- Xi Jinping, 23-25 Eylül'de ABD'ye resmi ziyarette bulunacak ve Trump ile 24 Eylül'de Washington'da görüşecek.
- İki liderin ticaret ve tarifeler başta olmak üzere teknoloji kısıtlamaları, nadir toprak elementleri, yapay zeka ve küresel gelişmeleri ele alması bekleniyor.
- Görüşmelerin merkezinde, geçen yıl Busan'da varılan geçici ticaret ateşkesinin sürdürülmesi ve iki ülke arasındaki tarifelerin azaltılması bulunuyor.
- Tayvan, Orta Doğu'daki savaş ve küresel enerji güvenliği de zirvenin kritik başlıkları arasında yer alıyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, ABD Başkanı Donald Trump'ın daveti üzerine 23-25 Eylül tarihlerinde ABD'ye resmi ziyaret gerçekleştirecek. Çin Dışişleri Bakanlığı, ziyaret sırasında Xi ile Trump'ın Çin-ABD ilişkilerinin yanı sıra küresel barış ve kalkınmayla ilgili önemli konularda kapsamlı görüşmeler yapacağını açıkladı.
Xi'nin ziyareti, iki ülke arasındaki ilişkilerin ticaret savaşları, teknoloji rekabeti ve Tayvan konusunda gerildiği bir dönemde gerçekleşiyor.
Trump ile Xi'nin 24 Eylül'de Washington'da yapacağı görüşmenin ana gündemini ise ticari ilişkilerin oluşturması bekleniyor. Reuters'a göre taraflar, geçen yıl varılan geçici ticaret anlaşmasının süresini uzatmaya yönelik seçenekleri değerlendiriyor.
Ticaret ateşkesi masada
ABD ve Çin, Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentinde gerçekleştirilen Trump-Xi görüşmesinin ardından ticaret savaşını yumuşatmaya yönelik geçici bir anlaşmaya varmıştı.
Tarafların karşılıklı olarak uyguladığı yüksek tarifelerin ertelenmesini içeren mutabakat, iki ülke arasındaki ticaret geriliminin küresel tedarik zincirleri üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlıyordu.
Washington ve Pekin şimdi bu düzenlemenin devam edip etmeyeceğini görüşüyor. Reuters, mevcut ticaret ateşkesinin 10 Kasım'da sona ermesinin planlandığını ve zirvede bunun uzatılmasına ilişkin mesajların yakından takip edileceğini aktarıyor.
ABD ayrıca Çin'in Amerikan tarım ürünleri ve enerji kaynaklarına yönelik ticaret engellerini azaltmasını isterken, Pekin yönetiminin de ABD'nin uyguladığı bazı tarifelerin düşürülmesini talep etmesi bekleniyor.
Nadir toprak elementleri ve teknoloji rekabeti
Washington ile Pekin arasındaki anlaşmazlıkların önemli başlıklarından biri de teknoloji alanındaki kısıtlamalar.
ABD, Çin'in ileri teknoloji ve yapay zeka alanındaki kapasitesinin gelişmesini sınırlamak amacıyla bazı çip ve teknoloji ürünlerine ihracat kısıtlamaları getirirken, Çin de küresel tedarik açısından kritik öneme sahip nadir toprak elementlerinin ihracatına yönelik kontroller uyguluyor.
İki ülkenin zirvede bu konularda yeni bir geçici uzlaşma araması bekleniyor. ABD-Çin görüşmelerinde karşılıklı tarifelerin yanı sıra nadir toprak elementleri ve teknoloji ihracatı konusunda da anlaşmazlıkların azaltılması hedefleniyor.
Orta Doğu ve enerji güvenliği
Washington'daki görüşmelerde Orta Doğu'daki savaşın da gündeme gelmesi bekleniyor.
ABD ile Çin arasındaki ekonomik ilişkiler, Orta Doğu'daki çatışmaların küresel enerji piyasaları üzerindeki etkilerinden doğrudan etkileniyor. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler petrol ve doğal gaz ticareti açısından kritik önem taşıyor.
Reuters, Trump ile Xi'nin görüşmesinde enerji ticaretinin de ele alınabileceğini ve Washington ile Pekin'in ABD'den Çin'e sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatına yönelik tarifelerin azaltılması konusunda görüşmeler yürüttüğünü bildirdi. Ancak bu görüşmeler henüz kesinleşmiş bir anlaşmaya dönüşmüş değil.
Tayvan da gündemde olacak
Zirvenin bir diğer hassas başlığını Tayvan oluşturuyor.
Çin, Tayvan'ı kendi topraklarının parçası olarak görüyor ve adanın bağımsızlığını reddediyor. ABD ise Tayvan'a silah satışı ve bölgedeki askeri varlığı nedeniyle Pekin'in tepkisini çekiyor.
Reuters'a konuşan bölgedeki yetkililer ve uzmanlar, Xi'nin Washington görüşmesinde Tayvan konusunu gündeme getirmesinin beklendiğini aktardı. ABD'nin Tayvan politikasında vereceği herhangi bir mesajın Çin-ABD ilişkilerinin yanı sıra Japonya ve diğer Asya ülkeleri tarafından da yakından izleneceği belirtiliyor.
Yapay zeka için yeni diyalog
Xi ve Trump'ın görüşmesinde yapay zeka güvenliği de ele alınacak konular arasında bulunuyor.
Washington ve Pekin, yapay zekanın geliştirilmesi ve yönetimi konusunda farklı yaklaşımlara sahip. ABD daha çok gelişmiş yapay zeka sistemlerinin oluşturabileceği güvenlik risklerine yönelik mekanizmalar üzerinde dururken, Çin daha geniş kapsamlı uluslararası bir yapay zeka yönetim çerçevesi oluşturulmasını savunuyor.
İki ülkenin, yapay zeka konusunda iletişim kanallarının açık tutulması ve olası risklere ilişkin bir "uyarı mekanizması" oluşturulmasını içeren yeni bir diyalog başlatması bekleniyor.
Trump Xi'yi Beyaz Saray'da ağırlayacak
Xi Jinping'in ziyareti kapsamında Trump ve eşi Melania Trump'ın Çin lideri ve eşi Peng Liyuan'ı Beyaz Saray'da ağırlaması planlanıyor.
ABD tarafında Xi'nin Washington'a gelişi için resmi karşılama töreni ve Beyaz Saray'da devlet yemeği düzenlenmesi planlanırken, Trump'ın Xi'yi Washington yakınlarındaki Joint Base Andrews Hava Üssü'nde karşılamasının da beklendiği bildirildi.
Ziyaret, Xi'nin ABD'ye bir devlet ziyareti kapsamında gerçekleştireceği ilk Beyaz Saray ziyareti olacak. Reuters, Xi'nin yaklaşık on yıl aradan sonra ilk kez Beyaz Saray'ı ziyaret edeceğini belirtiyor.
İki liderin görüşmesinde büyük bir ticaret anlaşmasından ziyade, mevcut gerilimlerin kontrol altında tutulması ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde istikrarın korunmasına yönelik adımların öne çıkması bekleniyor.