- Beş yıllık bir ömür biçilen Voyager 1 ve 2, yarım asra yaklaşan yolculuklarına rağmen günümüz standartlarında ilkel sayılabilecek bir teknolojiyle çalışmaya devam ediyor.
- Gökbilimcilere Evren hakkında paha biçilmez bilgiler aktaran uzay aracının bellek kapasitesi, modern bir araba anahtarlığının hafızasıyla hemen hemen aynı seviyede.
- Üzerinde insanlığa ait sesler, görüntüler ve 55 dilde selamlama içeren altın kaplama bir disk taşıyan araçlar, bir milyar yıl boyunca uzayda bir elçi gibi süzülecek.
Gezegenimizin dışındaki dünyaları keşfetme arzusu, insanlığı uzay mühendisliğinin sınırlarını zorlamaya itti. 1970'lerin sonunda dış gezegenlerin nadir görülen hizalanmasını fırsat bilen bilim insanları, "Büyük Tur" (Grand Tour) adını verdikleri tarihi bir görev başlattı.
Gizlice ömrünü uzattılar
1969'da Ay'a iniş yarışında Sovyetler Birliği'ni geride bırakan NASA, sonraki yıllarda bütçe kısıntıları nedeniyle planlarını küçültmek zorunda kalmıştı.
İlk başta sadece Jüpiter ve Satürn'ü kapsayan 5 yıllık bir görev planlansa da, arka planda mühendisler araçları gizlice çok daha dayanıklı inşa etti. Astrofizikçi Dr. Alan Cummings, yıllar sonra gelen bu itirafı şu sözlerle anlatıyor:
"Resmi olarak Jüpiter ve Satürn'e yönelik beş yıllık bir görev için uzay araçları tasarlıyorduk ama ne olur ne olmaz diye, araçları biraz daha uzun süre dayanacak şekilde inşa ettiğimizi söyleyebiliriz."
Dr. Alan Cummings
Ağustos 1977'de Voyager 2, bir sonraki ay ise Voyager 1 fırlatıldı ve ikiz uzay araçları Güneş Sistemi'nin sınırlarını zorlayacak yolculuklarına başladı.
Gökbilim tarihini baştan yazdılar
Voyager araçları yakından geçtikleri gezegenlerin kütleçekiminden faydalandıkları "Sapan manevrası" yöntemiyle hız kazandı. Bu dahi açıyla yapılan yönlendirmeler sayesinde Neptün'e gidiş süresi 30 yıldan 12 yıla indi. Araçların gönderdiği veriler, o döneme kadar sadece birer "ışık noktası" olarak görülen gezegenlerin kaderini değiştirdi:
Aktif Yanardağlar: Voyager 1, Jüpiter'in uydusu Io üzerinde Dünya dışındaki ilk aktif yanardağları ve Jüpiter'deki şimşekleri görüntüledi.
Gizli Okyanuslar: Voyager 2, Jüpiter'in bir diğer uydusu Europa'nın çatlak buz kabuğunun altında devasa bir sıvı su okyanusu olabileceğine dair kanıtlar sundu.
Uranüs ve Neptün: Voyager 2, 1986 ve 1989 yıllarında bu dış gezegenleri ziyaret eden ilk ve tek uzay aracı olarak Büyük Tur'u başarıyla tamamladı.
Yıldızlararası uzayda tek başına
Voyager 1, 2012 yılında Güneş rüzgarının dış sınırı olan helyosferden çıkarak yıldızlararası uzaya giren ilk insan yapımı nesne oldu; ikizi ise onu altı yıl sonra takip etti.
Araçların 2030'lu yıllara kadar en az bir bilimsel cihazı çalıştırmaya devam etmesi bekleniyor. Proje ekibi, "Kapatma düğmesine basmayacağız, zamanının geldiğine Voyager'ın kendisi karar verecek" diyerek kararlılıklarını belirtiyor.
İnsanlığın uzaydaki zaman kapsülü
Voyager araçları sadece veri göndermekle kalmıyor, üzerlerinde 12 inçlik altın kaplama birer plak taşıyor. Bu plakta Dünya'dan sesler, müzikler, görüntüler ve potansiyel dış dünyalılar için dostane mesajlar yer alıyor.
Öte yandan, araçta insanlığa dair resmi olmayan küçük bir iz daha var. Dr. Alan Cummings, 1970'lerde tasarladığı cihazlardan birinin üzerine gizlice kendi baş harflerini kazıdığını esprili bir dille itiraf ediyor: "Bu onaylanmış bir şey değildi ama şimdi bana ne yapabilirler ki?"