- Larry Sanger, CIA ve bazı hükümet bağlantılı aktörlerin Wikipedia içeriklerini düzenlediğini iddia etti.
- Wiki-PR ve Portland Communications gibi şirketlerin, müşterileri adına Wikipedia maddelerini değiştirdiğine ilişkin geçmişte soruşturmalar yapıldı.
- Sanger, anonim yöneticilerin geniş yetkilerinin farklı görüşlerin platformdan dışlanmasına yol açtığını savundu.
- Wikipedia verilerinin yapay zeka sistemlerinde kullanılması nedeniyle olası editoryal önyargıların daha geniş kitlelere ulaşabileceğini ileri sürdü.
Wikipedia’nın kurucu ortaklarından Larry Sanger, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ile çeşitli kurumsal ve devlet aktörlerinin çevrimiçi ansiklopedinin içeriklerini etkilediğini öne sürdü.
Sanger, Berliner Zeitung’a yaptığı açıklamada CIA’nın Wikipedia’yı daha önce düzenlediğini iddia ederek, platformdaki kullanıcıların kimliklerinin büyük ölçüde gizli olması nedeniyle bu tür müdahalelerin kapsamının tam olarak ortaya çıkarılamadığını savundu.
Sanger’a göre sorun yalnızca bireysel kötü niyetli editörlerden ibaret değil. Eski Wikipedia yöneticisi, organize devlet ve kurumsal aktörlerin platformun editoryal yapısından yararlanabileceğini ileri sürüyor.
Kurumsal şirketlerin Wikipedia faaliyetleri
Wikipedia üzerindeki olası dış müdahaleler daha önce de gündeme gelmişti.
Wiki-PR adlı şirket, geçmişte müşterileri adına Wikipedia maddelerinde değişiklik yapmak ve platformdaki editörlerle çalışmakla suçlanmıştı. Benzer şekilde, Araştırmacı Gazetecilik Bürosu tarafından yayımlanan bir soruşturmada Portland Communications’ın yabancı hükümetler, milyarderler ve egemen varlık fonlarıyla bağlantılı müşteriler için Wikipedia sayfaları üzerinde çalışma yürüttüğü öne sürülmüştü.
Bu örnekler, şirketlerin ve siyasi aktörlerin kamuoyundaki algıyı etkilemek amacıyla Wikipedia gibi yüksek erişime sahip platformlardan yararlanabileceği tartışmasını yeniden gündeme getirdi.
Sanger: Wikipedia zaten tehlikeye atıldı
Sanger, Wikipedia'nın zaman içerisinde çokuluslu şirketler ve uluslararası kuruluşların etkisine daha fazla açık hale geldiğini savunuyor.
Eski Wikipedia yöneticisi, platformdaki bazı yöneticilerin geniş teknik yetkilere sahip olmasının ve kimliklerinin kamuoyu tarafından bilinmemesinin editoryal süreçlerde hesap verebilirlik sorununa yol açtığını ileri sürüyor.
Sanger, Wikipedia'nın artık güvenilir ve tarafsız bir bilgi kaynağı olmaktan uzaklaştığını düşündüğünü belirterek, belirli kuruluşların platform üzerindeki anlatıları uzun yıllar boyunca etkileyebildiğini iddia ediyor.
Wikimedia Vakfı'nın eski yöneticisi Katherine Maher'in 2021'de hükümetler ve diğer dijital platformlarla görüşmeler yapıldığını açıklaması da Sanger tarafından bu iddiaların bağlamında değerlendiriliyor.
Yapay zeka tartışmayı büyütüyor
Wikipedia'nın etkisi yalnızca internet kullanıcılarıyla sınırlı değil. Platformdaki içerikler, arama motorları ve yapay zeka sistemleri tarafından da yoğun biçimde kullanılıyor.
Bu nedenle Wikipedia'daki olası editoryal önyargıların yapay zeka tarafından oluşturulan yanıtları da etkileyebileceği tartışılıyor.
Sanger, Wikipedia'da yer alan bilgilerin yapay zeka sistemleri tarafından eğitim verisi olarak kullanılması nedeniyle platformdaki olası manipülasyonların çok daha geniş bir etki alanına sahip olduğunu savunuyor.
Ancak bir Wikipedia maddesindeki değişikliğin doğrudan bir yapay zeka modelinin çıktısına aktarılacağı sonucu her durumda çıkarılamaz. Kullanılan veri setleri, eğitim yöntemleri ve modelin güncel bilgiye erişim biçimleri sistemden sisteme değişiyor.
Sanger Wikipedia’dan uzaklaştırıldı
Wikipedia projesinden 2002'de ayrılan Sanger, Haziran 2026'da İngilizce Wikipedia'dan süresiz olarak uzaklaştırıldı.
Sanger'ın X üzerinden entelektüel çeşitlilik girişimi kapsamında katılımcı toplamaya çalışmasının ardından Wikipedia yöneticileri tarafından dışarıdan destek toplamakla suçlandığı aktarıldı.
Sanger ise bu süreci Wikipedia'nın iç yönetim anlayışına yönelik eleştirilerinin bir parçası olarak değerlendiriyor. Platformdaki disiplin mekanizmasının anonim yöneticilere önemli yetkiler verdiğini ve farklı görüşlere sahip editörlerin sistem dışına itilebildiğini savunuyor.
Gazze içerikleri de tartışmanın merkezinde
Wikipedia'nın İsrail-Filistin çatışması ve Gazze'ye ilişkin maddeleri de platformdaki editoryal mücadelelerin en tartışmalı alanlarından biri haline geldi.
Sanger'ın yaklaşımına göre, belirli konularda hangi kaynakların güvenilir kabul edildiği ve hangi görüşlerin maddelerde yer bulabileceği, platformun genel siyasi ve editoryal çizgisini etkileyebiliyor.
Bu nedenle Wikipedia'nın tarafsızlığına ilişkin tartışma, yalnızca tek tek maddelerin doğruluğundan ziyade, platformun hangi kaynakları ve hangi editoryal yaklaşımları öne çıkardığı sorusuna da uzanıyor.
Sanger'ın açıklamaları ise Wikipedia'nın bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusunda uzun süredir devam eden tartışmayı yeniden gündeme taşıyor.