- Ukraynalı askerler ve uzmanlar, cephe hattına yakın köylerden Kuman-Kıpçak Türklerine ait "baba" olarak bilinen 800 yıllık taş heykelleri tahliye ediyor.
- Heykeller, 11. ve 13. yüzyıllar arasında bölgede yaşayan göçebe bir Türk halkı olan Kumanlar tarafından atalarına saygı ve sınır işareti olarak dikilmişti.
- Kurtarma operasyonları, Rus güçlerinin tarihi anıtlara kayıtsız kaldığı ve bombalarla zarar verdiği gerekçesiyle yürütülüyor.
- Tahliyeler sırasında bazen yerel halkın direnişiyle ve cephe hattının tehlikeleriyle karşılaşılıyor.
Kuman-Kıpçak heykelleri savaş tehdidi altında
Ukraynalı askerler ve uzmanlardan oluşan bir ekip, Slovianka gibi cephe hattına yakın köylerde özel bir görev yürütüyor. Amaçları, Rus güçleriyle çatışmak değil, savaşın yutmasından önce bölgenin eşsiz tarihini, yani Kuman-Kıpçaklara ait taş heykelleri kurtarmak.
Operasyonu koordine eden Yurii Fanyhin, 800 yıllık bir kadın heykelini kamyonete yüklerken, "Tahliye etmemiz gerekeceğini düşünmemiştik. Ama gerekti. Üzücü," dedi. Bu heykeller, 11. ve 13. yüzyıllar arasında Karadeniz'in kuzeyindeki bozkırlarda yaşayan Kumanlar (Polovtsiler) olarak bilinen göçebe Türk halkından kalma.
Kumanlar, bu heykelleri atalarıyla iletişim kurmak ve kabile sınırlarını belirlemek için höyüklere dikiyordu. Ancak günümüzde bu tarihi miras, savaş nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bir tarihçi, Rusya'nın saldırılarını "sömürgeci bir siyaset" olarak niteleyerek, "Heykelleri kurtarmak bizim için önemliydi. Düşman onları umursamıyor. Ruslar geçmişe karşı tamamen kayıtsız. Topçu ve bombalarla anıtlarımızı parçalamaya devam ediyorlar," diye konuştu.
Kurtarma operasyonları zorluklarla karşılaşıyor
Heykelleri güvenli bölgelere taşıma görevi her zaman kolay olmuyor. Ekip, bazen heykellerin çalındığını düşünen yerel halkın direnişiyle karşılaşıyor. Fanyhin, bir köyde yollarının bir traktörle kesildiğini, başka bir olayda ise heykelin çalındığı iddiasıyla polis tarafından durdurulduklarını anlattı.
En büyük tehlike ise cephe hattının kendisi. Rusya tarafından kuşatma altındaki Kostyantynivka şehrinin dışında bulunan bir heykele ulaşmak şu an için imkansız. Fanyhin, "Onu çıkarmak için ordunun yardımına ihtiyacımız var. Ama kimse bir heykel için hayatını riske atmak istemez. Ben de kendiminkini riske atmak istemiyorum," dedi.
'Zaferimizden sonra daha da değerli olacaklar'
Tüm zorluklara rağmen, kurtarma operasyonları ekibe manevi bir güç veriyor. Görevdeki tarihçi, bu operasyonların savaşın stresiyle başa çıkmalarına yardımcı olduğunu belirterek, "Babalar bir şekilde bizi kurtardı," dedi.
Bu çabanın önemini ise şu sözlerle vurguladı: "Önemli ve hatta harika bir şey yaptığımızı hissediyoruz. Bu, Ukrayna'nın kültürel simgelerini, hatta cephedeki heykellerini bile unutmadığını gösteriyor. Zaferimizden sonra daha da değerli olacaklar."