Rusya'nın Ukrayna'yı işgali birçok Avrupa ülkesini izledikleri tarafsızlık politikasını yeniden gözden geçirmeye zorladı.
Finlandiya ve İsveç, Rusya'dan gelen tehdidin büyük olduğu endişesiyle NATO'ya üye olmak için başvurdu. Finlandiya Nisan ayında ittifakın 31'inci üyesi oldu. İsveç de temmuz ayı içinde üyelik başvurusunun onaylanması için baskıları arttırdı.
İsviçre ise, hazırladığı bir raporla NATO'ya üyelik söz konusu olmasa da, ülkesinin tarafsızlığı yorumlanma biçiminde değişiklikler olabileceği yönünde mesajlar verdi.
Geleneksel olarak tarafsızlık politikası yürüten İrlanda da bu duruşu tartışmaya başladı.
Hükümet, ülkenin uzun süredir yürüttüğü tarafsızlık politikasından ayrılmaya niyetli olmadığını vurguluyor. Ancak ülkenin tarafsızlık kavramını tartışmaya açan bir forum, NATO üyeliğine karşı çıkan grupları harekete geçirdi.
Cork'taki istişareler protestolarla başladı
Hükümet, tartışmalara neden olan Güvenlik Politikası İstişare Forumu ile ülkenin dış, güvenlik ve savunma politikaları konusunda kamuoyunda tartışma ortamı yaratılmasını amaçlıyor.
Bugün University College Cork'ta başlayan forum onlarca NATO karşıtı protestocuyu kampüse topladı.
Dışişleri ve Savunma Bakanı Micheal Martin'in konuşmasından önce üzerinde "NATO savaşları milyonları öldürüyor" yazılı bir pankart açan protestocular "NATO'ya hayır" sloganları attı.
Savaşa karşıt duruşu simgeleyen protestocular ülkenin tarafsızlık politikasını sürdürmesini talep ediyor.
"Rusya'nın işgali jeopolitik durumu temelden değiştirdi"
Bakan Martin ise istişarelerin tarafsızlık konusunda bağlayıcı tartışmalar olmadığının altını çizdi, ancak Rusya'nın Ukrayna'yı acımasız ve yasa dış işgalinin Avrupa'daki jeopolitik ve güvenlik durumunu temelden değiştirdiğini savundu.
İstişare forumları yarın Galway Üniversitesi'nde devam edecek, 26-27 Haziran tarihlerinde Dublin Üniversitesi'ndeki toplantılarla sona erecek.
İrlanda Cumhurbaşkanı Michael Higgins, geçen hafta yaptığı değerlendirmede tarafsızlık konusunu tartışmaya açarak hükümetin "ateşle oynadığı" uyarısında bulunmuştu.
Bir gazeteye konuşan cumhurbaşkanı, dış politika açısından "en tehlikeli döneminden geçen ülkenin pozisyonunu "sürüklenmek" olarak tanımlamıştı.
İrlanda neden tarafsız?
İrlanda'nın tarafsızlık politikası, İngiltere'ye karşı bağımsızlık için verdiği kanlı mücadeleleri takiben başlayan iç savaş ve ardından İrlanda Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla gelişti.
Kuruluş anayasasında yazılı olmayan politika, eski başbakanlardan Eamon de Valera'nın İkinci Dünya Savaşı'nda tarafsızlığı seçmesinin ardından uygulanmaya başladı.
Bu dönemde İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından büyük eleştiriye uğrayan tarafsızlık politikası bugüne kadar uygulanmaya devam etti.
Tarafsızlık politikası ala halk arasında popülerliğini koruyor. Bu ay yapılan bir kamuoyu yoklaması halkı yüzde 61'inin politikanınn devamından yana olduğunu gösterdi. Öte yandan yoklamada katılımcıların yüzde 55'inin "askeri harcamaların belirgin şekilde arttırılmasını" desteklemesi dikkat çekti.