- 16 Ağustos itibarıyla benzin veya motorin bulunan istasyonların oranı yüzde 28,1’e geriledi.
- Orenburg ve Lipetsk’te araçların plaka numaralarına göre belirli günlerde yakıt almasına izin veriliyor.
- Sivastopol’da QR kod uygulaması yeniden başlatılırken bazı bölgelerde araç başına 20 veya 30 litre sınırı getirildi.
- Rus yetkililer, rafinerilerin devre dışı kalması, Ukrayna’nın İHA saldırıları, artan yaz talebi ve lojistik sorunların arz sıkıntısında etkili olduğunu belirtiyor.
Rusya’da aylardır devam eden akaryakıt sıkıntısı ağustos ayının ortasında yeniden şiddetlendi.
Akaryakıt istasyonlarındaki durumu takip eden GdeBENZ platformunun verilerine göre, 9 Ağustos'ta ülke genelinde benzin veya motorin bulunduğu bildirilen istasyonların oranı yüzde 41 iken, 16 Ağustos'ta bu oran yüzde 28,1'e düştü. Bazı istasyonlarda yakıt tamamen tükenirken, bazı istasyonlarda uzun kuyruklar ve satış kotaları uygulanıyor.
Sorunun özellikle Rusya'nın güneyi, Volga bölgesi ve bazı merkezi bölgelerinde yoğunlaştığı belirtiliyor.
Plaka numarasına göre benzin satışı
Yakıt sıkıntısının en belirgin hissedildiği bölgelerden biri Orenburg oldu.
Bölge yönetimi, 12 Ağustos'tan itibaren araçların plaka numaralarının son rakamına göre tek ve çift günlerde yakıt alabilmesine olanak sağlayan bir sisteme geçti.
Lipetsk'te de benzer bir uygulama yeniden başlatıldı. Bazı büyük akaryakıt zincirlerinde satış günleri araçların plakalarına göre belirlenirken, bir araca satılabilecek benzin miktarı 30 litreyle sınırlandırıldı.
QR kod uygulaması geri geldi
Kısıtlamaların uygulandığı bölgelerden biri de Sivastopol oldu.
Kentte akaryakıt satışında QR kod sistemi yeniden uygulanmaya başladı. Standart benzin türlerinde araç başına satış miktarı ise 20 litreyle sınırlandırıldı.
Altay Cumhuriyeti'nde sürücülerin araçlarına günde bir kereden fazla yakıt almasını önleyen uygulama da devam ediyor. Yetkililer, bu önlemlerin aşırı talebi ve birden fazla istasyondan yakıt alınmasını engellemeyi amaçladığını belirtiyor.
Turizm merkezlerinde de sıkıntı yaşanıyor
Akaryakıt sorunu, Rusya'nın önemli turizm bölgelerinden Krasnodar'da da etkisini gösteriyor.
Anapa'da 17 Ağustos itibarıyla faaliyet gösteren 25 istasyonun 11'i yakıtı yalnızca yakıt kartı bulunan araçlara ve özel hizmet araçlarına satıyordu. Diğer 14 istasyonda ise araç başına çeşitli satış limitleri uygulanıyordu.
Aynı bölgedeki Novorossiysk'te ise 28 istasyonun yalnızca 5'inde AI-92, 6'sında AI-95 benzini bulunuyordu. Dizel yakıt ise 27 istasyonda satılıyordu.
Rus hükümeti tedarik sorununu doğruladı
Moskova yönetimi de bazı bölgelerde akaryakıt tedarikinin aksadığını kabul ediyor.
Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak başkanlığında düzenli toplantılar yapılırken, 14 Ağustos'taki toplantıda Orenburg, Lipetsk, Tver ve Oryol bölgeleri ile Tuva ve Hakasya cumhuriyetleri başta olmak üzere çok sayıda bölgedeki yakıt arzı ele alındı.
Enerji Bakanlığı da bazı bölgelerde akaryakıt istasyonlarına yakıt sevkiyatında sorunların devam ettiğini açıkladı.
Ukrayna'nın İHA saldırıları etkili oluyor
Rus yetkililer, akaryakıt sıkıntısının arkasında birden fazla neden bulunduğunu belirtiyor.
