- Sanal market alışverişlerinde tüketicilerin, son kullanma tarihi yaklaşmış veya geçmiş ürünlerle karşılaşması mağduriyetlere yol açıyor.
- Özellikle süt, yoğurt, tavuk ve et gibi kısa raf ömrüne sahip ürünlerde sorun daha sık yaşanırken, tüketici dernekleri sipariş öncesinde son tüketim tarihinin görülmesini istiyor.
- Tarihi geçmemiş ürünlerin de ayıplı mal kapsamında değerlendirilebileceği belirtilirken, tüketicilerin bedel iadesi, değişim veya indirim gibi hakları bulunuyor.
Kullanım 19:30 itibarıyla itibarıyla yenilenene kadar dosyalar, görseller ve veri analizi kullanılamaz. Yalnızca metinle sohbete devam et veya daha fazla erişim için planını yükselt.
Business planına katıl
Türkiye’de hızla yaygınlaşan sanal market alışverişleri tüketicilere büyük kolaylık sağlarken, zaman zaman mağduriyetlere de neden olabiliyor.
Ürünün son kullanma tarihini görerek seçim yapma imkânının ortadan kalkması, bazı satıcıların son kullanma tarihi yaklaşan ürünleri sanal alışverişler üzerinden eritmeye çalıştığı iddialarını da beraberinde getiriyor.
Son dönemde sanal market alışverişlerine ilişkin şikâyetlerde, son kullanma tarihi yaklaşmış veya geçmiş ürünlerin tüketicilere teslim edildiğine yönelik çok sayıda örnek bulunuyor.
Sorun özellikle kısa raf ömrüne sahip ürünlerde daha belirgin hale geliyor. Süt ve süt ürünleri, et ve tavuk ürünleri, hazır gıdalar ve taze ürünlerde birkaç günlük tarih farkı tüketici açısından büyük önem taşıyor.
Fiziki mağazada vatandaşların özellikle uzak durduğu, son kullanma tarihi yaklaşmış ürünler, online siparişlerde tüketicinin ürün seçme imkânı bulunmaması nedeniyle farklı bir kanaldan satılabiliyor.
Marketler ise bazı durumlarda ürünün son kullanma tarihinin henüz geçmediği gerekçesiyle değişim veya iade taleplerini reddedebiliyor. Ancak hukuki açıdan “tarihi geçmemiş ürün” ile “ayıplı ürün” aynı anlama gelmiyor.
Ticaret Bakanlığına göre malın sözleşmeye aykırı olması halinde ayıplı mal hükümleri gündeme gelebiliyor. Bu durumda tüketicinin bedel iadesi, ayıpsız misliyle değiştirme, ücretsiz onarım veya bedel indirimi gibi seçimlik hakları bulunuyor.
Mesafeli satışlarda ise ayrıca önemli bir ayrıntı bulunuyor. Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallarda genel 14 günlük cayma hakkının istisnaları bulunuyor. Ancak bu durum, satıcının tüketiciye sözleşmeye uygun ve güvenli ürün gönderme yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.
Dolayısıyla “Gıda ürününde cayma hakkı yok” ifadesi, her türlü iade ve değişim talebinin reddedilebileceği anlamına gelmiyor.
Sanal alışverişte de 'STK yazılsın" talebi
Tüketici derneklerine göre sanal market uygulamalarında ürünün fiyatı, gramajı, içeriği ve kampanyası gösterilirken son kullanma tarihinin gizli kalması, tüketicinin seçim hakkını zayıflatıyor.
Dernekler, özellikle kısa raf ömrüne sahip gıdalarda ürünün son kullanma tarihinin sipariş tamamlanmadan önce görülebilmesini istiyor.
Yapılan açıklamalarda, tüketicinin ürünü sepete eklediğinde yalnızca “1 litre süt” bilgisini değil, mümkünse kendisine gönderilecek ürünün son tüketim tarihini de görebilmesi gerektiği belirtiliyor.
Tarihin kısa olması halinde vatandaşın ürünü satın alıp almamaya kendisinin karar vermesi gerektiği vurgulanırken, marketin stok eritme amacıyla yaptığı bir işlemin bedelinin tüketicinin seçim hakkı elinden alınarak kendisine yüklenmemesi gerektiği ifade ediliyor.
En çok süt ürünleri ve tavukta yaşanıyor
Sanal market alışverişlerinde son kullanma tarihi konusunda en fazla sorun yaşandığı belirtilen ürün grupları şöyle:
Süt ve yoğurt
Peynir ve tereyağı
Tavuk ve et ürünleri
Hazır salata ve paketli yeşillikler
Ekmek ve unlu mamuller
Paketli atıştırmalıklar ve içecekler