ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile geçici ateşkes sağlandığını duyurması petrol piyasalarında sert bir satış dalgasını tetikledi. Küresel arz endişelerinin azalmasıyla fiyatlar kritik 100 dolar seviyesinin altına indi.
Ateşkes piyasaya nefes aldırdı
Çarşamba günü erken saatlerde Brent petrol vadeli kontratları 14,51 dolar düşüşle 94,76 dolara gerilerken, ABD ham petrolü (WTI) 17,16 dolar kayıpla 95,79 dolardan işlem gördü. Bu düşüşler sırasıyla %13,3 ve %15,2 oranlarına karşılık geldi.
Trump’ın açıklaması, İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için verdiği sürenin hemen öncesinde geldi. Daha önce sert mesajlar veren Trump, sosyal medya paylaşımında “Bu iki taraflı bir ateşkes olacak” ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı kritik rol oynuyor
Dünya petrol arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, anlaşmanın merkezinde yer alıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, İran’a yönelik saldırıların durması halinde kendilerinin de saldırıları durduracağını ve boğazdan güvenli geçişin iki hafta boyunca sağlanacağını açıkladı.
Ancak bölgedeki gerilim tamamen sona ermiş değil. Körfez ülkelerinden bazıları füze ve insansız hava aracı saldırıları tespit ettiklerini bildirirken, sivillere sığınaklara gitmeleri yönünde uyarılar yapıldı.
Jeopolitik riskler devam ediyor
Analistler, ateşkese rağmen risklerin ortadan kalkmadığına dikkat çekiyor. Uzman Saul Kavonic, İran’ın gelecekte Hürmüz Boğazı’nı daha sık tehdit edebileceğini ve piyasaların bu riski fiyatlamaya devam edeceğini belirtti.
Öte yandan ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan savaş, Mart ayında petrol fiyatlarında %50’nin üzerinde artışa neden olarak tarihin en sert aylık yükselişlerinden birini beraberinde getirdi.
Commonwealth Bank analisti Vivek Dhar, kapsamlı bir anlaşmaya ilişkin detayların netleşmemesi nedeniyle jeopolitik risk priminin uzun süre yüksek kalabileceğini ifade etti.
Kalıcı barış için belirsizlik sürüyor
Trump, İran’dan gelen 10 maddelik teklifin müzakereler için “uygulanabilir bir temel” oluşturduğunu ve tarafların uzun vadeli bir anlaşmaya yakın olduğunu söyledi. Ancak uzmanlara göre kalıcı barış için hâlâ birçok belirsizlik bulunuyor.
IG analisti Tony Sycamore, mevcut gelişmelerin olumlu bir başlangıç olduğunu ancak sürecin kalıcı çözüme dönüşmesi için birçok şartın yerine getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Öte yandan ABD ham petrolü (WTI), teslimat tarihine bağlı olarak Brent petrolüne kıyasla primli işlem görmeye devam ediyor. Mayıs vadeli kontratların Haziran vadeli Brent’e göre daha yüksek fiyatlanması, kısa vadeli arz endişelerinin sürdüğüne işaret ediyor.