- Türkiye'de son 7 aydaki yağışlar 66 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
- Yoğun su birikimi nedeniyle Atatürk Barajı'nın kapakları 7 yıl sonra açılırken, Karakaya Barajı'ndan da dakikada binlerce metreküp su tahliyesi başladı.
- Uzmanlar, "şehir selleri" riskinin artacağı ve yaz aylarında kuraklık tehlikesinin devam edeceği konusunda uyardı.
Gökten adeta bereketin yağdığı kış ve bahar ayları geride kalırken, Türkiye genelinde su kaynaklarında sevindirici gelişmeler yaşanıyor. Ancak rekor seviyedeki bu yağışlar, doğru yönetilmediği takdirde büyük bir yıkıma dönüşme potansiyeli taşıyor.
Barajların tamamen dolmasıyla birlikte tahliye kapakları ardı ardına açılırken, bilim insanları hem sel hem de yaklaşan yaz kuraklığına karşı kritik haritaları önümüze koyuyor.
Bakan İbrahim Yumaklı su yönetimine dikkat çekti
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, son dönemde kaydedilen yağış verilerini paylaşarak suyun kontrol altında tutulmasının önemini vurguladı.
Bakan Yumaklı, mevcut duruma dair şu açıklamayı yaptı:
"Son 7 aydaki yağışlar, 66 yılın en yüksek seviyesini gördü. Barajlarımızdaki doluluk oranımız yüzde 75’ler civarında. Hatta bazı barajlarımızda yüzde 100’e ulaşmış durumda. Bu rakamlar elbette memnuniyet verici. Ancak su, doğru yönetilmediğinde ve bilimsel kurallara uygun şekilde kontrol altına alınmadığında, dünyanın en yıkıcı afetlerinden birine dönüşebiliyor."
Barajların kapakları neden açıldı?
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, bol yağışların sevindirici olduğunu ancak dolu barajların alt havzalarında yer alan yerleşim yerlerinde ciddi taşkın riski yarattığını belirtti.
Kurumların önlem aldığını ifade eden Özçelik'in ardından dev barajlarda tahliye işlemleri başladı.
Kapakları açılan su yapıları ve özellikleri şunlar:
- Atatürk Barajı: Gövde dolgu hacmiyle Türkiye'nin en büyüğü olan barajın tahliye kapakları 7 yıl sonra yeniden açıldı.
- Karakaya Barajı: Türkiye'nin en büyük üçüncü barajı ve ikinci en büyük hidroelektrik santrali olan Diyarbakır Çüngüş'teki yapının 173 metrelik setinden binlerce metreküp su tahliye edildi.
Yaz aylarında kuraklık riski bitti mi?
Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, yağışların kuraklık riskini tamamen ortadan kaldırmadığını vurguladı.
El Nino ile La Lina iklim hareketleri arasındaki geçiş sürecinin düzensiz ve ani yağışlara neden olduğunu söyleyen Demir, "Temmuz, ağustos ve eylül aylarında aşırı sıcaklar, bunaltıcı günler ve kuraklık riski kapıda. Şimdiden bunlara da hazır olmak lazım. Hazıra dağlar dayanmaz" dedi.
Şehir sellerine karşı hangi önlemler alınmalı?
Meteoroloji Mühendisleri Odası Başkanı Barış Özgün, haziran ayından itibaren sistem yağışlarının yerini yüksek frekanslı kararsızlık yağışlarına bırakacağını ifade etti.
Küçük alanda büyük etki yaratan şehir sellerine karşı acil kısa ve orta vadeli önlemler alınması gerektiğini belirten Özgün, çözüm önerilerini sıraladı:
- Belediyeler ve yerel yönetimler bünyesinde acilen "meteorolojik karar destek birimleri" kurulmalı ve uzman meteoroloji mühendisleri istihdam edilmeli.
- Afete dönüşebilecek meteorolojik hadiseler öncesinde risk haritaları belirlenmeli.
- Mevcut İl Risk Azaltma Planları (İRAP) gibi çalışmaların takibini yapacak özel birimler oluşturulmalı.