gdh digital

Saltanatın Kaldırılmasının Üzerinden 100 Yıl Geçti

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 100 yıl önce bugün 1 Kasım 1922'de aldığı 308 numaralı "Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin, hukuku hâkimiyet ve hükümraninin mümessili hakikisi olduğuna dair" adlı kararnamesi ile saltanatın kaldırıldı ve  Osmanlı İmparatorluğu resmen sona erdi.

Yazan: Mehmet Dilbaz

· Güncellendi:

Saltanatın Kaldırılmasının Üzerinden 100 Yıl Geçti

gdh'i Google'da takip edin

gdh'i Google'da Tercih Edilen Kaynaklar'a ekleyin veya Google Haberler'de takip edin.

Saltanatın kaldırılma kararının alınmasına tetikleyen en büyük olay, Kurtuluş Savaşı'nın başarıyla sonuçlanıp Yunan askerinin ülkeden kovulması sonrasında toplanması planlanan barış konferansına Ankara ve İstanbul hükümetlerinin birlikte davet edilmesi olmuştur.

Sadrazam Tevfik Paşa Mustafa Kemal Paşa'ya yolladığı bir telgrafta barış konferansında ortak bir tavır belirlenmesini istemişti. Ayrıca Meclis'e de bir telgraf yollamış ve burada da amacın ortak olduğunu ve ulusal birliğin önemini anlatmıştı. 28 Ekim 1922 tarihinde İtilaf devletleri Lozan'da toplanması planlanan konferansa İstanbul ve Ankara hükümetlerini birlikte davet edince TBMM acil olarak toplanmış ve İstanbul hükümetinin tasfiyesi hakkında bir görüşme yapmışsa da bir sonuç çıkmamıştır. 

1 Kasım 1922 günü yapılan toplantıda ise Mustafa Kemal'in sert müdahalesi sonucunda saltanatın kaldırılmasına karar verilmiştir. Çıkartılan kararname ile de  ilga hükmünün geriye dönük işlediği ve İstanbul'daki hükümetin 16 Mart 1920 günü itibariyle hükümsüz olduğu kabul edilmiştir. 

Mustafa Kemal Paşa Nutuk'ta bu kararı alırken milletvekillerinin büyük bir kısmının karara muhalif olduğunu söylemiştir. Kararnameni ilanından sonra 4 Kasım 1922 günü Osmanlı'nın son Sadrazamı Tevfik Paşa kabineyi toplamış ve istifasını Padişah VI.Mehmed Vahideddin'e sunmuştu. 5 Kasım 1922 günü ise Ankara hükümetinin İstanbul'daki temsilcisi olan Refet Paşa tüm bakanlık müsteşarlarını toplayarak hepsine faaliyetlerine son vermesini söylemişti. 7 Kasım 1922 günü ise Başbakanlığın görev yaptığı Babıali boşaltılmış ve Osmanlı'nın resmi gazetesi olan Takvim-i Vekayi yayınlarına son vermiştir.

Hala Halife ünvanını koruyan Vahideddin ise 10 Kasım 1922'de son cuma selamlığına katılmış, daha sonra da can güvenliği tehlikesini bahane ederek İngilizlere sığınmıştı. Vahdettin 17 Kasım 1922 günü sabah saatlerinde Boğaziçi'nde demirli olan İngiliz Malaya zırhlısı ile ülkeyi terk etmiştir.

Yaşanan bu gelişmeler ile temeli 1299 yılında Karacahisar'da Dursun Fakıh'ın Osman Gazi adına okuduğu ve bağımsızlık bildirisi hükmündeki hutbe ile atılan 623 yıllık Osmanlı İmparatorluğu son bulmuştur.

Kaynak: gdh haber merkezi

Podcast

Yazı Boyutu

Haberin görünümü bu boyutta görünücek. Göz yorgunluğu olmadan rahat okuma.

Haberi Paylaş

gdh gündem bülteni

Gündemin nabzını her sabah gelen kutunuzda yakalayın.

Türkiye ve dünyadan öne çıkan haberleri, arka plan analizleriyle birlikte doğrudan e-posta adresinize gönderiyoruz.

Ücretsiz · İstediğiniz an iptal

Gündem bültenine katılın

Kayıt ücretsiz; istediğin an abonelikten çıkabilirsin.

Tüm bültenleri gör

Şehrini seç

Haberi Paylaş

gdh'yi bir arkadaşınıza tavsiye etme ihtimaliniz 0-10 skalasında kaç olur?

Hiç tavsiye etmezdimKesinlikle tavsiye ederim