Sanayi atıkları canlanıyor: Rizeli demirci ustasından paha biçilemez maketler

Pazar Sanayi Sitesi'nde artık herkes Tanju ustayı çok iyi tanıyor. Elinde bir kutuyla motosiklet ve otomobil tamircilerini tek tek dolaşan usta; eski zincirleri, supapları ve eksantrik millerini topluyor.

Esnafın "Yine hurda almaya geldi" diyerek dükkanlarındaki hurdalıkları sonuna kadar açtığı Topatar, bu sayede hammadde krizini tamamen ortadan kaldırmış durumda.

Ustanın en büyük yeteneği, günlük objelerin formlarında saklı olan estetiği görebilmesi. Son projesi olan F-16 maketine, atölyede arızalanan el matkabını dik koyduğunda karar vermiş.

Matkabın arka tutma kolunu uçağın kuyruğuna benzeten usta; motorun ısıtma bujilerinden füzeler, tornada büktüğü demirlerden ise uçağın gövde ve kanatlarını şekillendiriyor.

Bir çocuk babası olan Tanju Topatar, bu işi büyük bir tutkuyla yapıyor. Maketlerin yapımı ciddi zaman ve konsantrasyon gerektirdiği için genellikle mesai saatlerinin ardından atölyede kalıyor.

Bazen geceleri yatağında uyurken aklına gelen yaratıcı bir birleştirme fikrini denemek için sabahı beklemeden hemen atölyenin yolunu tuttuğunu belirtiyor.

Bu meşakkatli hobi evde de büyük bir takdir görüyor. Topatar'ın en büyük destekçisi, kendisi gibi el sanatlarına meraklı olan eşi.

Usta atölyede metallere şekil verirken, eşi de evde ahşaptan ufak tefek dekoratif eşyalar üretiyor. Çiftin bu ortak sanat vizyonu, evlerini adeta el emeği bir galeriye dönüştürüyor.

Atölyeyi ziyaret edenlerin hayran kaldığı bu maketler kısa sürede ticari bir talebe de dönüştü. Bugüne kadar ürettiği 50 maketten 30'unu satan usta, sipariş üzerine çalışıyor.

Müşterilerinin getirdiği iş makinesi ya da tır fotoğraflarını inceleyen Tanju usta, hangi hurda parçanın o aracın tekerleği ya da kepçesi olacağını saniyeler içinde analiz edip gerçeğe dönüştürüyor.

Evdeki beyaz eşyalardan küçük ev aletlerine kadar bozulan hiçbir mekanik cihazı kolay kolay çöpe atmadığını belirten tecrübeli usta, modern dünyanın "kullan-at" kültürüne sanatsal bir başkaldırı sergiliyor.

Her atığın içinde yeni bir fonksiyon gizli olduğunu belirten usta, Karadeniz zekasını ve pratikliğini sanatla buluşturuyor.