- 2027 Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında mesleki ortaokulların sayısının artırılması ve özel sektörün ders seçimi dahil karar mekanizmalarına katılması kararlaştırıldı.
- Sanayi ihtiyaçlarına göre yeni bölümlerin açılması ve OSB iş birliklerinin güçlendirilmesi hedeflenirken işletmelerdeki usta öğreticilere pedagoji eğitimi verileceği bildirildi.
- Mevzuat süresinin dolması nedeniyle işletmelere yönelik MESEM devlet katkısı ödemeleri durduruldu; ancak işverenlerin öğrencilere maaş ödeme yükümlülüğünün devam ettiği vurgulandı.
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda mesleki ve teknik eğitime yönelik yeni hedefler yer aldı. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde faaliyet gösteren mesleki ortaokulların sayısının artırılması planlanırken özel sektörün ders seçimi ve karar alma süreçlerine katılımının genişletilmesi öngörüldü. Eğitim programlarının sektör talepleri doğrultusunda şekillendirilmesine yönelik adımlar, mesleki eğitimin daha erken yaşlara yaygınlaştırılması tartışmalarını da gündeme taşıdı.
Milli Eğitim Bakanlığı, 2024 yılında pilot uygulama kapsamında 28 ilde 34 mesleki ortaokul açtı. Bu okullara 2026 yılında 7 yeni okulun eklenmesiyle toplam sayı 41'e ulaştı. 2027 programında ise mesleki ve teknik Anadolu liseleri bünyesinde açılan mesleki ortaokulların yaygınlaştırılması hedeflendi.
Mesleki ortaokul sayısı artırılacak
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na göre mesleki eğitimin iş gücü piyasasıyla ilişkisinin güçlendirilmesi amacıyla yeni okul modelleri yaygınlaştırılacak.
Bu kapsamda sektör içi okul, sektöre entegre okul, bölge okulu ve ihtisaslaşmış meslek liselerinin sayısının artırılması planlanıyor. Mesleki ortaokulların yaygınlaştırılmasıyla öğrencilerin ortaokul döneminden itibaren mesleki alanlarla tanışması hedefleniyor. Yeni eğitim modelinde okulların bulunduğu bölgelerdeki ekonomik faaliyetler ve sektörlerin iş gücü ihtiyaçları da dikkate alınacak.
Özel sektör ders seçimine katılacak
Programın dikkat çeken düzenlemelerinden biri, özel sektörün mesleki eğitimdeki karar alma süreçlerine daha fazla dahil edilmesi oldu. Mesleki eğitim kurumlarında ders seçimi dahil olmak üzere çeşitli kararların alınmasında özel sektör temsilcilerinin katılımının sağlanması hedefleniyor.
Ayrıca mesleki ve teknik eğitimde özel sektörle iş birliğinin artırılması, tarafların görev ve sorumluluklarının belirleneceği yeni bir yönetim modelinin geliştirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda işletmeler ile eğitim kurumları arasında finansmanı da içeren uzun vadeli iş birlikleri kurulması öngörülüyor.
Meslek liselerinde yeni alanlar açılacak
Mesleki ve teknik ortaöğretimde eğitim alanlarının belirlenmesinde sektör talepleri daha fazla dikkate alınacak. Program doğrultusunda mevcut alan ve dalların açılması veya kapatılması süreçleri, yerel ihtiyaçlar ve iş gücü piyasasının talepleri esas alınarak yürütülecek.
Sanayinin ihtiyaç duyduğu meslekler için yeni eğitim alanlarının oluşturulması da hedefler arasında yer alıyor. Öğrencilerin öncelikli sektörlerdeki mesleki eğitim programlarına yönlendirilmesi amacıyla burs ve eğitim desteği gibi teşvik mekanizmalarının uygulanması planlanıyor.
Organize Sanayi Bölgeleriyle iş birliği güçlendirilecek
Mesleki eğitim kurumları ile Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) arasındaki iş birliğinin artırılması da 2027 programının hedefleri arasında bulunuyor. Bu doğrultuda işveren kuruluşlarıyla ortak projeler geliştirilecek ve sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün yetiştirilmesine yönelik eğitim faaliyetleri yaygınlaştırılacak.
Öncelikli sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler belirlenecek. Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin bu işletmelerde uygulamalı eğitim almasına yönelik çalışmalar yürütülecek. Bölge okulu, sektör içi okul ve sektöre entegre okul gibi modellerin de işletmelerin talepleri doğrultusunda yaygınlaştırılması planlanıyor.
İşletmelerdeki eğiticilere pedagoji eğitimi verilecek
Programda, öğrencilerin işletmelerde aldığı uygulamalı eğitimin niteliğini artırmaya yönelik düzenlemeler de yer aldı. Belirlenen pilot illerde, mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin uygulamalı eğitim gördüğü işletmelerde görev yapan usta öğretici ve eğitici personele iş pedagojisi eğitimleri verilmesi öngörülüyor.
Böylece işletmelerde eğitim veren personelin öğretim becerilerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Mesleki ve teknik eğitimde ahilik kültürünün öne çıkarılması da planlanırken öğrencilerin mesleki becerilerini kapsayan ölçme ve değerlendirme sisteminin sektör temsilcilerinin katkılarıyla geliştirilmesi amaçlanıyor.
MESEM devlet katkısı ödemeleri durduruldu
Mesleki eğitim merkezlerinden (MESEM) yapılan duyurularda, işletmelere sağlanan devlet katkısı ödemelerine ilişkin yeni bir gelişme de paylaşıldı. İlgili mevzuatta belirlenen sürenin sona ermesi nedeniyle işletmelere verilen geri ödeme desteğinin, yeni bir yasal düzenleme yapılıncaya kadar durdurulduğu bildirildi. Ancak devlet katkısının sona ermesinin işverenlerin öğrencilere ücret ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı vurgulandı.
Duyuruda, “İşletmeler, sözleşme hükümleri doğrultusunda ücret ödemelerini yapmakla yükümlüdür” ifadelerine yer verildi. İşletmelerin öğrencilere yapılacak ücret ödemelerini zamanında ve eksiksiz gerçekleştirmesinin yasal sorumluluk olduğu hatırlatıldı.
MESEM'de kaç öğrenci var?
Mesleki eğitime ilişkin paylaşılan veriler, sistemin mevcut büyüklüğünü de ortaya koydu. Kaynakta yer alan verilere göre mesleki eğitim merkezlerinde 554 bin 140 öğrenci bulunurken mesleki ortaokul sayısı 41'e ulaştı.
Paylaşılan diğer veriler şöyle:
- Meslek okullarındaki öğrenci oranı: Yüzde 43
- Meslek lisesine giden öğrenci oranı: Yüzde 45
- Mesleki eğitim merkezlerindeki öğrenci sayısı: 554 bin 140
- 14-17 yaş grubunda çalışan çocuk oranı: Yüzde 24
- Son 13 yılda çalışırken hayatını kaybeden çocuk sayısı: 852
- Mesleki ortaokul sayısı: 41
2027 programında yer alan hedeflerle mesleki eğitimin daha erken yaşlara yaygınlaştırılması, eğitim kurumları ile işletmeler arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi ve özel sektörün eğitim süreçlerindeki rolünün artırılması öngörülüyor.