- ABD’nin toplam federal borcu tarihinde ilk kez 40 trilyon dolar sınırını aştı.
- 30 yıllık ABD Hazine tahvili faizi yaklaşık 20 yılın en yüksek seviyelerine çıkarak yüzde 5,3’ü gördü.
- Scott Bessent, uzun vadeli tahvil geri alımlarını en az iki katına çıkararak 4 milyar dolara yükseltti.
- Müdahalenin faizleri yalnızca kısa süreli düşürmesi, uzmanların bunun borcun temel sorunlarını çözmek yerine Washington’ın piyasa baskısını bastırmaya çalıştığı eleştirilerini yöneltmesine neden oldu.
ABD ekonomisinde son haftaların en önemli gündemlerinden biri, federal borcun 40 trilyon doları aşması oldu.
Ancak Washington açısından asıl sorun yalnızca borcun büyüklüğü değil. Borcu çevirmek için ödenen faizlerin artması ve yatırımcıların uzun vadeli ABD tahvilleri karşılığında daha yüksek getiri talep etmeye başlaması, Trump yönetiminin hareket alanını daraltıyor.
Federal bütçe açığının GSYH'nin yaklaşık yüzde 6'sı seviyesinde kalması da borç stokunun küçülmesini zorlaştırıyor. Reuters'a göre ABD'nin kamu tarafından tutulan borcu GSYH'nin yaklaşık yüzde 100'üne ulaşırken faiz ödemeleri de yaklaşık yüzde 3'lük GSYH seviyesine çıktı.
Tahvil piyasası Washington’a “daha fazla faiz öde” diyor
Krizin en önemli göstergesi tahvil piyasasında ortaya çıktı.
30 yıllık ABD Hazine tahvili faizi ağustos ayında yüzde 5,3 seviyesine yükselerek 2007'den bu yana görülmeyen seviyelere ulaştı.
10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,7'nin üzerine çıktı.
Bu oranların yükselmesi, ABD hükümetinin yeni borçlanmalarını daha pahalı hale getiriyor. Aynı zamanda mortgage ve şirket kredileri gibi ekonominin diğer alanlarındaki borçlanma maliyetlerini de yukarı çekiyor.
Dolayısıyla Washington'ın karşı karşıya olduğu sorun bir döngüye dönüşüyor:
Daha fazla borç → daha yüksek faiz ödemesi → daha büyük bütçe açığı → daha fazla borçlanma → daha yüksek faiz talebi.
Bessent’in hamlesi: Hazine tahvil piyasasına girdi
Tam bu ortamda Hazine Bakanı Scott Bessent devreye girdi.
ABD Hazinesi, uzun vadeli devlet tahvillerindeki geri alım operasyonlarının miktarını en az iki katına çıkararak 4 milyar dolara yükseltti.
Amaç, tahvil piyasasındaki likiditeyi artırmak ve uzun vadeli faizlerdeki yükselişi frenlemekti. İlk açıklamanın ardından tahvil faizlerinde düşüş görüldü.
Ancak rahatlama kısa sürdü.
Faizlerin yeniden yükselmesi, piyasanın Washington'ın müdahalesinden çok daha büyük bir soruna odaklandığını gösterdi: ABD'nin sürekli büyüyen borcu ve bütçe açığı.
“Bu panik belirtisi”
Guardian'daki değerlendirmede Bessent'in müdahalesi, Trump yönetiminin tahvil piyasasının verdiği mesajdan endişe duyduğunun göstergesi olarak ele alınıyor.
Bessent'in daha önce ABD'nin 40 trilyon dolarlık borcunu küçümseyen açıklamalarına rağmen Hazine'nin piyasaya doğrudan müdahale etmesi dikkat çekiyor.
Guardian'ın değerlendirmesinde bu durum, Washington'ın kamuoyuna verdiği “sorun kontrol altında” mesajıyla piyasalarda yaptığı müdahale arasındaki çelişki olarak yorumlanıyor.
Bessent’e kendi çevresinden de eleştiri
Bessent'in hamlesi Wall Street'te de tartışma yarattı.
Milyarder yatırımcı Stanley Druckenmiller, Hazine'nin uzun vadeli tahvil geri alımlarını artırmasını eleştirerek bunun tahvil fiyatlarını yapay biçimde yönetmeye yönelik yanlış bir politika olduğunu savundu.
Druckenmiller'a göre asıl yapılması gereken tahvil piyasasının verdiği mesajı bastırmak değil, bütçe açığını ve borçlanma ihtiyacını azaltacak güvenilir bir mali plan ortaya koymak.
Bu eleştiri özellikle dikkat çekiyor çünkü Druckenmiller, geçmişte Bessent'in de çalıştığı finans çevrelerinin önde gelen isimlerinden biri.
Trump: “Bessent kendi istedi”
Trump ise Hazine'nin tahvil piyasasına müdahalesinin kendisinin talimatıyla yapıldığı iddiasını reddetti.
Trump, Bessent'in bunu kendi isteğiyle yaptığını ve Hazine Bakanı'nın “çok yetenekli” olduğunu söyledi.
Ancak piyasalar açısından önemli olan, müdahalenin kimin talimatıyla gerçekleştirildiğinden çok, Washington'ın yükselen tahvil faizlerini frenlemek için harekete geçmek zorunda kalması.
40 trilyon dolarlık borç sadece Trump’ın sorunu değil
ABD'nin borç problemi Trump yönetimiyle başlamadı.
Borç, Donald Trump ve Joe Biden dönemlerinde hızla büyüdü. COVID-19 dönemindeki devasa kamu harcamaları, sonraki yıllarda devam eden bütçe açıkları ve artan faiz maliyetleri borç stokunu yukarı taşıdı.
Ancak Trump'ın ikinci döneminde uygulanan vergi ve harcama politikalarının da gelecek yıllardaki borç yükünü artırması bekleniyor. Reuters, toplam borcun Trump ve Biden dönemlerinde iki katına çıktığına dikkat çekiyor.
Bu nedenle mevcut kriz, yalnızca Trump'ın ekonomi politikalarının değil, Washington'ın yıllardır çözemediği yapısal mali sorunların sonucu.
Asıl korku: Tahvil yatırımcılarının güvenini kaybetmek
Trump yönetimi açısından en büyük tehlike, ABD'nin borçlanmayı sürdürememesi değil.
ABD'nin hâlâ dünyanın en büyük ve en likit tahvil piyasasına sahip olması nedeniyle borçlanmaya devam etmesi mümkün.
Asıl risk, yatırımcıların ABD hükümetinden daha yüksek faiz talep etmeye başlaması.
Bu gerçekleştiğinde borcun çevrilmesi giderek pahalılaşacak ve faiz ödemeleri federal bütçenin daha büyük bölümünü tüketecek.
Reuters'ın değerlendirmesine göre ABD tahvilleri hâlâ küresel finans sisteminin temel güvenli varlıklarından biri. Ancak son gelişmeler, yatırımcıların ABD'nin uzun vadeli mali politikalarına ilişkin beklentilerini yeniden değerlendirmeye başladığına işaret ediyor.