- De Wever, bütçe görüşmelerinin sonuçsuz kalması üzerine hükümetin istifasını Kral Philippe’e sundu. Kral, istifa talebiyle ilgili kararını erteledi.
- Philippe, 3 Kasım’dan itibaren koalisyonu oluşturan çoğunluk partilerinin liderleriyle görüşecek. De Wever’i 6 Kasım Cuma günü yeniden kabul edecek.
- Koalisyon ortakları, yaklaşık 10 milyar avroluk bütçe açığının kapatılması için uygulanacak harcama kesintileri ve vergi artışları konusunda uzlaşamadı.
- Kral istifayı kabul ederse geçici hükümet dönemi ve yeni koalisyon arayışı başlayabilecek. Siyasi partilerin anlaşamaması halinde erken seçim ihtimali de gündeme gelebilecek.
Belçika Başbakanı Bart De Wever, 2027 federal bütçesi üzerinde koalisyon ortaklarıyla yürütülen görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından hükümetin istifasını Kral Philippe’e sundu.
Brüksel’deki Kraliyet Sarayı’nda De Wever ile 90 dakikadan uzun süren bir görüşme gerçekleştiren Kral Philippe, istifa talebini hemen kabul veya reddetmek yerine kararını erteledi.
Kraliyet Sarayı’ndan yapılan açıklamada, Kral’ın 3 Kasım’dan itibaren koalisyonu oluşturan çoğunluk partilerinin liderleriyle istişarelere başlayacağı bildirildi. Açıklamada, De Wever’in 6 Kasım Cuma günü yeniden Kral tarafından kabul edileceği belirtildi.
Kral Philippe, Belçika’nın mevcut jeopolitik belirsizlikler ve ciddi ekonomik sorunlar nedeniyle uzun süreli bir siyasi krizi kaldıramayacağını vurgulayarak taraflara uzlaşma çağrısı yaptı.
10 milyar avroluk bütçe açığı koalisyonu böldü
Belçika’daki siyasi krizin merkezinde, hükümetin 2027 bütçesi için yaklaşık 10 milyar avroluk tasarruf ve ek gelir sağlamayı hedeflemesi bulunuyor.
Aylar süren müzakerelerde koalisyon ortakları, bütçe açığının hangi yöntemlerle kapatılacağı konusunda anlaşamadı. Başbakan De Wever’in liderliğindeki Flaman milliyetçisi Yeni Flaman İttifakı (N-VA) ile liberal Reform Hareketi (MR), kamu harcamalarında kesintiye gidilmesini savundu.
Bu iki parti özellikle sağlık harcamalarının azaltılmasını ve kamu harcamalarında yapısal tasarruf uygulanmasını istedi. Koalisyonun sosyal demokrat ortağı Vooruit ile merkez çizgideki Les Engagés ise yüksek gelirli kesimlerin ve büyük servet sahiplerinin bütçe açığının kapatılmasına daha fazla katkıda bulunmasını talep etti.
Beş partili Arizona koalisyonunun diğer ortağı Hristiyan demokrat CD&V de müzakerelerde yer aldı. Ancak vergi artışları ve harcama kesintileri konusunda ortak bir formül oluşturulamadı.
Geçici bütçe seçeneği gündemde
Bütçe konusunda anlaşma sağlanamaması halinde Belçika hükümetinin gelecek yıl geçici bütçeyle faaliyet göstermesi gerekebilecek.
Bu uygulamada hükümet, yeni bütçe kabul edilene kadar önceki yılın harcamalarının aylık on ikide biri oranında harcama yapabiliyor. Ancak De Wever, ülkenin yeni yıla bu yöntemle girmesini istemediğini daha önce açıklamıştı.
Başbakan, bütçe açığının kontrol altına alınmaması halinde kamu borcunun faiz yükünün daha da artabileceği uyarısında bulunmuştu. De Wever, mevcut borçların faizini ödeyebilmek için yeniden borçlanma ihtimalini “faiz kartopu” riski olarak tanımlamıştı.
Kamu borcu ve ekonomik baskı siyasi krizi derinleştiriyor
Belçika’daki bütçe anlaşmazlığı, ülkenin kamu borcu ve bütçe açığına ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde yaşanıyor.
Avrupa Komisyonu'nun tahminlerine göre Belçika'nın kamu borcunun 2026 yılında gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 110,5'ine ulaşması bekleniyor. Ülkenin bütçe açığı ise 2025 yılında GSYH'nin yüzde 5,2'si seviyesinde gerçekleşti.
Belçika devlet tahvillerinin faiz oranlarında yaşanan yükseliş de hükümetin borçlanma maliyetleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Bu tablo, bütçe açığının azaltılması için koalisyon ortakları arasındaki anlaşmazlığın çözülmesini daha önemli hale getiriyor.
İstifa kabul edilirse erken seçim ihtimali doğabilir
Kral Philippe’in istifayı kabul etmesi halinde mevcut hükümet, yeni bir siyasi çözüm bulunana kadar günlük devlet işlerini yürütmekle sınırlı geçici hükümet statüsünde görev yapabilecek.
Kralın siyasi partilerle görüşerek yeni bir koalisyon kurulması için girişimde bulunması da seçenekler arasında yer alıyor. Mevcut ortakların uzlaşamaması ve alternatif hükümet formüllerinin sonuç vermemesi durumunda erken seçim ihtimali gündeme gelebilecek.
Ancak Kral Philippe’in istifa kararını ertelemesi, koalisyon ortaklarına bütçe konusunda yeniden anlaşma sağlamaları için zaman tanıdı. Belçika’da siyasi krizin nasıl sonuçlanacağı, önümüzdeki günlerde yapılacak görüşmelerin ardından netleşecek.