- NASA Artemis II görevinde tuvalet arızası yaşandı.
- Astronotlar, Dünya yörüngesindeyken sorunu yer kontrol ekibine bildirdi.
- Arıza “kontrol ünitesi sorunu” ve uyarı ışığıyla tespit edildi.
- Benzer kriz daha önce USS Gerald R. Ford savaş gemisinde de yaşanmıştı.
ABD’nin Ay’a 50 yılı aşkın sürenin ardından insanlı dönüşünü hedefleyen Artemis II görevinde beklenmedik bir teknik sorun yaşandı.
New York Times’ın aktardığına göre NASA yetkilisi Amit Kshatriya, basın toplantısında uzay aracındaki tuvalette bir “kontrol ünitesi sorunu” tespit edildiğini açıkladı. Mürettebat, Dünya yörüngesindeyken yerdeki görev kontrol merkeziyle iletişime geçerek arızayı bildirdi.
Sorunun, sistemde yanıp sönen bir uyarı ışığı sayesinde fark edildiği ifade edildi.
Uzay tuvaletleri neden kritik
Uzay görevlerinde tuvalet sistemleri, sadece konfor değil aynı zamanda görev güvenliği açısından da kritik öneme sahip.
Geçmişte, özellikle Apollo program döneminde astronotlar “atık torbaları” kullanıyordu. Bu torbalar, dönüş yolculuğunda ağırlığı azaltmak amacıyla Ay yüzeyine bırakılıyordu.
Günümüzde geliştirilen sistemlerle bu sorun büyük ölçüde çözülse de, derin uzay görevlerinde tuvalet teknolojisi hâlâ hassas bir alan olmaya devam ediyor.
Savaş gemisinde de benzer kriz?
Uzayda yaşanan bu sorun, ABD’nin gelişmiş askeri platformlarında da benzer problemlerin görüldüğünü yeniden gündeme getirdi.
Geçtiğimiz aylarda USS Gerald R. Ford uçak gemisinde tuvalet sistemlerinin tıkanması ciddi bir krize yol açmıştı. Yapılan incelemelerde sistemde tişört, iç çamaşırı ve halat gibi yabancı maddelerin bulunduğu ortaya çıkmıştı.
Sorunun vakum sistemiyle giderilmeye çalışıldığı ve geminin bakım için limana çekildiği bildirilmişti.
Yüksek teknoloji, basit sorun
Milyarlarca dolarlık bütçelerle geliştirilen uzay araçları ve savaş sistemlerinde bu tür temel ihtiyaçlara ilişkin sorunların yaşanması dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre, özellikle kapalı ve hassas sistemlerde çalışan tuvalet mekanizmaları, karmaşık mühendislik gerektirdiği için en küçük aksaklıklar bile büyük operasyonel sorunlara yol açabiliyor.