- Mark Rutte, Türkiye'yi NATO'nun kilit müttefiklerinden biri olarak nitelendirerek askeri kapasitesine ve savunma sanayisi altyapısına dikkati çekti.
- Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantilerinde Türkiye ve diğer kilit Avrupa ülkelerinin rol üstlenmesinin öngörüldüğünü açıkladı.
- Avrupalı NATO müttefikleri ile Kanada'nın 2025 ve 2026 yıllarında toplam 250 milyar dolar ilave savunma harcaması yaptığını bildirdi.
- Ukrayna'ya Patriot sistemleri dahil Amerikan askeri teçhizatı sevkiyatının sürdüğünü ve ABD, Avrupa ile Ukrayna'nın müzakerelerde büyük ölçüde uyum içinde olduğunu söyledi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İrlanda'nın başkenti Dublin'de düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) Zirvesi marjında basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
Orta Doğu'daki gelişmeler ve gerilimler bağlamında Türkiye'nin NATO içindeki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Rutte, Türkiye'nin İttifak'ın en önemli müttefiklerinden biri olduğunu vurguladı.
Türkiye'nin NATO'ya neredeyse kuruluşundan bu yana üye olduğunu hatırlatan Rutte, ülkenin askeri kapasitesine ve savunma sanayisi altyapısına dikkati çekti.
Rutte, "Türkiye, açıkça NATO'nun kilit müttefiklerinden biri. Neredeyse en başından beri İttifak'ın parçası. Avrupa'nın en büyük ordularından birine sahip. Avrupa'nın en büyük savunma sanayisi altyapılarından birine sahip. Dolayısıyla Türkiye, her açıdan kilit bir müttefik ve diğer 31 müttefik tarafından büyük saygı görüyor." dedi.
Ukrayna'ya güvenlik garantilerinde Türkiye'nin rolü
Ukrayna'ya sağlanabilecek güvenlik garantilerinde NATO'nun rolüne ilişkin soruyu yanıtlayan Rutte, Avrupalılar ile ABD'nin ocak ayında Paris'te düzenlenen toplantıda garantilerin nasıl şekillendirileceği konusunda ortak sonuçlara ulaştığını belirtti.
Türkiye ve diğer kilit Avrupa ülkelerinin söz konusu düzenlemelerde rol üstlenmesinin öngörüldüğünü aktaran Rutte, ABD'nin de açık bir destek güvencesi sağlayacağını ifade etti.
Güvenlik garantilerine ilişkin hazırlıkların büyük ölçüde tamamlandığını kaydeden Rutte, bunların hayata geçirilmesi için öncelikle bir barış anlaşmasına veya en azından ateşkese ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Rutte, Rusya'nın yanı sıra İran, Çin ve Kuzey Kore ile geliştirdiği işbirliğinden kaynaklanan tehditlerin de NATO müttefiklerini ilgilendirdiğini dile getirdi.
NATO müttefiklerinden savunma harcamalarını artırma adımı
Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi'nde ortak tehditlerle nasıl mücadele edileceğine odaklanacaklarını belirten Rutte, bunun öncelikle mali kaynak gerektirdiğini vurguladı.
Avrupalı NATO müttefikleri ile Kanada'nın 2025 ve 2026 yıllarında toplam 250 milyar dolar ilave savunma harcaması yaptığını aktaran Rutte, önemli adımlar atılmasına rağmen daha fazlasına ihtiyaç olduğunu kaydetti.
Savunma sanayisi üretiminin artırılması gerektiğini belirten Rutte, "Kendimizi korumak için daha fazla silah sistemine, daha fazla teçhizata ihtiyacımız var. Bu alanda çok şey yapılıyor ancak burada da daha fazlasının yapılması gerekiyor." ifadelerini kullandı.
Ukrayna'nın müzakerelerde güçlü olması için destek çağrısı
Ukrayna'nın müzakerelerde mümkün olduğunca güçlü bir konumda bulunmasının sağlanması gerektiğini belirten Rutte, Avrupalı ülkeler ile Kanada'nın önemli katkılar sunduğunu söyledi.
ABD'nin de bedeli Avrupalılar ve Kanada tarafından karşılanan kritik yardımları Ukrayna'ya sağlamayı sürdürdüğünü aktaran Rutte, ülkenin kışı atlatabilmesi ve Rusya ile müzakerelerde güçlü olması için daha fazla destek verilmesi gerektiğini ifade etti.
