olmak üzere Ukraynalı liderler, Rusya'nın ekipman kayıplarının İran insansız hava araçlarını çabalarının merkezi haline getirdiğini savunarak, Ukrayna şehirlerine yönelik devam eden bombalamalarda İran insansız uçaklarının rolününün arttığını vurguladılar.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Kanada'nın CTV televizyonuna verdiği röportajda, “İran, Ukraynalıları öldüren ve öldürmeye devam eden insansız hava araçlarını Rusya'ya sağlıyor. Bu silahlardan yüzlerce olduğunu düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.
İran'ın Ukrayna savaşına doğrudan katılımının ispatlanması ne anlama gelir?
İran şu anda, İran ahlak polisi tarafından öldürüldüğü iddia edilen Mahsa Amini nedeniyle başlayan ve hızla tüm ülkeye yayılan protestolarla karışmış durumda. Bu gösteriler, geçtiğimiz hafta ülkenin petrol üretim alanlarına da yansıdı ve bu bölgelerdeki protestolarda 200 kişinin hayatını kaybettiği iddia edildi.
Ayrıca yaşanan protesto süreci zaten nükleer faaliyetleri nedeni ile yaptırımlar altında olan İran'a ABD ve Batı tarafından daha fazla yaptırım yapılmasına yol açmıştı.
Batı: "Ağır yaptırımlar yapılacaktır"
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, "İran’ın (Ukrayna’daki savaşa) katılımıyla ilgili somut delillere bakıyoruz. Bunun ispatlanması durumunda ağır tedbirler alınacağını söyleyebilirim.” açıklamasında bulundu.
NATO Genel Sekreteri Stoltenberg ise; "Spesifik olarak istihbaratımızla ilgili detaya girmeyeceğim. Ancak Rusya'ya herhangi bir destek sağlama konusunda İran'ın ne yaptığını elbette yakından izliyoruz. İran'ı Rusya'ya İHA ya da füze sağlamamaya çağırıyoruz. Herhangi bir füze arzı da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarını açıkça ihlal ediyor ve ağır sonuçları olacaktır."
Lüksemburg Dışişleri Bakanı Jean Asselborn ise Tahran'ın Rusya'nın Ukrayna savaşına katılımının kanıtlanması halinde, İran'a yönelik ek AB yaptırımlarının bazı kişileri kara listeye almakla sınırlı olmayacağını belirtti.
ABD: 'Nükleer müzakereler aktif değil"
Kirby, İran'la nükleer programını askıya alacak, ancak milyarlarca dolarlık ekonomik rahatlama sağlayacak nükleer müzakerelerin aktif olarak takip edilmediğini belirtti.
Kirby; “Bu noktada diplomasiye odaklanmıyoruz. Odaklandığımız şey, ülkelerindeki barışçıl protestoculara davranış biçimlerinden rejimi sorumlu tuttuğumuzdan emin olmak. Bunun ardından Rusya'da yaşanan sürece dair tedbirlerle ilgili kararlar görüşülecek." açıklamasında bulundu.
Gerek ABD, gerekse AB'de bulunan güvenlik uzmanları İran'ın Rusya'daki savaşa sadece silah satışı ile değil ayrıca Beyaz Saray'ın iddia ettiği gibi doğrudan katılımının ispatlanması durumunda İran'ın Rusya'ya yapılan yaptırımlar üzerinden değerlendirileceğini belirtiyor.