ABD'nin önde gelen yayın organlarından The Hill, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeni dönemi ve bu dönemdeki Türkiye-ABD ilişkilerinin olası seyrine dair bir analiz yayımladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın izlediği bağımsız dış politika rotasının, muhtemelen yeni dönemde daha da gelişerek devam edeceği belirtilen analizde, ABD'nin özellikle Rusya ile gerilim ve ABD'nin Türkiye'de bulunan üsleri nedeniyle Türkiye'ye sırtını dönemeyeceği tespitinde bulunuldu.
Analizde ayrıca; "Artık Erdoğan'ın iktidarda kalacağından emin olduğuna göre, Washington'ın yararlı olabilecek ve uzun süredir müttefiki olan Türkiye'yi karşısına alması yanlış olacaktır." ifadeleri kullanıldı.
İşte The Hill'de yayımlanan analizin tamamı:
Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye cumhurbaşkanı olarak üçüncü beş yıllık dönem için yeniden seçilmesi, ABD ve NATO müttefiklerine bir mesaj gönderiyor.
Erdoğan, Rusya ile batı arasında neredeyse tarafsız bir konum oluştururken, yeni döneminde de güçlü bir adam olarak itibarını artırması muhtemeldir.
Türkiye'nin büyük bir güç ve Avrupa, Orta Doğu ve Doğu bloğu arasındaki köprü konumunu yeniden canlandırma arzusu düşünüldüğünde, bir NATO müttefikinden beklenen kayıtsız şartsız destek için Türkiye'ye güvenmek her zaman riskli olacaktır.
Amerikalılar, Erdoğan'ın otokratik eğilimlerini eleştirirken aynı zamanda diplomatik ve askeri gelişmelerdeki orta yol politikasına da saygı göstererek Erdoğan'a dikkatle kur yapmak zorunda kalacak.
Amerika'nın Türkiye ile ilişkileri, Türkiye'deki üslerde yaklaşık 5.000 Amerikan askerinin, çok sayıda Amerikan uçağının ve hatta 50 adet nükleer bombanın mevcudiyeti nedeniyle büyük ölçüde karmaşıktır.
Erdoğan, Washington ile Moskova arasında denge politikası uygulamakta ve hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hem de ABD Başkanı Joe Biden'la samimi ilişkiler içinde kalmakta ustalaştı. Hem Putin hem de Biden, Erdoğan'ı seçim zaferinden dolayı tebrik etti.
Türkiye o kadar önemli bir coğrafi konuma sahip ki; Karadeniz'e girişi koruyor ve Rusya'nın yanı sıra Rusya'nın işgali altındaki Kırım da dahil olmak üzere Ukrayna'daki limanlara giden gemilerin kontrolünü elinde tutuyor. NATO, Ukrayna'nın güç durumdaki ekonomisini sürdürmek ve diğer ülkelerin gıda kıtlığı yaşamaması için gerekli olan tahıl sevkiyatının yolunu açtığı için Türkiye'ye müteşekkir olmalıdır.
Türkiye'nin Ukrayna'ya insansız hava araçları, zırhlı personel taşıyıcılar ve vücut zırhları ihraç ettiği de unutulmamalıdır.
Ancak Erdoğan yönetimindeki Türkiye, ABD'nin bölgedeki politikalarını uygulamak için hevesli bir müttefik olarak hereket etmiyor. Erdoğan, modern Türkiye'nin uzun ve demokratik reform geçmişine nispeten İslami değerleri ön plana çıkaran bir anlayış ile Türkiye'yi köklerine döndürüyor.
Diğer yandan Erdoğan, Filistinlilerle olan çatışmalarda İsrail'i sert bir şekilde eleştirirken, aynı zamanda İsrail ile diplomatik ilişkileri yeniden kuruyor. Erdoğan; NATO ve Washington ile ilişkilerinde olduğu gibi, Türkiye'ye güçlü bir pazarlık pozisyonu sağlayacağını düşündüğü İsrail-Filistin meselesinde de benzer adımlar planlıyor.
Ancak bu görünüm ABD'yi giderek daha fazla belirsiz bir konuma doğru götürüyor.
Örnek olarak ABD Dış İlişkiler Konseyi'nden Steve Cook, ABD'nin artık NATO çıkarlarını savunmak için İncirlik üssünün özgür ve tam kullanımından emin olamayacağını belirtiyor.
Steve Cook Konsey için hazırladığı bir raporda;
“Erdoğan'ın politikaları, Türkiye'de bulunan ABD üslerinin artık ABD çıkarlarını ilerletmek için kullanılması garanti etmiyor. Amerikalı yetkililer bir daha asla ABD'nin güvenlik çıkarlarını, Türk siyasetçilerin değişen çıkarlarına karşı savunmasız bırakacak bir pozisyona zorlanmamalıdır.”
ifadelerini kullandı.
Cook'un rapordaki eleştirileri sadece üslerle ilgili olmaktan çok daha kapsamlıydı.
Steve Cook raporda;
“Önceki dönemlerden farklı olarak, Washington ve Ankara artık onları birbirine bağlayan kapsayıcı tehditleri veya çıkarları paylaşmıyor. Dahası, Erdoğan'ın iktidarını sağlamlaştırması ve buna bağlı olarak ülkesindeki sivil toplum örgütlerini ve azınlıkları baskı altına alması, NATO'nun savunmayı taahhüt ettiği demokrasi kavramına aykırı. Washington'ın IŞİD'e karşı savaşan Suriye'nin kuzeyini istikrara kavuşturan etkili bir güç olduğunu kanıtlamış olan YPG'den kopmasının hiçbir yolu yok”
iddiasında bulundu.
Ancak bütün bu görüşlere rağmen özellikle Ukrayna-Rus savaşı, Washington'ın Türkiye politikasının yönünü değiştirmesini zorlaştırdı.
Artık Erdoğan'ın iktidarda kalacağından emin olduğuna göre, Washington'ın yararlı olabilecek ve uzun süredir müttefiki olan Türkiye'yi karşısına alması yanlış olacaktır.
ABD ve Türkiye'nin bundan sonra da, en azından yüzeysel olarak, müttefik olarak kalması oldukça olasıdır, Türkiye ise yalnızca Rusya ile Batı arasında değil, aynı zamanda Batı ile Orta Doğu'daki çeşitli güçler arasında bir tampon görevi görmeye devam edecektir.
Amerikalılar, Erdoğan'ın seçim zaferi ile yeni bir döneme geçtiğini görmekten dolayı hayal kırıklığına uğramış olabilir. Ancak bir yandan da Türkiye'nin rotasını kökten değiştirmediği için minnettar olabilirler.
Türkiye, ABD kuvvetlerine evlerine gitmelerini söylemediği sürece Washington, statükonun önemli ölçüde değişmeyeceği umuduyla üslerini oldukları yerde bırakmaya devam ediyor. Amerikan nükleer savaş başlıklarının hala Türkiye'de konuşlanıyor olması da, iki ülke arasındaki ilişkinin öneminin altını çiziyor.
Amerika, Rusya Devlet Başkanı Putin'in nükleer savaş tehditlerinin içerdiği riskleri göz ardı ederek, Türk-Amerikan ittifakını bozmayı düşünemez.