- Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, kış enfeksiyonlarının çoğunun virüs kaynaklı olduğunu belirterek hekim önerisi olmadan antibiyotik kullanılmaması gerektiğini vurguladı.
- Gereksiz kullanımın bakteri direncini artırdığına dikkat çeken Diktaş, önümüzdeki 30-40 yılda toplum kaynaklı enfeksiyonların tedavisinin bile zorlaşacağı uyarısında bulundu.
- Yaygın antibiyotik tüketiminin insan sağlığıyla birlikte doğayı da tehdit ettiğini ifade eden uzman, ilaçların yalnızca doktorun belirlediği doz ve sürede alınmasını önerdi.
18 Kasım Dünya Antibiyotik Farkındalık Günü kapsamında antibiyotik direncinin halk sağlığı üzerindeki etkileri yeniden gündeme geldi. Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, antibiyotiklerin yanlış kullanımının yalnızca bugünkü tedavileri değil, gelecekteki enfeksiyonlarla mücadeleyi de etkileyebileceğine dikkat çekti.
Grip ve soğuk algınlığında antibiyotik işe yarar mı?
Kış aylarında yaygınlaşan üst solunum yolu enfeksiyonlarının önemli bir bölümüne virüsler neden oluyor. Antibiyotikler ise virüslere karşı etkili olmadığından bu hastalıklarda gereksiz kullanımları tedaviye katkı sağlamıyor.
Her enfeksiyonun antibiyotik gerektirmediğini belirten Doç. Dr. Hüsrev Diktaş, şu ifadeleri kullandı:
“Antibiyotik kullanımı, toplum kaynaklı enfeksiyonlar açısından çok ciddi problemlerden biri. Çünkü her enfeksiyon antibiyotik kullanmak anlamına gelmiyor. Antibiyotiklerden özellikle bakteriyel enfeksiyonlarda fayda sağlıyoruz. Toplumda görülen enfeksiyonların, özellikle kış dönemindeki üst solunum yolu enfeksiyonlarının önemli bir bölümü viral kaynaklı. Bu nedenle antibiyotik kullanımı her zaman en uygun tedavi seçeneği değil.”
Antibiyotik direnci gelecekte tedavileri zorlaştırabilir
Antibiyotiklerin gereksiz veya yanlış kullanılması, bakterilerin bu ilaçlara karşı direnç geliştirmesini kolaylaştırıyor. Dirençli bakterilerin yayılması ise daha önce tedavi edilebilen enfeksiyonlarda etkili ilaç seçeneklerinin azalmasına neden olabiliyor. Özellikle önümüzdeki 30-40 yıllık süreçte antibiyotik direncinin daha ağır sonuçlar doğurabileceğine işaret eden Diktaş, şu uyarıda bulundu:
“Öncelikle antibiyotik kullanımının gerekliliği çok iyi belirlenmeli. Kullanım kararı verildikten sonra da ilacın yeterli dozda ve uygun sürede alınması gerekiyor. Buna mutlaka hekim karar vermeli. Gereksiz antibiyotik kullanımı, önümüzdeki 30-40 yıllık süreçte sonuçlarını çok daha ağır görebileceğimiz antibiyotik direnci sorununa yol açacak. Toplum kaynaklı enfeksiyonlarda bile dirençli mikroorganizmalarla karşılaşabilir, bu enfeksiyonları tedavi edebilecek antibiyotik bulmakta zorlanabiliriz.”
Ateş yükseldiğinde antibiyotik kullanılmalı mı?
Ateş, tek başına bakteriyel enfeksiyonun göstergesi değil. Viral hastalıklarda da ateş görülebildiği için antibiyotik gerekip gerekmediğinin hekim tarafından değerlendirilmesi önem taşıyor.
Antibiyotik kullanımına kişinin kendi başına karar vermemesi gerektiğini vurgulayan Diktaş, şöyle konuştu:
“Doğru antibiyotik kullanımı, yalnızca hekimler tarafından verilmesi gereken kararlardan biri. Toplumun her ateşli hastalıkta veya enfeksiyon düşündüren tabloda antibiyotiğe başvurması doğru değil. Mutlaka hekime danışılmalı ve gerçekten bakteriyel bir enfeksiyon düşünülüyorsa antibiyotik tedavisine başlanmalı.”
Antibiyotik direnci hayvanları ve çevreyi de etkiliyor
Antibiyotik direnci yalnızca insanlarda görülen enfeksiyonlarla sınırlı kalmıyor. Hayvancılıkta kullanılan antibiyotikler de dirençli mikroorganizmaların ortaya çıkmasında ve yayılmasında rol oynayabiliyor. Bu nedenle insan, hayvan ve çevre sağlığının birlikte ele alındığı Tek Sağlık yaklaşımı, antibiyotik direnciyle mücadelede önem kazanıyor.
Doç. Dr. Diktaş, konunun çevresel boyutuna ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Antibiyotik kullanımı aslında bütün doğayı etkiliyor. Tek Sağlık ve Tek Çevre yaklaşımı bu açıdan büyük önem taşıyor. İnsanlarda ve özellikle hayvancılıkta yaygın antibiyotik kullanımı, dirençli organizmaların artmasına neden oluyor. Bu durum bir yandan insan sağlığını tehdit ederken diğer yandan hayvanları ve doğayı da etkiliyor.”
Uzman, antibiyotiklerin yalnızca gerekli durumlarda, hekim tarafından belirlenen doz ve sürede kullanılmasının antibiyotik direncinin önlenmesi açısından kritik olduğunu vurguladı.