Türk Futbolu’nun Avrupa’daki yeri konuşulurken çoğu zaman “bizde böyle olmaz” denir. Oysa şu an Club Brugge 14., Porto 16. ve Benfica 17. sırada yer alıyor. Bu üç kulüp, belirli oranda bütçeleriyle yıllardır ülke puanını yukarı taşıyan istikrarlı örnekler sunuyor. Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ile Trabzonspor’un ekonomik gücü ise yaptıkları harcama ve ödemelere bakıldığında bu üç kulüpten hiç de aşağı değil. Peki aynı sürekliliği yakalamak gerçekten imkânsız mı?
Süreklilik, büyük bütçeden daha değerli
Club Brugge son 10 yılda neredeyse her sezon Avrupa’da boy gösterdi. Bazen Şampiyonlar Ligi’nde, bazen Avrupa Ligi’nde, bazen de Konferans Ligi’nde. 2023’ten itibaren özellikle dikkat çeken bir yükseliş yaşadı. Konferans Ligi’nde yarı final görmesi, Şampiyonlar Ligi grup aşamalarında düzenli puan toplaması (ortalama son 16 veya play-off’u) kulübü sürekli ilk 30’un içinde tuttu.
Porto ve Benfica ise daha bilinen örnekler. İkisi de son 15 yılda neredeyse hiç Avrupa’sız kalmadı. Porto, Şampiyonlar Ligi’nde gruplardan çıkma alışkanlığını korurken Benfica da Avrupa Ligi’nde derinlere gittiğinde ülke puanına ciddi katkı sağladı. Şampiyonlar Ligi’nde ise düzenli puanlar topladı. Ortak noktaları ne? Sadece büyük yıldız transferleri yapmak değil; doğru scouting ve araştırma ile kadroyu Avrupa temposuna göre planlamak ve her sezon en azından grup aşamasına kalmayı hedeflemek.
Takımlarımız için çıkarılacak ders
Galatasaray ve Fenerbahçe’nin bu sezonki Şampiyonlar Ligi performansları gösteriyor ki doğru planlamayla üst düzeyde mücadele edilebilir. Fenerbahçe’nin bu sezon ilk 25’e girmesi, 22 yıl aradan sonra bir Türk takımının bunu başarması anlamına geliyor. Bu, hem kulüp hem de ülke puanı açısından önemli bir işaret.
Asıl mesele ise Avrupa’daki başarıyı bir sezonluk hedeften çıkarıp bir kültür haline getirmek. Beşiktaş ve Trabzonspor’un da Avrupa Ligi ile Konferans Ligi’nde düzenli yer alması, dört takımın aynı anda Avrupa’da olması kadar önemli. Çünkü bu kültür oturduğunda her galibiyet sadece o maçın değil, gelecek yılların da puanını biriktirmeye başlar. Bazı kulüplerimizin ekonomik gücü Club Brugge, Porto ve Benfica’dan daha zayıf değil; yıldız transferlerini doğru scouting ile dengeleyen bir planlama, bu gücü Avrupa’da sürekliliğe çevirebilir.
Avrupa temposunu alışkanlık haline getirmek
Club Brugge’ün yaptığı şey aslında basit görünüyor: Her sezon Avrupa’ya katılmak, lig aşamasında mümkün olduğunca üst sıralarda bitirmek ve eleme turlarında kolay elenmemek. Porto ve Benfica ise bunu daha da ileri taşıyıp zaman zaman çeyrek final, yarı final görebiliyor. Takımlarımızın da aynı disiplini göstermesi halinde ülke sıralamasında Belçika ve Hollanda’nın önüne geçmek, hatta Portekiz’e yaklaşmak mümkün.
Bunun yolu, 3 günde bir maç oynama temposundan şikâyet etmek yerine sezon başı hazırlığını, kadro yapılanmasını ve sezon içi rotasyon önceliğini abartısız ama titiz şekilde planlamaktan geçiyor. Avrupa temposuna uygun bir kadro derinliği oluşturmak, hem ligde hem Avrupa’da performansı sürdürülebilir kılıyor. Çünkü ülke puanı sadece bir sıralama değil; gelecek sezonlarda Şampiyonlar Ligi’ne doğrudan takım gönderme hakkı, daha fazla takımla Avrupa’ya katılma imkânı demek.
İmkânsız değil, tercih meselesi
Club Brugge, Porto ve Benfica gibi olmak imkânsız değil. Sadece farklı bir öncelik sıralaması gerektiriyor. Büyük transferler ile doğru scouting’i bir arada yürütmek, ligde başarıyı sadece yerli rekabetle sınırlamamak ve her sezon Avrupa’yı “ekstra” değil “asıl hedef” görmek.
Dört büyük takımımızın aynı anda Avrupa’da olduğu bu sezon, aslında tam da bu dönüşümün başlangıcı olabilir. Bir galibiyet sadece o kulübün değil, gelecek yıllarda ülkemizden daha fazla takımın Avrupa’da oynamasının da yolunu açar. İmkânsız görünen şey, çoğu zaman sadece henüz tercih edilmemiş olandır.