gdh digital

Arab News: Rusya'nın Türkiye'yi bir enerji merkezi haline getirme teklifi stratejik bir hamle

Rusya'nın Türkiye'ye teklifi, Karadeniz üzerinden Türkiye'ye daha fazla gaz ihraç ederek Türk Akım boru hattını Avrupa'nın Kuzey Akımı'na bir alternatif olarak konumlandırmayı hedefliyor.

Yazan: Adem Kılıç

· Güncellendi:

Arab News: Rusya'nın Türkiye'yi bir enerji merkezi haline getirme teklifi stratejik bir hamle

gdh'i Google'da takip edin

gdh'i Google'da Tercih Edilen Kaynaklar'a ekleyin veya Google Haberler'de takip edin.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Türkiye'yi Avrupa pazarlarına bir gaz merkezi olarak kurma önerisi, planın uygulanabilirliği konusunda yoğun tartışmalara yol açtı.

Teklif, Karadeniz üzerinden Türkiye'ye daha fazla gaz ihraç ederek TürkAkım boru hattını Avrupa'nın Kuzey Akımı'na bir alternatif olarak konumlandırmayı hedefliyor.

Geçtiğimiz haftalarda Kazakistan'daki bölgesel bir zirvenin oturum aralarında Putin ile bir araya gelen Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rus ve Türk enerji yetkililerine teklif üzerinde derhal teknik çalışmaya başlama talimatı verildiğini söyledi.

Gaz dağıtım merkezinin Türkiye'nin Bulgaristan ve Yunanistan sınırındaki Trakya bölgesinde inşa edilmesi bekleniyor.

Ukrayna'nın işgali nedeniyle Rusya'ya karşı Batı yaptırımlarına katılmayan NATO üyesi Türkiye, enerji ihtiyacı için hâlâ büyük ölçüde Moskova'ya bağımlı.

Proje, Avrupa'nın kıştan önce artan enerji sorunlarının üstesinden gelmesine yardımcı olabilir, ancak fizibilite açısından çözülmesi gereken birkaç ayrıntı var.

Öncelikle Moskova, Kuzey Akım 1 gaz akışlarını zaten keserken, Almanya, Rusya'nın Baltık Denizi'ndeki Kuzey Akım 2 boru hattı üzerinden Avrupa'ya gaz akışını artırma önerisini reddetti.

Diğer yandan, Avrupa'nın artık içerisine girdiği kış koşullarına rağmen Rus gazından kurtulmaya çalıştığı bir dönemde bir talep sorunu olabilir.

Bir başka konu ise; bir enerji merkezi haline gelmesi için Ankara'ya gaz için bir referans fiyat belirleme ve diğer ülkeler arasında Rusya, Azerbaycan, Irak ve Türkmenistan dahil olmak üzere farklı kaynaklardan gaz alabilme olanağı sağlanmalıdır.

Çünkü eğer sadece Rusya gibi tek bir kaynaktan gaz akışı sağlanırsa, fiyatı yine Türkiye yerine sağlayıcı ülke olan Rusya belirleyecek. Akış merkezi olmak, fiyatları belirleyebilmek ve alternatif enerji kaynaklarını bir havuzda toplayabilmek için bu gereklidir.

Böyle bir projenin inşaat fiyatı da çok maliyetli olabilir.

Washington Enstitüsü'ne göre teklif, Ukrayna savaşının arka planında büyüyen Türk-Rus bağlarının da yeni bir yüzünü ortaya koyuyor.

Washington Enstitüsü'de yer alan analizde; “ Türkiye, Ukrayna yanlısıydı ama Rusya karşıtı değildi. Ukrayna'yı askeri olarak destekledi, ancak Rusya ile derin ekonomik bağlarını da sürdürdü, çünkü ekonomisine zarar vermek istemedi." tespitine yer veriliyor.

Örnek olarak Temmuz ayında, Rus devlet şirketi Rosatom da, satın alma ihtiyaçlarını karşılamak için yan kuruluşu olan Türkiye'deki Akkuyu nükleer santraline milyarlarca dolar aktardı.

