- 1 Ocak 2026’dan itibaren belirli şartları karşılayan yetişkinlere 350 bin İsveç kronu, çocuklara 25 bin kron ödeme yapılıyor. Bir hane için toplam destek 600 bin kronla sınırlandırılıyor.
- Program, İsveç’te yasal oturum hakkı bulunan kişilerin kendi istekleriyle ülkeden ayrılmasını teşvik ediyor. AB, Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri ve İsviçre’ye yerleşim için ödeme yapılmıyor.
- Karar’ın aktardığı verilere göre 2026 başından bu yana yalnızca 171 kişi teşvikten yararlanmak için başvurdu.
- İsveç, 2015’teki yüksek sığınma başvurularının ardından son yıllarda göç ve entegrasyon politikalarını sıkılaştırırken, vatandaşlık ve oturum koşullarında da yeni düzenlemeler gündeme getiriyor.
İsveç, göçmenlerin ülkelerine gönüllü olarak dönmelerini teşvik etmek amacıyla 2026 yılında uygulamaya koyduğu mali destek programını sürdürüyor.
Program kapsamında belirli şartları karşılayan ve İsveç'ten kalıcı olarak ayrılarak ülkelerine veya yasal olarak yerleşebilecekleri başka bir ülkeye dönmek isteyen kişilere yüksek miktarda mali destek sağlanıyor. İsveç Göç Ajansı'nın verilerine göre 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle yetişkin başına 350 bin kron, çocuk başına ise 25 bin kron ödeme yapılabiliyor. Eş veya birlikte yaşayan çiftlerde üst sınır 500 bin, hane genelinde ise 600 bin kron.
350 bin İsveç kronu güncel kurla yaklaşık 36-37 bin dolara karşılık geliyor.
Kimler bu parayı alabiliyor?
Program tüm göçmenleri kapsamıyor. İsveç Göç Ajansı'na göre destekten yararlanabilmek için kişinin İsveç'te koruma gerekçelerine dayalı geçici veya kalıcı oturum iznine sahip olması ve düzenlemede belirtilen şartları karşılaması gerekiyor.
Yeni sistem kapsamında, başvuru sahibinin 12 Eylül 2024 veya daha önce verilmiş bir oturum iznine sahip olması gerekiyor. Ayrıca dönüşün Avrupa Birliği, Avrupa Ekonomik Alanı ülkeleri veya İsviçre'ye yerleşme amacı taşımaması şartı bulunuyor.
İsveç makamları, programın amacını ülkede yaşamını sürdürmek istemeyen veya İsveç toplumuna yeterince entegre olamadığını düşünen kişilere ülkelerine dönerek yeni bir başlangıç yapmaları için ekonomik imkan sağlamak olarak açıklıyor.
İsveç göçmenleri zorla mı gönderiyor?
Programın önemli noktalarından biri, bunun gönüllü geri dönüş mekanizması olması.
İsveç Göç Ajansı, uygulamayı açık şekilde kişinin kendi isteğiyle ülkesine veya yasal olarak yaşayabileceği başka bir ülkeye dönmesi olarak tanımlıyor. Dolayısıyla 350 bin kronluk ödeme, hükümetin ülkedeki bütün göçmenleri zorla sınır dışı ettiği anlamına gelmiyor.
İsveç hükümetinin daha önce yaptığı açıklamalarda da gönüllü dönüş desteğinin, İsveç'te yasal olarak yaşama hakkına sahip kişilere yönelik olduğu ve hakkında ülkeye giriş veya sınır dışı edilme kararı bulunan kişilerin bu program kapsamında değerlendirilmediği belirtilmişti.
Bununla birlikte İsveç, göç politikası kapsamında sınır dışı ve oturum kurallarını da ayrı bir süreç olarak uyguluyor. Bunlar gönüllü dönüş programından farklı hukuki mekanizmalar.
36 bin dolarlık desteğe ilgi neden düşük kaldı?
Hükümet, ödeme miktarını ciddi biçimde artırarak gönüllü dönüşleri daha cazip hale getirmeyi hedefledi.
Ancak Karar'ın 21 Eylül tarihli haberine göre 2026 başından bu yana programa başvuranların sayısı 171'de kaldı. Bu rakam, kişi başına 350 bin kronluk yüksek desteğe rağmen programın şu ana kadar sınırlı bir karşılık bulduğunu gösteriyor.
İsveç Göç Ajansı da daha önce gönüllü dönüş desteğine tarihsel olarak çok az başvuru yapıldığını bildirmişti. Kurumun verilerine göre 2024 yılında yalnızca dört kişiye bu kapsamda destek verilmişti. Hükümet, bu nedenle teşvik miktarını 2026'da önemli ölçüde yükseltti.
Hükümet desteği neden artırdı?
İsveç hükümeti, gönüllü dönüş programını daha geniş göç politikasının bir parçası olarak değerlendiriyor.
Göç ve İltica Politikası Bakanı Johan Forssell, hükümetin ülkede yeterince başarılı şekilde entegre olamadığını düşünen kişilere kendi ülkelerinde yeni bir başlangıç yapma imkanı sunmayı amaçladığını söyledi. Hükümet ayrıca yeni sistemle birlikte dolandırıcılık ve desteğin kötüye kullanılmasını önlemek için Göç Ajansı'nın bazı adli kayıtlara erişimini de genişletti.
Yeni düzenlemeye göre sabıka kaydı, devam eden soruşturma veya bazı borç durumları da desteğin verilmesini engelleyebiliyor.
İsveç'in göç politikası nasıl değişti?
İsveç'in mevcut politikası, 2015'te Avrupa'daki göç krizinin zirve yaptığı döneme kıyasla belirgin biçimde değişti.
Ülke 2015 yılında yaklaşık 160 bin sığınma başvurusu aldı. Sonraki yıllarda ise geçici oturum izinleri, aile birleşimi ve diğer göç politikalarında çeşitli kısıtlamalar getirildi. 2026'daki yüksek miktarlı gönüllü dönüş desteği de bu politika değişiminin yeni aşamalarından biri olarak öne çıkıyor.
İsveç'teki sağ koalisyon hükümeti göçü azaltmayı ve gönüllü dönüşleri artırmayı politika gündeminin önemli başlıkları arasında tutuyor. İsveç Demokratları da hükümetin göç politikalarına dışarıdan destek veren başlıca siyasi aktörlerden biri olarak daha sıkı uygulamaları savunuyor.
Programın geleceği tartışılıyor
350 bin kronluk teşvikin yürürlüğe girmesine rağmen başvuruların düşük kalması, İsveç'te programın ne kadar etkili olduğu tartışmasını beraberinde getiriyor.
Hükümet, yüksek mali desteğin gönüllü dönüşleri artırmasını hedeflerken, göç alanında çalışan bazı uzmanlar ise yalnızca ekonomik teşviklerin insanların ülkeden ayrılma kararını büyük ölçüde değiştirdiğine ilişkin yeterli kanıt bulunmadığını savunuyor.