- Avrupa'da incelenen 40 büyük kentten 37'si, AB'nin 2030 hava kirliliği sınırlarından en az birini karşılayamadı.
- Kopenhag, Stockholm ve Helsinki metropol bölgeleri dört sınır değerin tamamını karşıladı.
- Atina, metreküp başına 37,6 mikrogram azot dioksit seviyesiyle araştırmada son sırada yer aldı.
- Düşük emisyon bölgeleri, elektrikli otobüsler ve bisiklet altyapısı gibi uygulamaların hava kirliliğinin azaltılmasına katkı sağladığı belirtildi.
Sürdürülebilir kent ulaşımı alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu Brüksel merkezli Clean Cities, 2026 Kent Sıralaması kapsamında Avrupa'nın 40 büyük kentindeki hava kirliliği seviyelerini değerlendirdi.
Araştırmada azot dioksit ve ince partikül madde düzeyleri, Avrupa Birliği'nin 2030'dan itibaren uygulayacağı günlük ve yıllık sınır değerlerle karşılaştırıldı. Çalışmada ağırlıklı olarak Avrupa Çevre Ajansının ölçümleri kullanılırken hava kirliliğindeki değişim ve kentlerin ulaşım politikaları da incelendi.
Kopenhag, Stockholm ve Helsinki metropol bölgeleri, iki kirletici için belirlenen günlük ve yıllık sınırların tamamını karşılayarak "A" notu alan tek kentler oldu. İncelenen 18 kent ise dört sınır değerin hiçbirini karşılayamadı.
Atina hava kirliliğinde son sırada
Sıralamanın son üç sırasında Zagreb, Bükreş ve Atina yer aldı. En düşük iki not olan "E" ve "F"yi alan 11 kentin tamamının Güney, Orta ve Doğu Avrupa'da bulunduğu belirtildi.
Atina, metreküp başına 37,6 mikrogram ortalama azot dioksit seviyesiyle incelenen kentler arasında en yüksek değere sahip oldu.
Belçika'nın Gent kenti sıralamada dördüncü, Brüksel beşinci, Anvers ise 21'inci sırada yer aldı.
Araştırmada ayrıca incelenen 40 kentin hiçbirinin Dünya Sağlık Örgütünün hava kalitesi kılavuz değerlerinin tamamını karşılayamadığı kaydedildi.
Ulaşım politikaları hava kirliliğinin azaltılmasına katkı sağladı
Araştırmada düşük emisyon bölgeleri oluşturulması, elektrikli otobüslerin kullanılması, okul çevrelerinde araç trafiğinin kısıtlanması ve bisiklet altyapısının geliştirilmesi gibi uygulamaların hava kirliliğinin azaltılmasına katkı sağladığı belirtildi.
Kopenhag, Stockholm, Stuttgart, Oslo ve Londra, son 10 yılda azot dioksit seviyelerinde belirgin düşüş kaydedilen kentler arasında gösterildi.
AB'nin 2030 hava kalitesi sınırları
Avrupa Birliği'nin yeni hava kalitesi kurallarına göre, 1 Ocak 2030'a kadar yıllık ortalama azot dioksit seviyesinin metreküp başına 20 mikrogramı, ince partikül madde seviyesinin ise 10 mikrogramı aşmaması gerekiyor.
Günlük ortalama sınır değerleri azot dioksit için 50, ince partikül madde için 25 mikrogram olarak belirlendi. Her iki kirletici için de günlük sınır değerlerin yılda en fazla 18 gün aşılmasına izin veriliyor.