Uzayda tarihi operasyon: Swift uzay teleskobunu kurtaracak görev başladı
Yazan: Nihan Miray Yirmibeş
Güneş fırtınaları nedeniyle hızla yörüngeden çıkıp Dünya'ya düşmekte olan Swift Gözlemevi’ni mutlak bir yıkımdan kurtarmak için tarihi operasyon başarıyla başlatıldı.
Kötü hava ve teknik aksaklıklara rağmen tarihi fırlatma
Fırlatma öncesinde son dakika yaşanan teknik problemler ve elverişsiz hava koşulları operasyon ekibine ecel terleri döktürdü. Ancak Northrop Grumman ve Katalyst Space ekiplerinin titiz koordinasyonu sayesinde son engeller de aşıldı.
Modifiye edilmiş L-1011 Stargazer taşıyıcı uçağından fırlatılan Pegasus roketi, Link'i uzayın derinliklerinde Swift ile buluşacağı rotaya kusursuz bir şekilde bıraktı.
"En büyük risk hiçbir şey yapmamaktı"
Katalyst Space CEO'su Ghonhee Lee, fırlatmanın ardından yaptığı açıklamada görevin taşıdığı muazzam kumarı şu sözlerle özetledi:
"Bu yüksek riskli, yüksek ödüllü bir görev. Bizim için en büyük tehlike, bürokrasiye ya da teknik detaylara boğulup hiçbir şey fırlatamamak ve Swift'in atmosferde yanıp kül olmasını izlemekti. Bu yüzden her zaman bu riski önlemeye çalıştık ve ekibimiz imkansızı başardı."
Uzay bilimleri için "sessizlik" modu
2004 yılından beri gama ışını patlamalarını ve patlayan dev yıldızları izleyen Swift teleskobu, şu anda yörüngesini ve enerjisini maksimum düzeyde koruyabilmek adına gözlemlerini tamamen askıya almış durumda.
Eğer Link uzay aracı planlandığı gibi önümüzdeki haftalarda teleskoba kenetlenip yörüngeyi yukarı itmeyi (boost) başarırsa, Swift Eylül ayında kozmosu yeniden taramaya başlayacak.
Narin teleskoba "şiddetsiz" sarsıntısız dokunuş
Teleskobun 20 yıldır uzayda olması nedeniyle dış gövdesi ve hassas aynaları oldukça kırılgan durumda. Bu yüzden Link, Swift’i yakaladıktan sonra motorlarını ani ve sert bir şekilde ateşlemeyecek.
Geliştirilen özel yazılımla, Link’in Hall itki motorları son derece yavaş ve kademeli olarak ateşlenerek teleskobu şiddetli bir sarsıntıya maruz bırakmadan, milim milim yukarı tırmandıracak.
9 aylık jet takvim: Ekim ayındaki mutlak son engellendi
Normal şartlarda yıllar süren bir uzay aracının tasarım ve üretim süreci, bu görevde sadece 9 aya sığdırıldı. NASA, teleskobun sonbaharda geri döndürülemeyecek kadar alçak bir irtifaya düşeceğini bildiği için Katalyst firmasına acele etmesi konusunda baskı yapmıştı.
Mühendislerin hesaplamalarına göre bu takviye yapılmasaydı, Swift Ekim ayında kaçınılmaz bir şekilde atmosfere girerek yanacaktı.
Hubble uzay teleskobu için can simidi olabilir
Bu tarihi operasyon sadece Swift'i kurtarmakla kalmıyor, uzay ajanslarının uydulara bakış açısını da kökten değiştiriyor.
NASA, Güneş fırtınalarının yarattığı atmosferik sürtünme nedeniyle yavaş yavaş irtifa kaybeden milyarlarca dolarlık Hubble Uzay Teleskobu'nu da önümüzdeki yıllarda bu yöntemle kurtarmayı planlıyor. Link'in başarısı, Hubble'ın da ömrünü onlarca yıl uzatabilir.
Sizin İçin Seçtiklerimiz
GDH'i Google'da takip edin
Google'un yeni Tercih Edilen Kaynaklar özelliğiyle veya Google Haberler'den GDH içeriklerini doğrudan akışınıza ekleyin.