- BM Genel Kurulu'nun 81. oturumu 22-28 Eylül'de New York'ta gerçekleştirilecek.
- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye adına ilk gün 4. sırada konuşacak ve Genel Kurul'a 16'ncı kez hitap edecek.
- Gazze, İran, Hürmüz Boğazı, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kıbrıs, Sudan, Myanmar ve Haiti'deki gelişmeler gündemde olacak.
- Görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek Antonio Guterres, BM Genel Sekreteri olarak son kez Genel Kurul'un açılışında yer alacak.
193 üyeli Birleşmiş Milletler'in New York'taki merkezinde düzenlenen Genel Kurul'un yüksek düzeyli haftası, bu yıl 22-28 Eylül'de gerçekleştirilecek. Çok sayıda devlet ve hükümet başkanının yanı sıra dışişleri bakanları ve üst düzey hükümet yetkililerinin katılması beklenen toplantılarda küresel sorunlar ele alınacak.
Erdoğan Genel Kurul'a 16'ncı kez hitap edecek
81. BM Genel Kurulu'na Bangladeş Dışişleri Bakanı Khalilur Rahman başkanlık edecek. 1955'ten bu yana sürdürülen gelenek kapsamında ilk konuşmayı Brezilya yapacak, Brezilya'nın ardından ev sahibi ABD söz alacak.
Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın temsil edeceği Genel Kurul'da Erdoğan, ilk gün 4. sırada konuşmasını gerçekleştirecek. Erdoğan böylece BM Genel Kurulu'na 16'ncı kez hitap etmiş olacak.
Bu yılki Genel Kurul'un ana teması "Güveni Yeniden Tesis Etmek, Dönüşümü Yönetmek: Herkes İçin Sonuç Üreten BM" olarak belirlendi.
Gündemde savaşlar ve küresel krizler var
Genel Kurul kapsamında 150'den fazla devlet ve hükümet başkanının yanı sıra çok sayıda üst düzey hükümet yetkilisinin küresel gelişmeleri değerlendirmesi bekleniyor.
Artan jeopolitik rekabet, devam eden savaşlar, ekonomik eşitsizlikler ve küresel krizler karşısında uluslararası kurumların etkinliğinin artırılması ve çok taraflı sistemin güçlendirilmesi toplantıların öne çıkan başlıkları arasında yer alacak.
Liderlerin ayrıca iklim değişikliği, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kalkınma finansı, yapay zeka ve teknolojik dönüşüm, küresel sağlık, pandemi hazırlığı, nükleer silahsızlanma ve uluslararası güvenlik konularını ele alması bekleniyor.
Bu kapsamda iklim eylemi ve adil dönüşüm, nükleer silahsızlanma, deniz seviyesinin yükselmesinin yol açtığı tehditler, gelecekteki salgınlara hazırlık ve ırkçılık, ırk ayrımcılığı ile yabancı düşmanlığıyla mücadele gibi başlıklarda üst düzey toplantılar düzenlenecek.
Gazze ve bölgesel çatışmalar gündemin merkezinde
Genel Kurul'da dünyanın farklı bölgelerinde devam eden çatışma ve krizlerin de gündeme gelmesi bekleniyor.
Gazze'deki savaş ve insani durumun birçok liderin konuşmasında öne çıkması beklenirken, İran'a yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisi, Rusya-Ukrayna Savaşı, Kıbrıs meselesi, Sudan'daki çatışmalar ve insani kriz ile Myanmar ve Haiti'deki gelişmelerin de ele alınması öngörülüyor.
Genel Kurul kapsamında ayrıca İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) 2024'te çıkardığı tutuklama kararının uygulanıp uygulanmayacağı da gündeme gelecek.
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, Netanyahu'nun UCM kararı doğrultusunda tutuklanması gerektiğini belirtirken, belediyenin bağımsız tutuklama yetkisi bulunmadığını ve bu yönde adım atılması için federal hükümetin harekete geçmesi gerektiğini ifade etti.
ABD hükümeti ise Netanyahu'nun ABD'de tutuklanmayacağı yönünde açıklamalarda bulundu. ABD yönetimi ayrıca BM Genel Kurulu'nda konuşması beklenen Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve Filistinli yetkililerin vize taleplerini reddetti.
Guterres son kez açılış yapacak
81. BM Genel Kurulu, görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres açısından da önem taşıyor.
Guterres'in son Genel Kurul konuşmasında, uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu krizler ve değişen küresel dengeler karşısında çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi mesajını vermesi bekleniyor. Guterres'in ayrıca BM Şartı'nın temel ilkelerine bağlılık ve anlaşmazlıkların çözümünde diyaloğun önemine vurgu yapması öngörülüyor.
Bir sonraki BM Genel Sekreteri için seçim süreci devam ederken yeni Genel Sekreterin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması planlanıyor. Genel Kurul kapsamında yürütülecek diplomatik temasların, yeni Genel Sekreterin belirlenmesi süreci açısından da önem taşıması bekleniyor