ABD'nin Ukrayna'ya Patriot sistemleri sevkiyatında siyasi iradeye ilişkin sorun yaşanabileceği yönündeki iddialara da değinen Rutte, PURL programı kapsamındaki Amerikan askeri teçhizatının sevkiyatının sürdüğünü bildirdi.
Sevkiyatların Patriot sistemlerini de kapsadığını doğrulayan Rutte, "Patriotlar dahil." dedi.
"ABD, Avrupa ve Ukrayna büyük ölçüde uyum içinde"
ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'in Moskova'dan Dublin'e gelerek akşam düzenlenecek toplantıya katılacaklarının belirtilmesi üzerine Rutte, Abu Dabi'deki görüşmelerden çıkan sonuçları değerlendirdi.
ABD, Avrupa ve Ukrayna'nın müzakerelerde büyük ölçüde ortak bir pozisyonda bulunduğunu söyleyen Rutte, "Öncelikle Abu Dabi'den çıkan son derece olumlu haberin, ABD, Avrupa ve Ukrayna'nın büyük ölçüde uyum içinde, aynı pozisyonda olması olduğunu kabul edelim." ifadelerini kullandı.
ABD'li müzakerecilerin Moskova'da iyi bir sonuç elde etmek için çalıştığını belirten Rutte, sürecin bundan sonraki aşamasının büyük ölçüde Rusya'nın tutumuna bağlı olduğunu kaydetti.
Rusya'nın müzakerelerde ciddi olup olmadığına ilişkin soruya ise Rutte, "Artık her şey Rusların işbirliği yapmaya istekli olup olmadığına bağlı." yanıtını verdi.
Hibrit tehditlere karşı toplumun tamamına dayanıklılık çağrısı
Siber saldırılar ve kundaklama gibi hibrit tehditlere de değinen Rutte, Avrupa'nın farklı bölgelerinde bu tür saldırıların görüldüğünü belirtti.
Bu tehditlerle mücadelede yalnızca hükümetlerin değil, sanayinin ve toplumun tamamının dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini vurgulayan Rutte, zirvede bu konunun da ele alınacağını bildirdi.
Portekiz ve İspanya'ya yönelik sözlerine açıklık getirdi
Portekiz ve İspanya'da Rusya tehdidinin uzak algılanabileceğine ilişkin önceki açıklamalarının hatırlatılması üzerine Rutte, iki ülkeye yönelik herhangi bir eleştirisinin bulunmadığını söyledi.
Portekiz ve İspanya'nın savunma harcamalarını ve savunma sanayisi üretimini artırdığını belirten Rutte, açıklamalarının Avrupa genelindeki tehdit algısına ilişkin olduğunu ifade etti.
Rutte, Avrupa'nın bazı bölgelerinde halkların Rusya tehdidini doğu kanadındaki ülkeler kadar yakın hissetmediğini belirterek, Rusya'nın yeni nesil füzelerinin Dublin, Amsterdam, Madrid veya Roma'ya ulaşmasının Tallinn ya da Vilnius'a ulaşmasından yalnızca 5 dakika daha uzun sürdüğünü söyledi.
Portekiz Başbakanı ile görüşerek açıklamalarına ilişkin değerlendirme yapıp yapmayacağı sorulan Rutte, "Açıklamam gereken bir şey olduğunu düşünmüyorum." dedi.
Portekiz Dışişleri Bakanlığı tarafından konuya ilişkin yapılan açıklamada ise Rutte'nin, Ukrayna'nın yanında kararlı biçimde duran ve Rusya'nın oluşturduğu tehdidi bütünüyle anlayan ülkeleri göz ardı etmemesi gerektiği belirtilmişti.
Açıklamada, Portekiz'in tarihin hangi tarafında durduğu konusunda hiçbir zaman tereddüt yaşamadığı vurgulanarak, NATO Genel Sekreteri'nin böylesine ciddi bir konuda gelişigüzel konuşmasının üzüntü verici olduğu ifade edilmişti.
Rutte, daha önce verdiği bir televizyon röportajında da Rusya tehdidini uzak gören İspanya ve Portekiz'deki muhataplarına, Rus füzelerinin Lizbon'a ulaşmasının Varşova'ya ulaşmasından yalnızca 5 dakika daha uzun sürdüğünü hatırlattığını söylemişti.