- Suudi Arabistan'ın Avrupa'ya jet yakıtı ihracatı, Hürmüz Boğazı kapanmadan önceki seviyelerin üzerine çıktı.
- Yanbu Limanı üzerinden yapılan sevkiyatlar günlük 118 bin ila 140 bin varile ulaştı.
- Avrupa, Suudi Arabistan'ın yanı sıra ABD ve Nijerya'dan da jet yakıtı alımlarını artırarak arz açığını kapatmaya çalışıyor.
Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından Avrupa'da jet yakıtı sıkıntısı yaşanacağı yönündeki endişeler sürerken, yeni veriler farklı bir tablo ortaya koydu. Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı üzerinden Avrupa'ya gerçekleştirdiği sevkiyatlar, yılın en yüksek seviyelerine ulaşarak bölgedeki arz baskısını hafifletmeye başladı.
Yanbu limanı stratejik rol üstlendi
Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısında bulunan Yanbu Limanı, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından Avrupa'ya yönelik jet yakıtı sevkiyatlarında kritik rol üstlendi. Kriz öncesinde de önemli bir ihracat noktası olan liman, son haftalarda sevkiyat hacmini artırarak Avrupa'nın arz güvenliğine destek sağladı.
Enerji takip şirketleri Kpler ve Vortexa'nın verilerine göre, Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık'ın Suudi Arabistan'dan yaptığı jet yakıtı ithalatı Haziran ayının ilk haftasında günlük 118 bin ila 140 bin varil seviyesine çıktı. Bu rakam, yılın başında kaydedilen günlük 77 bin varillik zirvenin de üzerine çıktı.
Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların büyük ölçüde aksaması nedeniyle Riyad yönetimi ihracatını Kızıldeniz rotasına kaydırdı. Böylece Avrupa'nın ihtiyaç duyduğu yakıtın önemli bir bölümü alternatif güzergâhlar üzerinden karşılanmaya başladı.
Avrupa alternatif kaynaklara yöneldi
2025 yılında Avrupa'nın Orta Doğu'dan aldığı yaklaşık 300 bin varillik günlük jet yakıtı arzının önemli bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyordu. Boğazın kapanmasının ardından Avrupa ülkeleri ABD ve Nijerya başta olmak üzere farklı tedarikçilere yöneldi. Mayıs ayında bu iki ülkeden yapılan ithalat günlük yaklaşık 200 bin varile ulaştı.
Uzmanlar, Suudi Arabistan'ın artırdığı ihracatın Avrupa'daki olası yakıt sıkıntısını hafifletmede kritik rol oynadığını belirtiyor.
Havayolu sektörü rahat nefes aldı
Uluslararası Enerji Ajansı daha önce Avrupa'da yaz aylarında jet yakıtı sıkıntısı yaşanabileceği uyarısında bulunmuştu. Ancak son dönemde artan sevkiyatlar ve alternatif tedarik kaynaklarının devreye girmesiyle birlikte havayolu şirketleri yaz sezonunda ciddi bir arz krizi beklemediklerini ifade ediyor.
Buna karşın uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliğin devam etmesi halinde enerji piyasalarında fiyat baskısının sürebileceği ve jet yakıtı maliyetlerinin yüksek kalabileceği uyarısında bulunuyor.