- Avrupa'da ABD'yi müttefik olarak görenlerin oranı yüzde 11'e geriledi.
- Ankete katılanların çoğu, ABD'nin saldırı altında kalan Avrupa ülkelerine yardım etmeyeceğini düşünüyor.
- Avrupa genelinde savunmada ABD'ye bağımlılığı azaltma ve "Avrupa'dan satın al" yaklaşımına destek artıyor.
Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nin (ECFR) 15 ülkede gerçekleştirdiği kamuoyu araştırması, transatlantik ilişkilerde derin bir güven krizine işaret etti. Araştırma, NATO ve G7 zirveleri öncesinde yayımlanırken, Avrupalıların ABD'nin güvenlik garantilerine yönelik inancının ciddi şekilde zayıfladığını gösterdi.
ABD Artık "Müttefik" değil
Araştırmaya göre Avrupa genelinde katılımcıların sadece yüzde 11'i ABD'yi müttefik olarak görürken, çoğunluk Washington'un olası bir saldırı durumunda Avrupa'nın yardımına koşacağına inanmıyor. Bu oran 2024 sonunda yüzde 22 seviyesindeydi. Katılımcıların büyük bölümü ise Washington'u artık bir müttefikten çok "gerekli bir ortak" olarak tanımlıyor. Ayrıca yüzde 13'lük kesim ABD'yi rakip, yüzde 12'lik kesim ise doğrudan hasım olarak görüyor.
Araştırmayı hazırlayan uzmanlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın dış politikadaki sert tutumu, Avrupa'daki Amerikan askerlerinin çekilebileceğine yönelik açıklamaları ve NATO konusundaki söylemlerinin Avrupa kamuoyundaki güvensizliği artırdığını belirtti.
Avrupa bağımsız olmak isityor
Anket sonuçları, Avrupa ülkelerinde savunma alanında daha fazla bağımsızlık isteğinin güçlendiğini ortaya koydu. Katılımcıların önemli bölümü Avrupa'nın ABD yapımı askeri ekipmanlara olan bağımlılığını azaltması gerektiğini savunurken, birçok ülkede "Avrupa'dan satın al" politikalarına güçlü destek verildi.
Savunma harcamalarının artırılmasına destek yükselirken, Avrupalılar bu artışın sosyal harcamalarda kesinti yapılarak finanse edilmesine ise sıcak bakmıyor. Aynı zamanda Avrupa Birliği'nin ortak borçlanma yoluyla savunma yatırımlarını artırmasına yönelik destek de dikkat çekici seviyelere ulaştı.
NATO'ya destek sürüyor
Araştırma, ABD'ye yönelik güven kaybına rağmen Avrupalıların NATO'dan tamamen vazgeçmek istemediğini de ortaya koydu. Katılımcıların yalnızca yüzde 29'u NATO'nun yerine tamamen Avrupa merkezli yeni bir savunma yapısının kurulmasını destekliyor. Çoğunluk ise Trump sonrası dönemde ABD-Avrupa ilişkilerinin yeniden iyileşeceğine inanıyor.
Uzmanlar, sonuçların Avrupa'da stratejik özerklik fikrinin güçlendiğini ancak kıtanın güvenlik mimarisinde NATO'nun hâlâ merkezi konumunu koruduğunu gösterdiğini değerlendiriyor.