- Kaja Kallas, Rusya’nın güvenlik mimarisine ilişkin taleplerinin tartışılmasının ateşkes hedefinden uzaklaştırabileceği uyarısında bulundu.
- Kallas, Rusya’nın azami taleplerle başlaması halinde Avrupa’nın da kendi taleplerini en üst seviyeden ortaya koyması gerektiğini söyledi.
- AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa’nın Ukrayna’daki barış görüşmelerine dahil edilmesi gerektiğini vurguladı.
- Estonya Başbakanı Kristen Michal, Avrupa’yı müzakerelerde Antonio Costa ve Kaja Kallas’ın temsil etmesini önerdi.
AB ülkelerinin liderleri, İrlanda’nın başkenti Dublin’de düzenlenen gayriresmi AB Liderler Zirvesi’nde yapay zekanın ekonomik ve toplumsal etkileri, Avrupa’nın rekabetçiliği ve Ukrayna gündemlerini ele almak üzere bir araya geldi.
Zirve öncesinde gazetecilere açıklamalarda bulunan AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya ile Ukrayna arasındaki barış görüşmelerinde önceliğin ateşkes olması gerektiğini söyledi.
Kallas, ABD'li müzakereci Jared Kushner’in, Rusya ile Ukrayna arasında yapılacak herhangi bir anlaşmanın uygulanabilmesi için Avrupa’nın da sürece dahil olması gerektiğini kabul ettiğini belirtti.
Avrupa’nın yalnızca müzakere masasında bulunmasının yeterli olmayacağını ifade eden Kallas, müzakerelerin sonucunu da etkileyebilecek bir konumda olması gerektiğini vurguladı.
Ukrayna konusunda izlenmesi gereken yolun önce ateşkes, ardından barış anlaşması ve sonrasında diğer görüşmeler olduğunu belirten Kallas, Rusya’nın azami taleplerle müzakereye başlaması halinde Avrupa’nın da kendi taleplerini en üst seviyeden ortaya koyması gerektiğini söyledi.
Kallas, Avrupa dışişleri bakanlarıyla bu doğrultuda hazırlık yaptıklarını kaydetti.
Avrupa’nın güvenlik mimarisine ilişkin tartışmaların gündeme gelmesine karşı çıkan Kallas, Rusya’nın bu konudaki taleplerine odaklanmanın ateşkes hedefinden uzaklaştırabileceği uyarısında bulundu.
Kallas, "Rusya’nın güvenlik mimarisi konusunda ne istediğini konuşmaya başlarsak aslında Rusya’nın bize kurduğu tuzağa düşeriz" ifadelerini kullandı.
"Rusların beni istemediğini biliyorum"
Avrupa’yı barış müzakerelerinde kimin temsil edeceğine ilişkin soruyu yanıtlayan Kallas, üye ülkelerin dış politika ve güvenlik politikalarında Avrupa’yı temsil etme görevinin kendisine ait olduğu konusunda anlaştığını söyledi.
Bu kararın 2024 yılında alındığını hatırlatan Kallas, "Rusların beni istemediğini biliyorum. Ama bizim Rusya’yı kimin temsil edeceği konusunda söz hakkımız var mı? Yok. Güçlü bir ekibimiz olmalı ve ben de bu işi dışişleri bakanlarıyla birlikte yapmaya hazırım" dedi.
Avrupa’nın mevcut kurumsal mekanizmalarını kullanması gerektiğini belirten Kallas, 27 üye ülkeyi temsil ettiğini ve kişisel olarak hareket etmediğini ifade etti.
ABD’nin kurumsal görevi bulunmayan kişileri müzakerelerde görevlendirmesini örnek gösteren Kallas, Avrupa’nın aynı yöntemi izleyemeyeceğini söyledi.
Kallas, bugüne kadar müzakerelere hazırlık yaptığını belirterek Avrupa’yı kimin temsil edeceğine liderlerin karar verebileceğini kaydetti.
"Rusya müzakerelere en yüksek taleplerle başlıyorsa biz de öyle başlamalıyız"
Rusya’nın 2021 yılındaki taleplerini yeniden müzakere masasına getirmek istemesine ilişkin değerlendirmede bulunan Kallas, Avrupa’nın da kendi taleplerini en üst düzeyden ortaya koyması gerektiğini söyledi.
Kallas, "Rusya, taleplerini en üst düzeyde sunuyor. Bu yüzden ben de Avrupa dışişleri bakanlarıyla birlikte Avrupa’nın en üst düzey taleplerini hazırladım. Çünkü onlar en yüksek taleplerle başlıyorsa biz de öyle başlamalıyız ki gerçek bir müzakere olsun" ifadelerini kullandı.
Moskova’nın kendisini müzakereci olarak görmek istememesinin nedenine ilişkin soruya da yanıt veren Kallas, Rusya’nın karşısında güçlü bir temsilci istemediğini savundu.
Rusya’nın tehditler, ültimatomlar ve güç kullanımı üzerinden karşı tarafı zayıflatmaya çalıştığını belirten Kallas, Batı ülkelerinden tavizler koparmayı hedefleyen bir yaklaşım izlendiğini söyledi.
Kallas, Rusya’nın Avrupa’nın temsilcisini belirlemesine izin verilmemesi gerektiğini vurgulayarak, aksi durumda Moskova’ya sahip olmaması gereken bir koz verilmiş olacağını ifade etti.
"Avrupa barış görüşmelerine dahil edilmeli"
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de zirve öncesinde yaptığı açıklamada, Avrupa’nın Ukrayna’daki barış görüşmelerine dahil edilmesi gerektiğini söyledi.
Von der Leyen, Avrupa’nın hem kendi çıkarlarını koruması hem de Ukrayna’ya destek vermeyi sürdürmesi açısından müzakerelerde yer almasının önemli olduğunu belirtti.
AB Komisyonu Başkanı, bir sonraki AB Liderler Zirvesi’nden önce Ukrayna’nın 2027 yılındaki ihtiyaçlarının finansmanına ilişkin bir öneri ve 22. yaptırım paketini sunacaklarını açıkladı.
Estonya’dan Costa ve Kallas önerisi
Estonya Başbakanı Kristen Michal ise Ukrayna’nın yaklaşan kış döneminde ciddi desteğe ihtiyaç duyacağını söyledi.
Rusya’nın ısınma sistemleri, su tesisleri, kanalizasyon altyapısı ve elektrik altyapısını hedef aldığını belirten Michal, Ukrayna’ya finansman ve desteğin sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
Barış görüşmelerinde Avrupa’nın rolüne ilişkin değerlendirmesinde arabuluculuğun doğru yaklaşım olmadığını savunan Michal, Avrupa’nın Ukrayna’ya yardım etmeye ve Rusya üzerindeki baskıyı artırmaya devam etmesi gerektiğini kaydetti.
Michal, Avrupa’yı temsil edecek kişilerin üye ülkelere ve Avrupa halkına karşı kurumsal sorumluluk taşıması gerektiğini belirterek, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın bu görevi üstlenmesini önerdi.