Bunlar arasında bazı petrol rafinerilerinin devre dışı kalması, Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik İHA saldırıları, yaz aylarında artan akaryakıt talebi ve lojistik sorunlar öne çıkıyor.
Ukrayna'nın Rusya'daki rafinerilere yönelik saldırıları nedeniyle çok sayıda tesisin bakıma alınması, ülkenin benzin üretim kapasitesini de baskı altında bırakıyor.
Rusya ithalata yöneldi
Dünyanın en büyük petrol üreticilerinden biri olan Rusya, iç piyasadaki açığı kapatmak için akaryakıt ithalatını artırıyor.
Moskova, geleneksel tedarikçileri Belarus ve Kazakistan'ın yanı sıra Hindistan ve Fas'tan da benzin ithal etmeye başladı.
Enerji Bakanlığı ayrıca rafinerilerde üretimin mümkün olan en yüksek seviyede tutulması ve mevcut stokların iç piyasaya yönlendirilmesi için tedbirler uyguluyor.
Daha düşük çevre standardına sahip benzine izin
Hükümet, iç piyasadaki arzı artırmak amacıyla Euro-2, Euro-3 ve Euro-4 sınıfı benzinlerin üretimi, ithalatı ve satışına geçici olarak izin verdi.
Bu yakıtlar, Euro-5'e kıyasla daha düşük çevre standardına sahip ve daha yüksek miktarda kükürt ile bazı kirletici maddeler içerebiliyor.
Akaryakıt ihracat yasağı uzatıldı
Rus hükümeti ayrıca benzin, dizel, gemi yakıtı ve gaz yağı ihracatına yönelik geçici yasağı 31 Ocak 2027'ye kadar uzattı.
Moskova'nın amacı, mevcut üretimin daha büyük bölümünü iç piyasaya yönlendirerek arz sıkıntısını hafifletmek.
Bunun yanında petrol şirketlerinden, yakıt sıkıntısı yaşanan bölgelere sevkiyatlarını artırmaları istendi.
İlk kriz mayıs ayında başlamıştı
Rusya'daki akaryakıt sıkıntısının ilk büyük dalgası mayıs sonunda ortaya çıkmıştı.
Takip eden haftalarda çok sayıda bölgede araç başına satış limitleri getirilmiş, bidonla yakıt alımı yasaklanmış ve bazı istasyonlarda farklı satış kuralları uygulanmıştı.
Temmuzun ikinci yarısında bazı bölgelerde kısıtlamaların gevşetilmesiyle durumun düzelmeye başladığı açıklanmıştı. Ancak ağustos ortasında yakıt arzının yeniden azalması, krizde ikinci bir dalganın başladığı değerlendirmelerine yol açtı.
Denetimler de artırıldı
Akaryakıt sıkıntısı, sektör üzerindeki denetimlerin de yoğunlaşmasına neden oldu.
Rusya Federal Rekabet Servisi'ne göre, yıl başından 17 Ağustos'a kadar petrol şirketleri ve bağımsız akaryakıt piyasası aktörleri hakkında 41 soruşturma açıldı ve 68 uyarı verildi.
Yalnızca yaz aylarında 30 soruşturma açılması dikkat çekti. İncelemelerin özellikle akaryakıt istasyonlarındaki fiyatlandırma ve rekabet kurallarına yönelik olası ihlallere odaklandığı bildirildi.
Rusya'da akaryakıt krizi ikinci dalgaya girdi
Rusya'nın petrol üretimindeki gücüne rağmen ülke içinde benzin ve motorin tedarikinde yaşanan sorunlar yeniden büyüyor.
İstasyonlarda yakıt bulunma oranının yüzde 28,1'e gerilemesi, kuyrukların geri dönmesi ve bazı bölgelerde plaka ile QR kodu uygulamalarının yeniden başlaması, krizin geçici bir sorun olmaktan çıkıp daha geniş bir arz problemine dönüştüğünü gösteriyor.
Moskova yönetimi bir yandan ithalatı artırıp ihracatı sınırlarken, diğer yandan rafinerilerin yeniden üretime geçirilmesi için çalışıyor. Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırıları ise krizin çözümünü zorlaştıran temel unsurlardan biri olmaya devam ediyor.