Türkiye'de çalışma hayatının yapısını değiştirecek yeni reform hazırlıkları gündeme geldi. Hükümetin 2027 yılı programı kapsamında İş Kanunu ve kamu personel rejimi başta olmak üzere 40 farklı kanundaki çalışma hükümlerini yeniden düzenlemesi planlanıyor. Yeni dönemde uzaktan, hibrit, yarı zamanlı ve dönemsel çalışma modellerinin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Hazırlık kapsamında esnek çalışanların ücret ve sosyal haklarının korunması, kamu personelinin çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi ve ücret sisteminin görev ve sorumluluk esasına göre yapılandırılması öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
Çalışma hayatında 2027 reformu: 40 kanunda değişiklik yapılacak
Çalışma hayatına yönelik reform kapsamında İş Kanunu ve kamu personel rejimi gibi alanlarda toplam 40 farklı kanunda yer alan çalışma hükümlerinin değiştirilmesi planlanıyor.
2027 yılı programında yer alan hedefler doğrultusunda esnek süreli istihdam modellerinin geliştirilmesi ve iş gücü piyasasında güvenceli esnekliğin sağlanması amaçlanıyor.
Yeni düzenlemelerle çalışanların iş ve özel yaşam dengesinin iyileştirilmesi, verimliliğin artırılması ve iş gücüne katılımın desteklenmesi hedefleniyor.
Hangi esnek çalışma modelleri uygulanacak?
Yeni çalışma düzeninde farklı istihdam modellerinin yaygınlaştırılması gündemde. Öne çıkan çalışma biçimleri şöyle:
- Uzaktan çalışma: Çalışanın ofis dışında, ev veya farklı bir mekândan görevini yürütmesi.
- Hibrit çalışma: Çalışanın haftanın belirli günlerinde ofiste, diğer günlerinde uzaktan çalışması.
- Dönemsel çalışma: Belirli sürelerle veya ihtiyaç duyulan dönemlerde çalışma.
- Esnek saatler: Çalışanın mesai başlangıç ve bitiş saatlerini belirli sınırlar içerisinde ayarlaması.
- Yarı zamanlı çalışma: Tam zamanlı çalışma süresinden daha az süreyle istihdam.
- Sıkıştırılmış çalışma haftası: Haftalık çalışma saatlerinin daha az güne dağıtılması.
Esnek süreli istihdam modelinin öncelikli seçenekler arasında yer aldığı belirtiliyor.
Esnek çalışmada maaşlar düşecek mi?
Reform hazırlığında çalışanların mevcut ücret ve sosyal haklarının korunması temel ilkeler arasında gösteriliyor.
Haftalık 45 saatlik çalışma süresinin düşürülmesine yönelik bir düzenlemenin ise mevcut taslakta bulunmadığı aktarılıyor.
Esnek çalışma modellerine geçilmesiyle birlikte çalışanların sosyal haklara erişiminin devam etmesi, prim günleri ve analık yardımı gibi haklardan yararlanabilmesi hedefleniyor.
Ayrıca esnek çalışanlarla tam zamanlı çalışanlar arasında ayrımcılık yaşanmaması için denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi planlanıyor.
Kamuda esnek çalışma nasıl uygulanacak?
Yeni reform hazırlığının kamu personelini de kapsaması bekleniyor. Kamuda esnek çalışma modelinin ilk aşamada belirli kurum ve personel gruplarında uygulanması üzerinde duruluyor.
Planlanan modelde çalışma saatleri iki ayrı döneme ayrılacak:
- Çekirdek çalışma zamanı: Personelin kurumda bulunmasının zorunlu olduğu saatler.
- Esnek çalışma zamanı: Çalışanın belirlenen kurallar çerçevesinde farklı yer ve mekânlardan görevini sürdürebileceği saatler.
Çekirdek çalışma süresinin en fazla 5 saat olması öngörülüyor. Günlük 8 saatlik çalışma süresinin korunması, mesai başlangıcının 2 saat erkene, bitişinin ise 3 saat ileriye alınabilmesi gündemde.
Öğle tatilinin esnek çalışma modeline dahil edilip edilmeyeceği konusunda ise kurumlara inisiyatif bırakılması değerlendiriliyor.
Kamu personelinin maaş sistemi değişecek mi?
Reform kapsamında kamu çalışanlarının ücret sisteminin de yeniden yapılandırılması planlanıyor.
Yeni modelde personel ücretlerinin unvan, iş güçlüğü, yetki ve sorumluluk düzeyleri dikkate alınarak belirlenmesi hedefleniyor.
Bu doğrultuda daha sade ve görev odaklı bir kamu personeli ücret sistemi oluşturulması üzerinde duruluyor.
Kariyer Kapısı üzerinden atama ve yükselme süreçleri düzenlenecek
Kamu personel yönetiminde dijitalleşme ve şeffaflığın artırılması da reformun önemli başlıkları arasında bulunuyor.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında kamu kurumlarının açıktan atama ilanları, görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçlerinin Kariyer Kapısı üzerinden yürütülmesi planlanıyor.
Ayrıca merkezi bir Kamu Personeli Bilgi Sistemi kurulması ve kamu çalışanlarına yönelik hizmet içi eğitim modülünün sisteme eklenmesi hedefleniyor.
Kamuda görevde yükselmede liyakat ve yapay zeka dönemi
Yeni reform hazırlığında kamu personelinin görevde yükselme süreçlerinin de yeniden düzenlenmesi öngörülüyor.
Seçme yöntemlerinde liyakat esaslı tekniklerin geliştirilmesi, nesnel değerlendirme ölçütlerinin oluşturulması ve personel ihtiyaçlarının veri analizleriyle belirlenmesi hedefleniyor.
Kamu insan kaynakları yönetiminde yapay zeka ve ileri teknolojilerden yararlanılması da planlanan çalışmalar arasında yer alıyor.