Türkiye’de emeklilerin çalışma hayatındaki yeri ve kayıt dışı istihdam tartışması yeniden gündeme geldi. SGK verileri, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışmaya devam eden emekli sayısının son bir yılda arttığını ortaya koydu. Kayıt dışı çalışan emeklilere ilişkin tahminler ise tablonun resmî verilerden daha geniş olabileceğine işaret ediyor.
Kayıtlı çalışan emekli sayısı 2,2 milyona çıktı
Ağustos 2025 ile Ağustos 2026 verilerinin karşılaştırmasına göre, SGDP kapsamında çalışan emekli sayısı bir yılda 35 bin 97 kişi artarak 2 milyon 199 bin 236’ya yükseldi. Yıllık artış oranı yüzde 1,62 olarak hesaplandı.
Cinsiyet dağılımına bakıldığında erkek çalışan emekli sayısı 26 bin 197 kişilik artışla 1 milyon 916 bin 592’ye ulaştı. Kadın çalışan emekli sayısı ise 8 bin 900 kişilik artışla 282 bin 644 oldu.
Kadın emeklilerin kayıtlı çalışma sayısındaki yıllık artış yüzde 3,25 ile erkeklerdeki yüzde 1,38’lik artışın üzerinde gerçekleşti.
Emeklilerin yüzde 76,66’sı için dikkat çeken hesaplama
Paylaşılan verilere göre Türkiye’de toplam emekli sayısı 12 milyon 335 bin 597 kişi. Bunların 2 milyon 199 bin 236’sı SGDP kapsamında kayıtlı olarak çalışıyor.
Kendi adına çalışanlar, şirket ortakları ve iş sahipleri ayrı değerlendirildiğinde, çalışan statüsündeki emekli sayısı 9 milyon 424 bin 789 olarak hesaplanıyor. Bu grupta SGDP kapsamında kayıtlı çalışanların oranı yüzde 23,34 seviyesinde bulunuyor.
Geriye kalan 7 milyon 225 bin 553 kişi ise kayıtlı çalışan emekliler arasında yer almıyor. Bu grubun tamamının kayıt dışı çalıştığı anlamına gelmediği, çalışmayan emeklilerin de bu sayıya dahil olduğu belirtiliyor.
Kayıt dışı çalışan emekli sayısı için üç senaryo
Kayıt dışı istihdam oranı ve emeklilerin çalışma eğilimleri dikkate alınarak üç farklı projeksiyon hazırlanıyor.
- İyimser senaryo: Genel kayıt dışı istihdam oranı olan yüzde 24,4 esas alındığında yaklaşık 1,76 milyon emeklinin kayıt dışı çalıştığı tahmin ediliyor.
- Dengeli senaryo: Kayıt dışılığın daha yaygın olduğu sektörler dikkate alınarak oran yüzde 35 kabul edildiğinde bu sayı yaklaşık 2,53 milyona çıkıyor.
- Yüksek riskli senaryo: Kayıt dışılık oranının yüzde 50’yi aşması durumunda 3,6 milyondan fazla emeklinin kayıt dışı çalışabileceği öngörülüyor.
Bu hesaplamalar resmî olarak tespit edilmiş çalışan sayıları değil, farklı varsayımlara dayanan tahminler olarak değerlendiriliyor.
Kayıt dışı çalışmak yasal değil
Kayıt dışı çalışmak yasal değil ve emekliler açısından da risk taşıyor. Emekliye sigortasız çalıştığı için genellikle hapis cezası uygulanmıyor.
Ancak emeklilik türüne ve sigorta başlangıç tarihine bağlı olarak maaşın kesilmesi, geri ödeme yükümlülüğü ve iş kazası durumunda hak kaybı gibi sonuçlar doğabiliyor.