Türkiye'nin Rusya'ya Avrupa'ya ve küresel ekonomiye çıkış kapısı sağlaması önemli. Bu nedenle enerji merkezi önerisi Putin'e bir çıkış yolu sunacak, Erdoğan için ise ekonomik ve politik olarak oldukça faydalı olacak çünkü Türk vatandaşlarına Avrupa'da insanlar kışın donarken ülkenin gaz alma konusunda çok iyi bir konumda olduğunu gösterecek.

Böyle bir gaz dağıtım merkezi projesinin Türkiye'ye yönelik bir yaptırım dalgasını tetikleyip tetiklemeyeceği ise belirsizdir.

ABD Hazinesi, Ağustos ayında Türk bankalarına ve işletmelerine, yaptırım rejimi altında Rusya ile ticaret yapmaları halinde ABD dolarına erişemeyecekleri konusunda uyarıda bulunan bir mektup gönderdi. Kredi kartları için Rus Mir ödeme sistemini kabul eden Türk devlet bankaları da ABD tarafından eleştirildi.

Brüksel merkezli bağımsız bir jeopolitik analist olan Madalina Sisu Vicari, Putin'in gaz merkezi önerisinin iki amacı olduğunu söyledi: "Rusya ile Türkiye arasındaki jeoekonomik karşılıklı bağımlılığı artırmak ve Avrupa pazarının bir kısmını Rus gazı için korumak."

Sisu Vicari Arab News'e verdiği demeçte, "Rusya'nın ana pazarı olan Avrupa'ya gaz ihracatı savaşın başlangıcından bu yana önemli ölçüde düştü ve hala düşmeye devam ediyor. Ayrıca, Rusya ile Ukrayna arasındaki gazın transit geçişi sözleşmesi 2024'te sona eriyor. Rusya ile Ukrayna arasında 2024'ten sonra yeni bir gaz anlaşması yapılması da imkansız görünüyor" ifadelerini kullandı.

Bu nedenle, Moskova'nın bu ihracat pazarı hedefini Türkiye üzerinden değerlendirmek istemesi stratejik olarak algılanabilir.

Putin, Erdoğan ile yaptığı son görüşmede; “Türkiye ve diğer ülkelerdeki potansiyel alıcılar ilgileniyorsa, Rusya başka bir gaz boru hattı inşa etmeyi ve Türkiye'de başta Avrupa ülkeleri olmak üzere üçüncü ülkelerle ticaret için bir gaz merkezi kurmayı düşünebilir." ifadelerini kullandı.

Sisu Vicari, projenin uygulanabilirliğinin “AB ülkelerinin gelecek yıl boyunca Rus gazını almaya devam etme ve Türkiye üzerinden satın alma istekliliğine bağlı olduğunu” belirtiyor.

Böyle bir karar, temel olarak jeopolitik faktörlerin, yani Ukrayna'daki savaşın sonucu, savaştan sonra Batı ile Rusya arasındaki ilişkiler ve ayrıca Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerin etkileşimi tarafından şekillenecektir.

Kaynak: gdh haber merkezi

Podcast

Yazı Boyutu

Haberin görünümü bu boyutta görünücek. Göz yorgunluğu olmadan rahat okuma.

Haberi Paylaş

gdh gündem bülteni

Gündemin nabzını her sabah gelen kutunuzda yakalayın.

Türkiye ve dünyadan öne çıkan haberleri, arka plan analizleriyle birlikte doğrudan e-posta adresinize gönderiyoruz.

Ücretsiz · İstediğiniz an iptal

Gündem bültenine katılın

Kayıt ücretsiz; istediğin an abonelikten çıkabilirsin.

Tüm bültenleri gör

Şehrini seç

Haberi Paylaş

gdh'yi bir arkadaşınıza tavsiye etme ihtimaliniz 0-10 skalasında kaç olur?

Hiç tavsiye etmezdimKesinlikle tavsiye ederim