- Yapay zekâ ile tasarlanan 16 yeni virüs, laboratuvar ortamında başarıyla çoğaltıldı.
- Araştırmacılar, virüslerin yalnızca bakterileri hedeflediğini ve insanlar için tehdit oluşturmadığını açıkladı.
- Çalışma, yapay zekânın ilk kez sıfırdan işlevsel bir genom tasarlamasıyla bilim dünyasında önemli bir adım olarak değerlendirildi.
Yapay zekâ teknolojileri biyoteknolojide çığır açabilecek bir başarıya imza attı. Stanford Üniversitesi, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve Harvard Üniversitesi Broad Enstitüsü'nden araştırmacılar, tamamen yapay zekâ tarafından tasarlanan ve laboratuvar ortamında çoğalabilen yeni virüsler geliştirdi. Çalışma, bilim dünyasının saygın yayınlarından Science dergisinde yayımlandı.
Laboratuvarda 16 işlevsel virüs elde edildi
Araştırma kapsamında yapay zekâ tarafından tasarlanan yüzlerce genom arasından 302 aday seçildi. Bilim insanları bu genomların yaklaşık 300'ünü kimyasal olarak sentezleyerek laboratuvarda test etti.
Deneyler sonucunda 16 yeni virüsün canlılığını koruyabildiği ve E. coli bakterilerini enfekte ederek çoğalabildiği belirlendi.
İnsanlar için tehdit oluşturmuyor
Araştırmacılar, geliştirilen virüslerin yalnızca belirli bakteri türlerini hedef alan bakteriyofaj grubunda yer aldığını ve insanlar için herhangi bir tehdit oluşturmadığını vurguladı.
Çalışmayla birlikte bir organizmanın tüm genom haritasının ilk kez yapay zekâ tarafından baştan sona tasarlandığı belirtildi.
"Üretken yapay zekâ için bir sonraki büyük adım"
Çalışmanın yürütücülerinden Stanford Üniversitesi Öğretim Üyesi Brian Hie, gelişmenin önemini şu sözlerle anlattı:
"Bu, üretken yapay zekanın tasarlayabileceği karmaşıklıkta bir sonraki adımdır. Üretken yapay zeka ilk kez eksiksiz bir genom tasarlamak için kullanılıyor."
ChatGPT benzeri sistemle geliştirildi
Araştırmacılar, kullanılan yapay zekâ sisteminin çalışma mantığının ChatGPT gibi büyük dil modellerine benzediğini aktardı.
Evo1 ve Evo2 adı verilen modellerin kelimeler yerine genetik dizilimleri analiz ederek yaşamın genetik dilini tahmin ettiği ifade edildi. Yapay zekâ, virüs, bakteri, bitki ve insanlardan elde edilen genetik veriler üzerinde eğitildikten sonra bakterileri hedef alan yeni virüsler tasarladı.
Uzmanlardan güvenlik uyarısı
Araştırma bilim dünyasında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilirken, bazı uzmanlar yapay zekâ ile yeni virüs tasarlanmasının gelecekte biyogüvenlik açısından yeni riskler doğurabileceği uyarısında bulundu.
Bugüne kadar yapay zekâ yeni antibiyotiklerin geliştirilmesinde kullanılırken, sıfırdan işlevsel bir virüs tasarlanması bu alandaki en dikkat çekici gelişmelerden biri olarak gösteriliyor.