- Moskova, Avrupa ülkelerinin Ukrayna'ya silah ve mühimmat desteğini durdurmasını müzakerelere katılımın ön koşulu olarak gündeme getirdi.
- Kremlin danışmanı Yuri Uşakov, Avrupa'nın somut adımlarının savaşı sürdürme yönünde olduğunu savundu.
- Putin, Ukrayna'daki savaşın yanı sıra Avrupa'nın genel güvenlik düzeninin yeniden ele alınmasını istedi.
- Dublin'de bir araya gelen Avrupalı liderler, kıtanın güvenlik mimarisine ilişkin kararların Avrupa'nın katılımı olmadan alınamayacağını vurguladı.
Rusya, Ukrayna'daki savaşı sona erdirmeye yönelik barış görüşmelerine Avrupa ülkelerinin katılımı konusunda geri adım atmadı. Moskova yönetimi, Avrupa'nın müzakere masasında yer alabilmesi için öncelikle Kiev'e sağladığı askeri desteği durdurması gerektiğini savundu.
Kremlin danışmanı Yuri Uşakov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ABD'li özel temsilciler Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yaptığı görüşmenin ardından Avrupa'nın Ukrayna'ya verdiği askeri desteğe dikkat çekti.
Uşakov, Avrupalıların öncelikle "barış" ile "savaş" arasında tercih yapması gerektiğini belirterek, "Şimdiye kadar attıkları tüm somut adımlar, tercihlerinin ikinci yönde olduğunu gösteriyor" dedi.
Moskova, Kiev'e silah ve mühimmat sağlayan Avrupa ülkelerini uzun süredir savaşın taraflarından biri olarak nitelendiriyor.
Witkoff ve Kushner Avrupa'nın katılımını gündeme getirdi
Witkoff ve Kushner, Avrupa ülkelerinin de barış görüşmelerine dahil edilmesi için Putin'in onayını almak amacıyla perşembe günü Moskova'ya gitti. Ziyaret, Abu Dabi'de Rusya ve Ukrayna heyetleri arasında ABD arabuluculuğunda gerçekleştirilen iki günlük görüşmelerin ardından yapıldı.
Witkoff, Putin'le görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada Avrupalıların bir sonraki toplantıya katılacağını söyledi. ABD'li temsilci, Avrupa'nın müzakere sürecinde yer almasını önemli bir gelişme olarak nitelendirdi.
Kushner de görüşmelerin kapsamlı ve ayrıntılı geçtiğini belirterek, temasların çok taraflı bir müzakere formatına geçişe katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Ancak Uşakov'un açıklamaları, Moskova'nın Avrupa'nın katılımına ilişkin yaklaşımının henüz netleşmediğini ortaya koydu.
Putin Avrupa'nın güvenlik mimarisinin yeniden ele alınmasını istedi
Putin, ABD'li temsilcilerle görüşmesinde yalnızca Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesini değil, Avrupa kıtasının genel güvenlik mimarisinin yeniden şekillendirilmesini de gündeme getirdi.
Rus lider, ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa'nın tamamını kapsayabilecek geniş bir güvenlik anlaşması önerisine atıfta bulundu.
Putin, "Başkan Trump, Avrupa güvenliğinin bütünü için bazı mekanizmalar üzerinde anlaşmayı öneriyor" dedi.
Avrupa ülkelerinin bu konuyu Ukrayna'da barış sağlandıktan sonra ele almak istediğini belirten Putin, savaşın sona ermesinin ardından Ukrayna topraklarına yabancı askerlerin konuşlandırılması ihtimaline de karşı çıktı.
Putin, böyle bir adımın savaşın devam etmesi anlamına geleceğini savundu.
Avrupa ülkeleri ise Moskova'nın güvenlik mimarisini yeniden ele alma talebini, Ukrayna'daki savaştan dikkati uzaklaştırma ve Rusya'nın Avrupa güvenliği üzerinde daha fazla söz sahibi olma girişimi olarak değerlendiriyor.
Avrupa liderlerinden Rusya'ya yanıt
Dublin'de bir araya gelen Avrupalı liderler, kıtanın gelecekteki güvenlik düzeninin Avrupa'nın katılımı olmadan belirlenemeyeceğini vurguladı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Rusya'nın doğrudan müzakere masasına gelmesi ve görüşmelere hazır olması gerektiğini söyledi.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise diplomatik sürecin aşamalı ilerlemesi gerektiğini belirtti. Kallas'ın yaklaşımına göre öncelikle Ukrayna'da ateşkes sağlanması, ardından barış anlaşmasının ele alınması ve son aşamada Avrupa'nın güvenlik mimarisinin görüşülmesi gerekiyor.
Kallas, Avrupa'da halihazırda güvenlik anlaşmalarının bulunduğunu ancak Rusya'nın bu anlaşmalara bağlı kalmadığını savundu.
Zelenskiy Avrupa'ya ortak temsilci belirleme çağrısı yaptı
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Avrupa'nın müzakere sürecine katılımı için öncelikle ortak bir temsilci belirlemesi gerektiğini söyledi.
Peskov, Avrupa ülkelerinin kendi aralarında anlaşmazlık yaşadığını savunarak Rusya ile temas kurmak isteyenlerin diğer Avrupa ülkelerinde dışlanmayla karşılaşabildiğini öne sürdü.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ise Avrupa liderlerinden ay sonuna kadar diplomatik süreçte görev yapacak ortak bir temsilci belirlemelerini istedi.
Avrupa ülkelerinin müzakerelere katılımı konusunda Moskova'nın itirazları sürerken Putin, geçen ay Finlandiya ve Norveç liderleriyle yaklaşık 90 dakika süren bir telefon görüşmesi gerçekleştirmişti.