- ABD, İran’la müzakerelerde “kritik aşamaya” gelindiğini açıkladı.
- Vance, nükleer silahsızlanma ve bölgesel güvenlikte taviz verilmeyeceğini söyledi.
- Pakistan’daki görüşmeler, İran heyetinin iç uzlaşma sağlayamaması nedeniyle tıkandı.
- Washington, Hürmüz Boğazı üzerinden ekonomik baskıyı artırdığını duyurdu.
ABD ile İran arasındaki müzakereler yeni bir dönemece girerken, Washington yönetimi Tahran’a açık bir mesaj verdi. Vance’e göre kapsamlı bir anlaşmanın yolu, İran’ın ABD’nin sunduğu şartları kabul etmesinden geçiyor.
Vance, Pakistan’da gerçekleştirilen ancak sonuçsuz kalan görüşmelerde “büyük ilerleme” sağlandığını söyledi. Ancak sürecin, İran heyetinin kendi içinde uzlaşamaması nedeniyle kesintiye uğradığını belirtti.
Vance’e göre İranlı müzakereciler, ABD’nin sunduğu şartlara ilişkin nihai karar için İran’daki üst düzey otoritelerden onay almak zorunda kaldı. Bu durum da sürecin tıkanmasına yol açtı.
ABD’nin kırmızı çizgileri net
Washington yönetimi, anlaşma için üç temel şartı masada tutuyor:
İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarması, nükleer silah geliştirmeyeceğine dair kesin taahhüt vermesi ve bölgesel faaliyetlerinde değişime gitmesi.
Vance, “İran normal bir ülke gibi muamele görmek istiyorsa, nükleer silah ve terör faaliyetlerinden uzak durmalı” diyerek bu konularda geri adım atılmayacağını vurguladı.
Hürmüz mesajı: Ekonomik baskı artıyor
ABD tarafı, askeri ve ekonomik kozlarını da açıkça dile getiriyor. Vance, Hürmüz Boğazı üzerinden İran petrolüne uygulanan baskının artırıldığını belirtti.
Washington, İran’ın küresel enerji akışındaki rolünü hedef alarak ekonomik baskıyı derinleştirmeyi planlıyor. Vance’e göre bu baskı, Tahran’ı masada daha esnek olmaya zorlayabilir.
Anlaşma hâlâ mümkün mü?
Tüm sert mesajlara rağmen ABD tarafı kapıyı tamamen kapatmıyor. Vance, “Büyük bir anlaşma hâlâ mümkün” diyerek diplomasiye alan bırakıldığını gösterdi.
Ancak mevcut tabloda sürecin kaderi büyük ölçüde İran’ın atacağı adımlara bağlı görünüyor. Washington’un mesajı net: karar zamanı Tahran’da.